Wybór odpowiedniego beczkowozu, znanego również jako wóz asenizacyjny, jest kluczową decyzją dla każdego gospodarstwa rolnego, które posiada gnojowicę, gnojówkę lub inne płynne materiały. Maszyna ta służy do samoczynnego pobierania, transportu i rozprowadzania tych substancji na polach. Na rynku dostępna jest ogromna różnorodność modeli, co wymaga rozważenia wielu czynników przy podejmowaniu decyzji.
Kluczowe aspekty, które należy wziąć pod uwagę przy wyborze beczkowozu, to między innymi:
- Części zamienne
- Jakość wykonania beczki
- Rodzaje aplikatorów
- Rodzaje pomp
- Rodzaje podwozia i sprzęgu
- Technologia napełniania
- Cena
Technologia Napełniania Beczkowozu
Jednym z najważniejszych czynników wpływających na efektywność pracy beczkowozu jest technologia napełniania, która jest ściśle powiązana z charakterystyką gospodarstwa, a w szczególności z głębokością zbiornika gnojowicy.
Napełnianie Próżniowe (Podciśnieniowe)
Wozy asenizacyjne z napełnianiem próżniowym wykorzystują kompresor próżniowy. Są one odpowiednie dla zbiorników umieszczonych na poziomie gruntu lub na głębokości do około 2 metrów. Wraz ze wzrostem głębokości zasysania, prędkość napełniania beczki spada, co może prowadzić do pienienia się gnojowicy i niepełnego napełnienia zbiornika. Długotrwała praca kompresora może również spowodować przekroczenie dopuszczalnej temperatury pracy, co zwiększa ryzyko przegrzania lub awarii.
Poziom zapełnienia beczki można kontrolować za pomocą wizjera lub wskaźnika wizualnego.
Napełnianie z Pompą Przepływową
W przypadku głębszych zbiorników gnojowicy, skutecznym rozwiązaniem są wozy wyposażone w pompę przepływową, takie jak modele Rekordia PW1800 czy Joskin 10000MEB. Pompy te charakteryzują się wyższym poziomem podciśnienia ssania niż pompy próżniowe.
Wydajność pomp próżniowych można zwiększyć poprzez zastosowanie akceleratora (przyspieszacza). Jest to napędzana hydraulicznie pompa montowana między zbiornikiem wozu a wężem ssawnym. Zalety akceleratora to wyższa wydajność napełniania, możliwość wypompowywania cieczy z większych głębokości oraz mniejsze spienianie.
Średnica węża ssawnego ma również znaczący wpływ na czas napełniania beczki.
Podwozie i Układ Jezdny
Komfort jazdy, szybkość transportu oraz zapotrzebowanie na moc wozów z pompami przepływowymi zależą od budowy układu jezdnego. Zastosowanie dużych i szerokich kół znacząco poprawia właściwości trakcyjne, co przekłada się na mniejsze zapotrzebowanie na moc i lżejszy uciąg. Dzięki temu możliwe jest wykorzystanie mniejszego ciągnika w porównaniu do sytuacji, gdy wóz wyposażony jest w małe i wąskie koła.
Podwozia beczkowozów można podzielić na:
- Jednoosiowe
- Dwuosiowe (tandem)
- Trzyosiowe (tridem)
Niezależnie od typu podwozia, zaleca się wybór opon o największej możliwej średnicy i szerokości, co ułatwi rozlewanie gnojowicy, szczególnie w trudnych warunkach terenowych.
Materiały Konstrukcyjne Beczki
Materiały użyte do budowy beczki wpływają na jej trwałość i odporność. Najczęściej spotykane materiały to:
- Tworzywo sztuczne: Beczki z tworzyw sztucznych są lżejsze, ale bardziej podatne na uszkodzenia mechaniczne. Ich popularność rośnie, a przykłady to Rekordia GFK 31000l, Bauer 18000 l, Zunchammer 12500l.
- Stal malowana: Standardowe rozwiązanie, zapewniające dobrą ochronę przed korozją.
- Stal cynkowana ogniowo: Obecnie najpopularniejszy sposób zabezpieczenia beczek, stosowany m.in. w modelach Joskin Modulo 2 12000 i Pichon 12400. Zapewnia wysoką odporność na korozję.
Precyzyjne wykonanie zbiorników, w tym sposób osadzenia wewnętrznych grodzi (falochronów), ma znaczenie dla sztywności konstrukcji i trwałości. Preferowane jest wspawanie grodzi w przekrój beczki przed procesem cynkowania, co gwarantuje dokładne pokrycie wszystkich krawędzi.
Konstrukcja Ramy i Technologia Aplikacji
Wozy asenizacyjne mogą mieć konstrukcję samonośną lub ramową. Wozy bez ramy zazwyczaj występują w wariantach o mniejszej pojemności zbiornika. Większość beczkowozów opiera się na konstrukcjach ramowych, choć często są to konstrukcje z przymocowanymi do zbiornika profilami zamkniętymi lub kątownikami.
Sposób aplikowania gnojowicy ma kluczowe znaczenie dla zachowania cennych składników odżywczych. Wyróżnia się dwie podstawowe technologie:
- Doglebowa: Minimalizuje straty azotu, ponieważ gnojowica ma krótszą drogę kontaktu z powietrzem. W zależności od układu rozlewającego, straty azotu mogą wynosić od 30 do 50%. Należy unikać tzw. miotaczy gnojowicy, które powodują największe straty.
- Nadglebowa: Aplikacja na powierzchnię gleby.
Dodatkowe rozwiązania, takie jak układy poprawiające komfort obsługi węży ssawnych (np. zdalnie sterowane rury zasysające), pozwalają operatorowi na wykonanie czynności bez opuszczania kabiny ciągnika.
Beczkowóz
Dodatkowe Wyposażenie Beczkowozu
Producenci często przewidują montaż mieszadeł, które zapewniają ciągły obieg gnojowicy w zbiorniku. Rozwiązanie to umożliwia lepsze wymieszanie i rozdrobnienie cieczy.
Ważnym aspektem eksploatacji beczkowozu jest możliwość szybkiego dostępu do części zamiennych, co minimalizuje przestoje i straty finansowe wynikające z awarii maszyny.