Wozy asenizacyjne, zwane także beczkami asenizacyjnymi lub beczkowozami, stanowią nieodzowny element wyposażenia każdego nowoczesnego gospodarstwa rolnego, które dąży do efektywnego zarządzania płynnymi odpadami. Dzięki solidnej konstrukcji i zaawansowanej technologii, maszyny te zapewniają niezawodność w każdych warunkach pracy. Są doskonałym wyborem dla gospodarstw posiadających na stanie gnojowicę, gnojówkę lub inne płynne substancje.
Zastosowanie i Funkcjonalność
Wozy asenizacyjne znajdują szerokie zastosowanie w rolnictwie, szczególnie w gospodarstwach zajmujących się hodowlą zwierząt. Ich głównym zadaniem jest samoczynne pobieranie (wypompowywanie), transport i rozlewanie na pola gnojowicy, gnojówki lub innych płynnych substancji. Umożliwiają nie tylko transport, ale także jej równomierne rozprowadzanie na polach, co przyczynia się do poprawy jakości gleby. Ergonomiczne rozwiązania konstrukcyjne oraz nowoczesne systemy sterowania pozwalają na szybkie i bezproblemowe wykonywanie wszystkich operacji związanych z transportem i rozprowadzaniem gnojowicy.
Kluczowe Czynniki Wyboru Beczki Asenizacyjnej
Wybór odpowiedniej beczki asenizacyjnej do ciągnika wymaga uwzględnienia kilku kluczowych czynników. Obecnie na rynku dostępna jest ogromna różnorodność modeli. Przy podejmowaniu decyzji należy rozważyć takie aspekty jak:
- Części zamienne i ich dostępność,
- Jakość wykonania beczki,
- Rodzaje aplikatorów, pomp, podwozia i sprzęgu,
- Technologia napełniania,
- A co zapewne najważniejsze - cena.
Charakterystyka Gospodarstwa a System Napełniania
Jednym z najważniejszych czynników jest charakterystyka gospodarstwa, a zwłaszcza głębokość, na jakiej znajduje się zbiornik gnojowicy. Ten aspekt ma ogromny wpływ na zastosowanie odpowiedniego kompresora próżniowego lub przepływowego.
System Napełniania Próżniowego (Podciśnieniowego)
Wóz asenizacyjny z napełnianiem próżniowym (podciśnieniowym) jest odpowiedni dla zbiorników położonych ponad poziomem gruntu i do 2 metrów głębokości. Dlaczego do 2 metrów? Wraz ze wzrostem głębokości zasysania spada prędkość napełniania beczki, w wyniku czego pojawia się efekt pienienia się gnojowicy. Beczkowóz ponosi straty, ponieważ nie jest napełniany do końca. Poziom zapełnienia każdy użytkownik może kontrolować za pomocą wskaźnika wizualnego, wizjera lub wskazówki. Co ważne, długotrwała praca kompresora może spowodować przekroczenie maksymalnej temperatury urządzenia, podanej przez producenta, co może prowadzić do przegrzania lub awarii.
Pompa Przepływowa dla Głebokich Zbiorników
W przypadku, gdy zbiornik znajduje się na większej głębokości, z powodzeniem stosuje się wozy wyposażone w pompę przepływową, np. Rekordia PW1800 lub Joskin 10000MEB. Pompy te charakteryzują się wyższym poziomem podciśnienia ssania niż kompresory próżniowe. Rozwój technologii ma ogromny wpływ na urządzenia, a wydajność pomp próżniowych można zwiększyć poprzez zastosowanie akceleratora (przyspieszacza). Jest to napędzana hydraulicznie pompa, którą producenci montują pomiędzy zbiornikiem wozu a wężem ssawnym.
Zalety akceleratora są ogromne: zapewnia wyższą wydajność napełniania zbiornika, możliwość wypompowywania cieczy z większych głębokości oraz mniejsze spienianie. Warto pamiętać, że na czas napełniania beczki ogromny wpływ ma także średnica węża ssawnego. Jeśli zatem mamy głębokie zbiorniki, warto rozważyć zakup wozu z pompą przepływową lub kompresorem z dodatkowym akceleratorem.
Konstrukcja i Budowa Wozu Asenizacyjnego
Materiały i Wytrzymałość
Wozy asenizacyjne charakteryzują się solidną budową, która obejmuje wytrzymałą beczkę oraz system pompowy umożliwiający szybkie napełnianie i opróżnianie. Konstrukcja jest przemyślana tak, aby zapewnić maksymalną wydajność i trwałość podczas intensywnej eksploatacji. Ważną cechą charakteryzującą budowę wozu asenizacyjnego są materiały zastosowane do budowy beczki:
- Tworzywo sztuczne
- Stal malowana
- Stal cynkowana ogniowo
Ostatni sposób (stal cynkowana ogniowo) jest obecnie najbardziej rozpowszechniony, czego przykładem są Joskin Modulo 2 12000 czy Pichon 12400. Beczki wykonane z tworzyw sztucznych są znacznie mniej rozpoznawalne, ale ich popularność rośnie (np. Rekordia GFK 31000l, Bauer 18000 l, Zunchammer 12500l). Ich zaletą jest przede wszystkim mniejsza masa, wadą jednak podatność zbiorników na uszkodzenia mechaniczne. Precyzja i dopracowanie zbiorników uodparnia je na uszkodzenia, choć zbiornik może zostać uszkodzony w wyniku zderzenia z dużą, masywną przeszkodą.
