Pług obrotowy firmy Bomet doskonale sprawdzi się w średnich i dużych gospodarstwach w każdych warunkach glebowych. Przeznaczony jest do wykonywania bez-zagonowej średniej orki na polach płaskich, pochylonych i pagórkowatych, na wszystkich typach gleb.
Charakterystyka pługów Bomet U068/3
Firma Bomet z Węgrowa jest znana z produkcji przystępnych cenowo maszyn uprawowych dla małych gospodarstw rolnych. W jej ofercie pojawiły się jednak modele pługów zagonowych, opracowane wspólnie z Państwowym Instytutem Maszyn Rolniczych w Poznaniu, które mogą zainteresować rolników uprawiających większe areały. Pług jednobelkowy U068/3 jest dostępny w konfiguracji 3, 4 lub 5 korpusów i może być wyposażony w zabezpieczenie śrubowe lub resorowe. Jego cena waha się od 11 do 21,8 tys. zł.
Testowany pług U068/3 z płynną szerokością orki charakteryzuje się dużymi gabarytami. Mimo stosunkowo niewielkiej masy 1330 kg, jego długość blisko 6 m sprawia, że środek ciężkości jest przesunięty daleko do tyłu. Tworzy to duży moment gnący, zarówno w osi wzdłużnej, jak i poprzecznej ciągnika, co wymaga dociążenia przedniego TUZ-u dla zapewnienia stabilności. Wersja 4+1, wyposażona w hydrauliczną regulację szerokości roboczej, jest jedynym słusznym rozwiązaniem, umożliwiającym szybkie zsunięcie pługa do pozycji transportowej. W tańszych wersjach ze śrubą rzymską, takie rozwiązanie może sprawdzić się tylko w przypadku krótszych pługów z 3 lub 4 korpusami. Manewrowanie, nawet w pozycji transportowej, wymaga uwagi, ponieważ pług zachodzi na zakrętach o kilka metrów.
Elementy robocze i zabezpieczenia
Elementy robocze w pługach Bomet U068/3 pochodzą od włoskiej firmy Ofas. Lemiesz wyposażony jest w wymienne dłuto, a półśrubowy kształt odkładni zapewnia skuteczne odwrócenie skiby. Odkładnice mogą być wyposażone w ścinacze lub przedpłużki talerzowe. Każdy korpus jest wsparty na solidnej słupicy zabezpieczonej przed zgięciem 7-piórowym resorem, którego napięcie można regulować. Wysokość pod ramą wynosząca 830 mm i duży rozstaw między korpusami (1000 mm) sprawiają, że pług jest odporny na zapchanie.
Sławek_Vlog#42 Urwane Zabezpieczenie u Pługa ?! Robimy :D
Wnioski z testów pługów U068/3
Jakość orki pługiem U068/3 okazała się bardzo dobra, z pełnym pokryciem i poprawnym odwróceniem skiby, nawet przy maksymalnej szerokości roboczej. Zabezpieczenie resorowe działa prawidłowo, unosząc słupicę w razie napotkania przeszkody. Pług jest łatwy w ustawieniu, co pozwala na prowadzenie ciągnika w bruździe bez nadmiernego wysiłku. Niestety, podczas testów zauważono pewne mankamenty, takie jak minimalne zgięcie jednej słupicy po zaoraniu 5 ha kamienistej gleby (prawdopodobna wada materiałowa). Poważniejsze zdeformowanie pierwszej słupicy i lekkie zgięcie odkładnicy nastąpiło po uderzeniu w głaz o średnicy około 70 cm. To sugeruje, że słupice mogą być najsłabszym punktem konstrukcji U068/3.
Wymagają dopracowania również detale, takie jak: odkręcająca się osłona łożyska koła podporowego, zbyt krótkie przewody hydrauliczne oraz siłownik zmiany szerokości roboczej ocierający się o ramę. Elementy robocze, takie jak dłuto i lemiesze, wykazywały zużycie po 30 ha, co może wymagać ich częstszej wymiany, szczególnie na suchych glebach.
