Wybór beczkowozu asenizacyjnego: kluczowe aspekty
Wybór odpowiedniego beczkowozu asenizacyjnego, czy to polskiego, czy zachodniego producenta, prostego czy bogato wyposażonego, jest decyzją o dużej wadze, która w znacznym stopniu wpływa na efektywność nawożenia płynnymi nawozami naturalnymi. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej wozom asenizacyjnym o pojemnościach około 8 tysięcy litrów. Taka maszyna powinna sprostać oczekiwaniom gospodarstw o powierzchni od 50 do 100 hektarów, choć wiele zależy również od skali produkcji zwierzęcej. Rynek oferuje wiele interesujących konfiguracji wozów asenizacyjnych.
Aplikatory doglebowe: redukcja strat azotu i korzyści ekonomiczne
Z uwagi na redukcję kosztów zakupu, rolnicy często rezygnują z zakupu aplikatorów doglebowych. Należy jednak pamiętać, że rozbryzgowy sposób aplikacji gnojowicy prowadzi do znaczących strat azotu, szacowanych nawet na 50%, a co za tym idzie, do strat ekonomicznych. Straty te mogą sięgać nawet 150 zł na hektar, przeliczając je na nawozy mineralne potrzebne do zrekompensowania ubytku składników odżywczych. Aplikatory doglebowe ograniczają te straty nawet do 95%. Choć zakup aplikatora doglebowego stanowi niemały wydatek, jego zastosowanie przynosi wymierne korzyści ekonomiczne.
Rodzaje aplikatorów doglebowych i ich zastosowanie
Producenci oferują zazwyczaj kilka rodzajów aplikatorów doglebowych:
- Aplikatory kultywatorowe: Idealne do gruntów ornych. Rurki doprowadzające nawóz znajdują się tuż za zębami kultywatora, co zapewnia całkowicie doglebową aplikację gnojowicy. Minimalizuje to straty azotu i redukuje odór.
- Aplikatory talerzowe: Popularne rozwiązanie do aplikacji nawozu na użytkach zielonych. Talerze pracujące równolegle do kierunku jazdy naciskają rowek, w który aplikowana jest gnojowica. Niektórzy producenci stosują wałki zamykające rowek, co jeszcze skuteczniej ogranicza straty. Aplikatory talerzowe są również uniwersalne i sprawdzają się przy nawożeniu ściernisk czy nieużytków.
- Aplikatory płozowe: Elementy robocze przypominają redlice siewników zbożowych. Rozchylają roślinność i tworzą niewielką bruzdę, do której aplikowany jest nawóz. Choć nie tak skuteczne w ograniczaniu strat azotu jak aplikatory kultywatorowe czy talerzowe, pozwalają na redukcję strat do około 60%.
Przegląd wozów asenizacyjnych od wiodących producentów
Na rynku dostępnych jest wiele modeli wozów asenizacyjnych, oferujących różnorodne konfiguracje i technologie.
Pichon
Francuska firma Pichon oferuje model TCI 8100 L. Oznaczenie liczbowe wskazuje na pojemność beczki (8100 litrów), a TCI (Tonne Châssis Intégré) oznacza wóz z ramą zintegrowaną. Beczka jest zespawana z podwoziem, co według producenta zapewnia najniżej położony punkt ciężkości na rynku, przekładając się na doskonałą trakcję i stabilność, nawet na pochyłościach. W zależności od pojemności, Pichon stosuje blachy o grubości 5 mm (w mniejszych modelach, jak TCI 8100 L) lub 8 mm. Model TCI 8100 L może być wyposażony w podwozie jednoosiowe z dużymi kołami lub jedno z podwozi dwuosiowych (boggie, tandem z amortyzatorami piórowymi i skrętną osią, lub tandem z zawieszeniem hydraulicznym). Standardowo wóz obsługiwany jest elektrohydraulicznie za pomocą skrzynki z przełącznikami, ale opcjonalnie dostępny jest sterownik z ekranem dotykowym. Napełnianie zbiornika odbywa się za pomocą ramienia zanurzeniowego BP2. Producent oferuje również kilka opcji aplikacji nawozu.
