Brona wirnikowa jest wszechstronnym narzędziem stosowanym zarówno do uprawy gleby po pługu, jak i do siewu w mulcz, zwłaszcza na glebach rozluźnionych. Dzięki swojej konstrukcji, cechującej się silną, podwójną ramą oraz wałkami wirników z nośnikami zębów wykonanymi w jednym kawałku, a także sprężynowym mocowaniem zębów, maszyna jest niezwykle stabilna.
Zalety i cechy konstrukcyjne bron wirnikowych
Dla gospodarstw o wysokich wymaganiach, stosujących nowoczesne metody uprawy roślin, odpowiednim wyborem jest na przykład model KE Super. Maszyna ta, dzięki swojej wytrzymałości, doskonale radzi sobie z długotrwałymi obciążeniami. Przesunięte rozmieszczenie zębów w bronach i kultywatorach wirnikowych, wzajemnie ustawionych pod specjalnie dobranym kątem, gwarantuje spokojny bieg maszyny oraz równomierne rozdrabnianie gleby, eliminując wszelkie wstrząsy i skokowe obciążenia.
Systemy napędowe i ich efektywność
System napędu Long-Life-Drive, stosowany w bronach i kultywatorach wirnikowych, zapewnia długą żywotność, maksymalnie spokojną pracę i wysoką wartość przy odsprzedaży. Przekłada się to na oszczędność paliwa, gdyż duże momenty obrotowe występują dopiero bezpośrednio na dźwigarach zębów. Liczbę obrotów zębów można łatwo zmienić bez użycia narzędzi, przez wzajemną zamianę dwóch kół stożkowych. Przekładnia typu e-box jest lżejsza od innych, co również przyczynia się do oszczędności paliwa i siły udźwigu.
Mocowanie i typy zębów
Zęby wsuwane są w kieszenie uchwytów, mocowane sworzniami i zabezpieczane sprężystymi zawleczkami, co ułatwia i przyspiesza ich wymianę, eliminując potrzebę dociągania śrub mocujących. Przejście od zębów „pod kątem” do zębów ustawionych ciągnąco jest łatwe i szybkie. Sprężyste zamocowanie zębów umożliwia ich odchylanie na kamieniach, amortyzując twarde uderzenia. Wysoka rama, gładka podstawa przekładni i długie zęby tworzą dużo wolnego miejsca między zębami a ich uchwytami, co pozwala na swobodne przemieszczanie się większych ilości gleby lub słomy. Długotrwałe użytkowanie zębów przekłada się na zmniejszenie kosztów eksploatacji.
Belka równająca i regulacja głębokości
Belka równająca niweluje przepływ ziemi między broną wirnikową a wałem oraz wciska kamienie w dół. Jej wysokość ustawia się szybko i wygodnie za pomocą korby. Głębokość roboczą brony wirnikowej można precyzyjnie ustalić w 16 stopniach przez przełożenie i obrócenie czworokątnego sworznia mimośrodowego. Podczas pracy ramię nośne leży pod sworzniem mimośrodowym, a przy unoszeniu układa się na wannie przekładni, umożliwiając bronie przeskakiwanie nad kamieniami bez konieczności podnoszenia wału ugniatającego i siewnika. Sprężyście zamocowane tarcze boczne odchylają się na kamieniach do góry, a długie ramię nośne i stabilne sprężyny zapewniają bezpieczeństwo pracy na polach kamienistych.
Komfort pracy, dobre mieszanie i elastyczność zastosowania zapewni Ci brona wirnikowa LION 103C
Różnorodność narzędzi do uprawy i siewu
Wielu rolników dąży do stosowania różnych narzędzi uprawowych, dostosowanych do panujących warunków i dołączonych maszyn. Na przykład na glebach ciężkich do siewu w mulcz często używa się kultywatora wirnikowego z zębami „ustawionymi na chwytanie”, natomiast na glebach lżejszych - brony wirnikowej z „zębami ustawionymi ciągnąco”, aby wcisnąć kamienie w podłoże.
Kultywator wirnikowy KG
Kultywator wirnikowy KG łączy zalety brony wirnikowej z mocnym profilem wannowym, większą średnicą wałków i mocniejszymi zębami. Dzięki sprawdzonym „zębom ciągnącym” kultywator wirnikowy AMAZONE bezproblemowo wsuwa się w glebę, zachowując żądaną głębokość roboczą. Skutecznie rozluźnia zbite, ciężkie gleby, jednocześnie intensywnie mieszając glebę ze słomą.
Agregaty czynne vs. bierne w siewie w mulcz
W uprawie przedsiewnej stosowane są zarówno agregaty bierne, jak i czynne. Agregaty czynne, często wyposażone w brony wirnikowe, są szczególnie przydatne na glebach zwięzłych lub w trudnych warunkach uprawowych, takich jak ugory czy ścierniska po roślinach motylkowych. Choć wymagają większej mocy ciągnika, ich efektywność w spulchnianiu ziemi jest nieoceniona. Aktywne agregaty są zazwyczaj kojarzone z pracą na ciężkich glebach, jednak szeroki zakres dostępnych modeli i opcji konfiguracji umożliwia ich efektywne wykorzystanie również na lżejszych typach gleb. Jedną z głównych zalet aktywnych kombinacji uprawowo-siewnych jest ich zdolność do efektywnej pracy na polach z dużą ilością resztek pożniwnych, a także umiejętność rozbijania twardych brył ziemi.