Regulacje pługa obrotowego
Regulacja szerokości pierwszej skiby
Regulacja szerokości pierwszej skiby jest kluczowa dla prawidłowego ustawienia pługa. W Agromechanice wskazuje się, że dostosowuje się ją do rozstawu tylnych kół ciągnika. Inne źródła podają, że regulacji pierwszej skiby dokonuje się w drugim przejeździe, tak aby pierwszy korpus nieco nadkładał, wyrównując powierzchnię z poprzednim przejazdem. Ma to związek ze ściąganiem pługa i wpływa na równomierną szerokość pozostałych skib. W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych, oś wykorbiona w stojaku służy do regulacji pierwszej skiby i punktu pociągowego. W pługach obracalnych jednobelkowych te ustawienia dokonuje się razem lub oddzielnie za pomocą śruby rzymskiej lub siłownika. Zmiana szerokości pierwszej skiby powinna być następstwem zmiany głębokości orki, aby zachować jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu - im głębiej, tym szerzej i na odwrót. Na zimę zaleca się pozostawienie gleby w ostrej skibie (wysztorcowanej), czyli głęboko i wąsko.
W testowanym pługu U068/3, po wypoziomowaniu, należy ustalić szerokość orki każdej skiby (od 30 do 50 cm), a następnie za pomocą śruby rzymskiej wyregulować na tę samą wartość pierwszą skibę. Pług Leo również umożliwia łatwą regulację poprzez przestawienie śruby regulacyjnej na każdym siodle korpusu na ramie pługa.
Regulacja szerokości roboczej pługa
Regulacja szerokości roboczej pługa to odrębne zagadnienie, które nie występuje w starszych pługach. Może być mechaniczna, skokowa lub hydrauliczna, płynna. Co istotne, zmiana tej szerokości nie zmienia kąta natarcia lemiesza, co wynika z zasady czworoboku przegubowego. Możliwa jest także zmiana szerokości orki poprzez odejmowanie i dokładanie korpusów, co wymaga belki o budowie kołnierzowej lub teleskopowej, aby po odjęciu korpusu od tyłu nie wystawała "pusta" belka.
Regulacja głębokości orki
W nowszych pługach obracalnych głębokość orki reguluje się za pomocą koła podporowego. W przypadku U068/3 koło podporowe ma zbyt krótką korbę, co utrudnia regulację i wymaga użycia znacznej siły. W pługach przyczepianych regulację tę dokonuje się zazwyczaj za pomocą kółka kopiującego. W pługach zawieszanych obecnie stosuje się regulację siłową lub pozycyjną, która wyklucza kółko kopiujące. Jeśli jednak ktoś chce pracować z wykorzystaniem kółka kopiującego, musi ustawić podnośnik na dociążanie (regulację ciśnieniową) tak, aby nie podnosił pługa od ziemi, co jednak wiąże się z utratą dociążenia tylnej osi masą pługa. Klasyczne pługi zagonowe Lyra również wyposażone są w śrubowy mechanizm regulacji pierwszej skiby i regulację głębokości pracy za pomocą koła podporowego (stalowego lub ogumionego).
Przesuwanie wzdłużne pługa
W nowszych pługach istnieje możliwość przesuwania wzdłużnego pługa, co pozwala na wychylenie pierwszego korpusu poza rozstaw kół ciągnika. Dzięki temu obydwa koła jadą po caliźnie, co ma poprawić wydajność orki. Testowano również prototyp pługa U28/2 z możliwością orki przy jednoczesnym prowadzeniu ciągnika po caliźnie, co miało na celu zmniejszenie poślizgu ciągnika, zwiększenie wydajności i oszczędność paliwa. Zmiana ustawień pługa z jazdy po caliźnie do jazdy w bruździe jest jednak kłopotliwa i wymaga ręcznego przesunięcia ciężkiej ramy.
