Ładowarki teleskopowe, takie jak popularne maszyny Bobcat, są niezwykle wszechstronnymi urządzeniami, znajdującymi zastosowanie w wielu branżach - od budownictwa, przez rolnictwo, aż po ratownictwo. Jednym z kluczowych osprzętów, który znacząco rozszerza ich funkcjonalność, jest kosz roboczy, czyli platforma osobowa. Jednakże, pojawiają się często pytania dotyczące niezbędnych uprawnień do obsługi ładowarki teleskopowej wyposażonej w taki kosz.
Uprawnienia do obsługi ładowarek teleskopowych z koszem
Złożoność kwestii uprawnień
Kwestia uprawnień do obsługi ładowarek teleskopowych z koszem roboczym bywa źródłem wielu nieporozumień. Wynika to z faktu, że maszyny te są wielozadaniowymi nośnikami osprzętu, a ich kwalifikacje mogą podlegać pod różne urzędy, w zależności od interpretacji i rodzaju wykonywanych prac.
Niektórzy operatorzy, po ukończeniu kursu "operator podestów ruchomych", zastanawiają się, czy to wystarczy do pracy ładowarką teleskopową z samym koszem. Inni twierdzą, że "żadne dodatkowe uprawnienia nie są potrzebne" i że "po prostu zamiast np. krokodyla podczepisz sobie kosz i tyle". Taka sytuacja prowadzi do wielu wątpliwości i niepewności w środowisku operatorów.
Pewien operator ładowarki teleskopowej z podpiętym koszem został poproszony przez pana z UDT o dokumenty. Mimo posiadania "niebieskiej książeczki operatora", po krótkiej wymianie zdań musiał opuścić podnośnik z koszem i ludźmi na ziemię, a maszyna została wyłączona z użytku do czasu odjazdu inspektora. Operator przyznał, że brakuje mu "jakichś dodatkowych kursów na podnoszenie i transport ludzi w koszu". Prawdopodobnie chodziło inspektorowi z UDT o dodatkowe kwalifikacje na "podesty ruchome przejezdne wolnobieżne, montowane na pojeździe, przewoźne (wszystkie typy)" kat. A.
Uprawnienia IMBiGS a UDT
Ładowarki teleskopowe to maszyny, które w pewnych aspektach podlegają pod dwa urzędy:
- IMBiGS (Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego): Uprawnienia podlegające pod IMBiGS są często uznawane za szersze, ponieważ nie ograniczają operatora co do założonego osprzętu oraz dają możliwość operowania innymi maszynami.
- UDT (Urząd Dozoru Technicznego): Uprawnienia UDT na wózki jezdniowe ze zmiennym wysięgiem (po 1 czerwca 2019 r.) lub kwalifikacje wydane przez Dozór Techniczny w kat. IWJO typ: ze zmiennym wysięgiem są wymagane do obsługi wózków ze zmiennym wysięgiem, do których zaliczają się ładowarki teleskopowe.
Wymagania kwalifikacyjne i tryb uzyskiwania uprawnień do obsługi „wielozadaniowych nośników osprzętów” określa rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. (Dz. U. Nr 118, poz. 1263 z późn. zm.). Według interpretacji Ministerstwa Gospodarki z dnia 17 kwietnia 2005 r., znak: DRG - XI - 078 - 22M 09 L.dz. 1957/05, ładowarka teleskopowa jest „wielozadaniowym nośnikiem osprzętów”, nawet jeśli jej wyposażenie jest ograniczone do osprzętów ładowarkowych.
Właściciele ośrodków szkoleniowych na WNO często zarzekają się, że żadnych dodatkowych kwalifikacji nie trzeba, jednak, jak wynika z powyższego przykładu, inspektorzy UDT mogą mieć inne zdanie.
Producent decyduje, czy operator ładowarki teleskopowej może założyć zamiast wideł inny osprzęt roboczy, np. kosz. To jednak nie zwalnia operatora z posiadania odpowiednich kwalifikacji. Jeżeli operator zrobi uprawnienia przez IMBiGS, ma to być "cały pakiet „all inclusive”", czyli na kosze również. Jeśli natomiast uprawnienia są robione przez UDT, operator może ładowarką teleskopową operować tylko widłami i koszem.
Bobcat T40.180SLP w akcji - zastosowania kosza roboczego
Ładowarki teleskopowe Bobcat są cenione za swoją wszechstronność i niezawodność, co czyni je idealnym narzędziem do wielu zastosowań, w tym w trudnych warunkach. Przykładem jest jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Gąbinie, która wykorzystuje ładowarkę teleskopową Bobcat T40.180SLP.
Charakterystyka i wyposażenie
Ładowarka Bobcat T40.180SLP zapewnia udźwig 4 ton, ma napęd na cztery koła i silnik wysokoprężny o mocy 100 KM. Jej maksymalna wysokość podnoszenia wynosi 17,5 metra, co pozwala na dosięgnięcie dachu typowego pięciokondygnacyjnego budynku. Maszyna jest wyposażona w stabilizatory, które umożliwiają zbliżenie się do budynku bez utraty zasięgu. OSP Gąbin wykorzystuje do niej odpowiednio przystosowany osprzęt roboczy:
- Kosz ratunkowy (platforma osobowa): do ewakuacji osób uwięzionych na dużej wysokości.
- Widły paletowe: do przenoszenia płonącego siana lub innych materiałów.
- Łyżka kombinowana z chwytakiem.
- Chwytak do drzew.
Wyjątkowe zastosowania w OSP Gąbin
Podnośniki teleskopowe rotacyjne BOBCAT
OSP Gąbin wykorzystuje ładowarkę teleskopową Bobcat od niemal dwóch lat, a w tym czasie maszyna była regularnie używana przy wielu akcjach strażaków, w tym w kilku wyjątkowych zastosowaniach:
- Podjęcie wraku małego samolotu z rzeki, gdzie żadna inna maszyna nie mogła pracować na miękkim nabrzeżu.
- Ewakuacja osób uwięzionych na dużej wysokości za pomocą platformy osobowej (kosza).
- Przenoszenie płonącego siana za pomocą wideł.
- Robienie dziur w dachach płonących budynków za pomocą specjalnego osprzętu, aby umożliwić umieszczenie węży gaśniczych.
- Podnoszenie i przenoszenie ciężarów w obszarach, gdzie ciężkie dźwigi nie mogą dotrzeć lub pracować.
Komendant OSP w Gąbinie, Waldemar Zawadzki, podkreśla, że "zawsze chętnie korzystamy z ładowarki teleskopowej podczas trudnych akcji" i że "maszyna, taka jak Bobcat T40.180SLP, to ważna część naszej misji polegającej na niesieniu pomocy w niebezpiecznych sytuacjach w naszym regionie". Dzięki swoim wyjątkowym cechom, OSP Gąbin jest często proszona o wsparcie spoza regionu.
Modyfikacje i wsparcie serwisowe
Wykorzystanie maszyny T40.180SLP do tak wymagających zadań wymaga istotnych modyfikacji i szczególnego wsparcia serwisowego. W przypadku OSP Gąbin, kluczową rolę odegrała firma Asco Equipment z Katowic, która przeprowadziła pełne badania i wprowadziła modyfikacje niezbędne do uzyskania specjalnych atestów bezpieczeństwa. Kluczowe zmiany w maszynie obejmują dodatkowe światła robocze, niebieskie światła obrotowe oraz specjalne malowanie w barwach straży pożarnej z elementami odblaskowymi.