Grodzie Wewnętrzne (Falochrony) i Grubość Ścianek
Wybierając wóz asenizacyjny, warto też zwrócić uwagę na sposób osadzenia wewnętrznych grodzi beczki (falochrony). Najlepiej, jeśli producent wspawuje je w przekrój beczki, a dopiero potem następuje proces cynkowania. Zapewnia to gwarancję dokładnego pokrycia wszystkich krawędzi. Z kolei grubość ścianek jest gwarancją sztywności konstrukcji.
Typy Ram
Wozy asenizacyjne znajdziemy oparte na konstrukcji samonośnej, jak i ramowej. Wozy bez ramy dostępne są raczej w zakresie małych pojemności zbiornika. W przypadku dużej większości wozów mamy z reguły do czynienia z konstrukcjami ramowymi, choć ciężko tu mówić o pełnej ramie. Do zbiornika na gnojowicę na całej długości są bowiem przymocowane profile zamknięte lub kątowniki z blach o niewielkiej grubości.
Układ Jezdny i Ogumienie
Zapotrzebowanie na moc, szybkość transportu oraz komfort jazdy zależą od budowy układu jezdnego. Warto zapamiętać ważną zasadę: zastosowanie dużych i szerokich kół poprawia właściwości trakcyjne, co skutkuje spadkiem zapotrzebowania na moc. Wóz jest lżejszy w uciągu, dzięki czemu można wykorzystać mniejszy ciągnik, w przeciwieństwie do małych i wąskich kół. Na podstawie pojemności beczki mamy możliwość wyróżnić różne typy podwozia:
- Jednoosiowe
- Dwuosiowe (tandem)
- Trzyosiowe (tridem)
W każdym przypadku należy zastanowić się nad dostępnymi dla konkretnego wozu wariantami ogumienia i, jeśli to możliwe, wybrać opony o największej średnicy i szerokości. Z pewnością ułatwi to rozlewanie gnojowicy na polu, zwłaszcza w przypadku pracy w trudnych warunkach.
Metody Aplikacji Gnojowicy
Bardzo duże znaczenie dla zachowania cennych składników w gnojowicy ma sposób jej aplikowania. W tym zakresie wyróżniamy dwie podstawowe technologie: doglebową oraz nadglebową. Kluczowe jest, aby gnojowica opadając na ziemię, miała do pokonania jak najkrótszą drogę i jak najmniejszy kontakt z powietrzem, co minimalizuje straty azotu. Największe straty w zawartości azotu, sięgające od 30 do 50 proc., dotyczą tradycyjnych metod nadglebowych, w tym montowanych do niedawna w wielu beczkach tzw. miotaczy gnojowicy.
Udogodnienia i Dodatkowe Opcje
Kolejną ciekawą opcją są układy poprawiające komfort obsługi węży ssawnych, np. dodatkowe lejki czy zdalnie sterowane rury zasysające. Po ich zamocowaniu na beczce operator nie ma potrzeby opuszczania kabiny ciągnika, aby połączyć wóz ze zbiornikiem, w którym w gospodarstwie gromadzona jest gnojowica. Wielu producentów przewiduje również montaż do swoich wozów mieszadeł, które zapewniają ciągły obieg gnojowicy w zbiorniku. Takie rozwiązanie zapewnia możliwość lepszego wymieszania cieczy i jej dodatkowego rozdrobnienia.
Inteligentne rolnictwo z IoT: poprawa zdrowia gleby dzięki technologii IoT
Praktyczny Przykład: Wóz Asenizacyjny Abbey
Na przykładzie wozu asenizacyjnego Abbey, pracującego w gospodarstwie we wsi Zaręby (pow. makowski), można zobaczyć, jak kompleksowo może być wyposażona taka maszyna. To prawdziwy tytan do rozlewania gnojowicy. Posiada bardzo bogate wyposażenie, w tym resorowany dyszel, skrętną oś, szerokie ogumienie oraz rozdrabniacz, który sieka resztki paszy. Ma też wydajną pompę oraz turbonapełniacz, co w połączeniu ze stacją dokującą i hydraulicznie poruszanym ramieniem sprawia, że beczka jest błyskawicznie napełniana, a potem równie szybko opróżniana na polu. Jest to istotne, ponieważ rocznie będzie musiała wywieźć z chlewni grubo ponad 3,5 miliona litrów gnojowicy.
Rolnik z Zaręb, którego chlewnia została oddana do użytku dwa lata temu, wskazuje, że pod rusztami znajduje się zbiornik, który może pomieścić 1,8 miliona litrów gnojowicy. Zapełnia się co pół roku, co rozpoczyna gigantyczną operację wywiezienia gnojowicy na pola. Przez rok ratował się, pożyczając wóz Joskin o pojemności 12 000 litrów. Jednak, w pewnym momencie nie był w stanie już pożyczać beczki, ze względu na ilość gnojowicy i częstość jej wywozu. Zdecydował, że musi szybko kupić własny wóz asenizacyjny. Skontaktował się z dealerem, firmą AgroFala Sikorski z Kłuszewa, która zaproponowała mu zakup beczki Abbey, od niedawna w ofercie. Następnie dealer skontaktował go z firmą Atorim, oficjalnym przedstawicielem irlandzkich maszyn na terenie Polski, z którą dogadywał szczegóły zakupu. Rolnik zdecydował się na wóz asenizacyjny ze zbiornikiem o pojemności około 18 000 litrów.
Dostępność Części Zamiennych
Wszystko dobrze wygląda, gdy nie nękają Cię awarie, gdyż postój maszyny to często strata ogromnych pieniędzy. Obecnie liczy się możliwość szybkiego dostępu do części zamiennych, co jest kluczowe dla ciągłości pracy w gospodarstwie.