Fliegl
Firma Fliegl zapewnia szeroki wybór wozów asenizacyjnych, obejmujący modele z ramą i zbiornikami cynkowanymi ogniowo, zbiornikami z tworzywa sztucznego wzmocnionego włóknem szklanym, a nawet ze stali nierdzewnej. Oferuje różne systemy zasysania: próżniowe, pompowe (z pompami śrubowymi lub tłokowymi, lepiej radzącymi sobie z gęstą gnojowicą). Fliegl wyróżnia się bogatym wyborem aplikatorów, w tym wariantem podstawowym z rozbryzgiem, aplikatorem z wężami wleczonymi, talerzowym, kultywatorowym, łyżwowym, a nawet aplikatorem typu strip-till umożliwiającym aplikację nawozu na głębokość do 25 cm. Szczególnie interesujące dla rolników gospodarujących na terenach górzystych są wozy z serii Jumbo, wyposażone w wygiętą oś zapewniającą nisko położony środek ciężkości. Wersja Turbo Line, oprócz cech Jumbo, posiada dodatkową pompę cyrkulacyjną, umożliwiającą zamontowanie hydraulicznie wychylanego działka do gnojowicy. Fliegl oferuje również system precyzyjnego nawożenia Manure Sensing, który w czasie rzeczywistym mierzy zawartość substancji odżywczych (N, NH4, P, K) w gnojowicy, pozwalając na dostosowanie dawki nawożenia do potrzeb roślin. W połączeniu z systemem Fliegl-Flow Control można ustawić ilość rozlewanej gnojowicy w kg azotu na hektar.
Pomot Chojna
Pomot Chojna oferuje wozy asenizacyjne o pojemności 8 tys. litrów w różnych konfiguracjach: ramowe i samonośne, jednoosiowe i na podwoziu tandemowym. Zbiorniki wykonane są z cynkowanej ogniowo blachy o grubości 5 mm. Wozy te są klasycznymi konstrukcjami, napełnianymi próżniowo za pomocą sprężarki o wydatku 8,1 m³/min, co pozwala na napełnienie zbiornika w około 5 minut. Zabezpieczenie przed przelaniem stanowi dwukulowy zawór umieszczony na szczycie zbiornika.
Meprozet
Reprezentantem wozów o pojemności 8 tys. litrów w ofercie Meprozetu jest model PN-70/1. Jest to konstrukcja samonośna osadzona na jednoosiowym podwoziu. Elementy metalowe maszyny są cynkowane ogniowo. Kompresor Jurop PN 58M lub MEC 5000 pozwala na napełnienie zbiornika w około 4 minuty. Producent oferuje trzy wersje wozu PN-70/1: ekonomiczną, podstawową oraz wersję z przystosowaniem do montażu aplikatorów doglebowych talerzowych (szerokość robocza 2 m), dozowników naglebowych z wężami wleczonymi (szerokość 3 m) oraz dozowników naglebowych sterowanych częściowo hydraulicznie, częściowo manualnie (szerokość robocza 9 m).
Kościański producent
Kościański producent oferuje aplikator doglebowy z 6 talerzami, który może aplikować gnojowicę na głębokość do 10 cm. Jest on przeznaczony przede wszystkim na gleby uprawiane.
Joskin
Joskin jest jednym z najpopularniejszych producentów wozów asenizacyjnych w Polsce. Mniejsze modele, takie jak Modulo 2 i Alpine, produkowane są w Trzciance. Wozy Modulo 2 8400 (pojemność 8507 l) występują w wariantach ME (jedna oś) i MEB (oś typu boggie). Model Alpina 2 8000 S (pojemność 8043 l) to maszyna przeznaczona do pracy na terenach górskich, charakteryzująca się lekką, samonośną konstrukcją i głęboko osadzonymi kołami. Samonośna konstrukcja zapewnia nisko położony środek ciężkości. Joskin oferuje różne rodzaje pomp: próżniowe, wirnikowe i ślimakowe (te ostatnie radzą sobie z gęstym nawozem i charakteryzują się większą wydajnością). Ciekawą opcją jest system Garda, łączący pompę próżniową z pompą odśrodkową, która tłoczy ciecz do działka pod ciśnieniem do 6 barów. Joskin dysponuje bogatą ofertą podzespołów do rozlewania cieczy, w tym rozlewaczy daszkowych i aplikatorów doglebowych: Terrasoc (aplikacja do 12 cm), Terraflex (aplikacja do 15 cm), TerraDisc (głębokość do 18 cm). Do nawożenia łąk dostępne są aplikatory płozowe i talerzowe. Standardowo wozy Joskin sterowane są za pomocą skrzynki sterującej, którą można wzbogacić o prosty sterownik.