Pług ramowy Bomet U028 (prototyp)
Drugą propozycją firmy Bomet, pozostającą jeszcze w fazie testów, jest pług ramowy U028, który umożliwia jazdę ciągnika podczas orki po caliźnie lub w bruździe. Zaletą orki po caliźnie ma być mniejszy poślizg ciągnika, a co za tym idzie większa wydajność i oszczędność paliwa (do kilku procent). Testowany prototyp pług U28/2 miał stałą szerokość orki (2,25 m), przedpłużki talerzowe i 5 korpusów (jeden dokręcany) z zabezpieczeniem resorowym. Zmiana ustawień pługa z jazdy po caliźnie do jazdy w bruździe jest dość kłopotliwa i wymaga odkręcenia czterech dużych śrub i ręcznego przesunięcia ciężkiej ramy.
W prototypie tym problemem okazał się znacznik talerzowy, który pozostawia ślad do prowadzenia ciągnika. Można w nim regulować tylko głębokość pracy talerza, nie ma natomiast możliwości przesuwania go na boki w celu dostosowania śladu do szerokości opon ciągnika. W testowanym egzemplarzu ślad wypadał w połowie opony, co uniemożliwiało precyzyjne prowadzenie i pełne pokrycie pierwszej skiby. Dodatkowo znacznik zbyt mocno spulchniał glebę pod oponą, zwiększając poślizg kół, co zniwelowało korzyści z jazdy po caliźnie. W prototypie zamontowano również niewłaściwą śrubę, co uniemożliwiło prawidłowe ustawienie pługa i wykonanie wiarygodnych pomiarów. Orka po caliźnie, choć może poprawić wydajność, jest bardziej męcząca dla operatora ciągnika, gdyż wymaga stałego prowadzenia względem znacznika, w przeciwieństwie do klasycznej orki, gdzie dobrze ustawiony zestaw prowadzi się samoczynnie względem bruzdy.
Pługi zawieszane Lyra i Leo
Klasyczne pługi zagonowe Lyra przeznaczone są do średniej i głębokiej orki pól płaskich, na wszystkich typach gleb o odpowiedniej wilgotności. Dostępne są w wersjach 3-, 4- i 5-skibowych, z szerokością korpusów 300 mm i 350 mm. Korpusy płużne wyposażone są w odkładnice cylindroidalne dzielone i lemiesze dziobowe o podwyższonej wytrzymałości. Nad odkładnicą mocowany jest ścinacz listwowy, którego zadaniem jest ścięcie wierzchniej warstwy gleby i zrzucenie jej na dno bruzdy, co zapewnia lepsze przykrycie resztek roślinnych. Pług wyposażony jest w śrubowy mechanizm regulacji pierwszej skiby, a głębokość pracy może być regulowana kołem podporowym (stalowym lub ogumionym). Wysokie słupice (700 mm) chronią pług przed zapychaniem się resztkami roślinnymi podczas orki ściernisk.
Pługi obracalne Leo doskonale sprawdzają się w średnich i dużych gospodarstwach w każdych warunkach glebowych z ciągnikami o mocy od 55 KM do 130 KM. Profil ramy głównej wynosi 120 x 120 mm. Regulacji dokonuje się w łatwy sposób poprzez odpowiednie przestawienie śruby regulacyjnej na każdym siodle korpusu na ramie pługa. Małe szerokości skiby zaleca się stosować podczas orki siewnej, zwłaszcza na glebach ciężkich, wymagających dobrego pokruszenia. Maszyna wyposażona jest standardowo w zabezpieczenie przeciw kamieniom w postaci śruby ścinanej, gwarantujące dłuższą żywotność pługa. Mniejsze pługi obracalne Leo, przeznaczone dla małych i średnich gospodarstw z ciągnikami o mocy od 40 KM do 85 KM, posiadają profil ramy głównej 100 x 100 mm i również wyposażone są w zabezpieczenie śrubą ścinaną.