Praktyczne aspekty siewu poplonów w mulcz
Siew poplonów na stanowisku z dużą ilością resztek pożniwnych, z wykorzystaniem brony wirnikowej w zestawie z siewnikiem, może okazać się efektywny. Taka kombinacja dobrze radzi sobie na ciężkich stanowiskach, gdzie jej głównym zadaniem jest kruszenie brył i przygotowanie łoża siewnego. W przypadku siewu poplonów przy dużej ilości słomy na powierzchni gleby, np. z użyciem siewnika Pöttinger Vitasem 302 ADD nabudowanego na bronie wirnikowej Lion 303, można osiągnąć satysfakcjonujące efekty. Płytka uprawa broną talerzową po zbiorze pszenicy ozimej, a następnie głęboszowanie, pomagają w zagospodarowaniu resztek pożniwnych i zniszczeniu samosiewów. Brona wirnikowa pracująca z prędkością ok. 700 obr./min i z zagłębieniem wirników na 3-4 cm, w połączeniu z dwutalerzową redlicą siewną i kółkami dociskowymi, gwarantuje dobre efekty siewu w mulcz.
Choć po przejeździe agregatu może pozostać sporo luźnej słomy na wierzchu, co skutecznie osłania glebę od promieni słonecznych, w miejscach z dużą ilością resztek mogą pojawiać się niewielkie kopce słomy. Można tego uniknąć poprzez równomierniejsze rozrzucanie pociętej słomy przez kombajn. Brona wirnikowa radzi sobie dobrze i nie zapycha się nawet w wymagających warunkach. Jednak przy braku konieczności rozbijania brył, agregat talerzowy (np. Pöttinger Fox) mógłby być lepszym rozwiązaniem do wymieszania resztek i zlikwidowania chwastów, potencjalnie zmniejszając zużycie paliwa.
Optymalizacja i przyszłość uprawy
Współczesne rolnictwo stawia na skracanie zabiegów agrotechnicznych, co wymaga coraz lepszych konstrukcji agregatów i wałów, zwłaszcza w technologiach bezorkowych. Świadomy wybór specjalistycznych kombinacji narzędzi do uprawy gleby to odpowiedź na zmienne warunki klimatyczne i nowe rozwiązania Wspólnej Polityki Rolnej, w tym ekoschematy.
Konfiguracja maszyn i wybór wałów
Wielu producentów bron wirnikowych stosuje przekładnie, pozwalające na uzyskiwanie różnych prędkości obrotowych dla wirników. Rolnicy posiadający lekkie ziemie powinni wybierać brony wirnikowe wyposażone w krótsze zęby (27 cm) oraz konfigurować zestaw z wałami rurowymi lub oponowymi. Przy pracy na różnych typach gleb pomocne mogą okazać się belki wyrównujące (włóki), montowane zarówno przed, jak i za wirnikami, z regulacją wysokości umożliwiającą kontrolę stopnia mieszania i kruszenia gleby. Niezależnie od wyboru typu brony (lekkie, średnie, ciężkie), warto zwrócić uwagę na szerokie możliwości ich konfiguracji, w tym systemy szybkiej wymiany zębów.
Komfort pracy, dobre mieszanie i elastyczność zastosowania zapewni Ci brona wirnikowa LION 103C
Agregaty uprawowe, składające się z kilku narzędzi roboczych, pozwalają na oszczędność czasu i redukcję kosztów produkcji, jednocześnie zwiększając jej efektywność. Są one wszechstronne i znajdują zastosowanie w różnych systemach upraw, od tradycyjnego, płużnego, po nowoczesne metody bezorkowe. W tradycyjnej uprawie płużnej agregaty używane są głównie do podorywki ściernisk i przygotowania gleby przed siewem.
Wyzwania WPR i dobór narzędzi
Realizacja celów środowiskowych w ramach WPR od 2023 roku, w warunkach zmian klimatycznych, będzie wymuszać na gospodarstwach zakup kilku różnych wałów do jednej brony wirnikowej, aby dostosować się do konkretnych okoliczności. Wały serii Lion mogą być używane również z bronami talerzowymi typu Terradisc i agregatami doprawiającymi z serii FOX.
Narzędzia aktywne, przy tej samej szerokości roboczej, są z reguły droższe w zakupie i wymagają wyższych mocy ciągnika, generując wyższe zużycie paliwa na jednostkę powierzchni. Zaletą narzędzi biernych jest niższa cena nabycia oraz niższe zużycie paliwa. Specyfika pracy sekcji talerzowych w narzędziach biernych (cięcie, odwracanie, mieszanie) umożliwia wykonywanie dobrej jakości zabiegów uprawowych na minimalną głębokość. Jednak w warunkach zmian klimatycznych i niedoboru wody, na glebach ciężkich i zlewnych mogą występować problemy z utrzymaniem właściwej głębokości roboczej. Dlatego producenci oferują również inne bierne maszyny, takie jak wielobelkowe grubery Synkro czy Terria, ze sztywnymi zębami spulchniającymi wyposażonymi w dodatkowe noże podcinające.