Wprowadzenie do Bron Kompaktowych Tolmet Astat
Kompaktowe brony talerzowe cieszą się niesłabnącą popularnością na polskim rynku, co nie dziwi, biorąc pod uwagę szerokie grono producentów oferujących takie konstrukcje. Firma Tolmet ze Świnic Warckich, działająca od 1999 roku, wyróżnia się na tym rynku, oferując ciekawe maszyny z dużymi możliwościami konfiguracyjnymi. Najważniejsze atuty kompaktowej brony talerzowej Astat firmy Tolmet to masywna rama, przemyślany układ regulacji, atrakcyjna cena i sporo możliwości konfiguracyjnych.

Modele i Specyfikacje Techniczne
Serię kompaktowych bron talerzowych Tolmet Astat tworzy 6 modeli o szerokościach roboczych: 2,2, 2,5, 2,7, 3, 3,5 oraz 4 m. Jedna z najmniejszych bron tej serii - Astat 250, w standardowej wersji wyposażenia, kosztuje 11,5 tys. zł. Masa modelu Astat 250 to aż 1,2 t, co z jednej strony stanowi zaletę narzędzia, które nie ma problemów z zagłębianiem się w glebę, z drugiej jednak strony wymaga sporego ciągnika.
Model Astat 300 z urządzeniem trakcyjnym przeznaczony jest do jednoczesnego doprawiania gleby po orce siewnej lub przedzimowej. Maszyna może być również wykorzystana do doprawiania gleby po uproszczonej uprawie bezorkowej.
Solidna Konstrukcja i Wytrzymałość
Brona Astat 250 oparta jest na solidnej ramie z elementami o przekroju kwadratu o wymiarach 100x100 mm, wykonanymi ze stali konstrukcyjnej o podwyższonej wytrzymałości, o grubości ścianki 6 mm. Po spawaniu rama jest czyszczona i odtłuszczana, a następnie malowana warstwą antykorozyjną i dwiema warstwami lakieru. Co więcej, w bronie znajdziemy kilka ocynkowanych elementów, takich jak ekrany boczne czy układ zawieszenia i regulacji wałów. W pierwszym przypadku ma to na celu wydłużenie czasu ochrony antykorozyjnej elementów mających bezpośredni kontakt z glebą, w drugim zaś ułatwienie regulacji.
Talerze Robocze i Ich Mocowanie
Talerze mocowane są indywidualnie na solidnych, spawanych słupicach o profilu trójkąta. Producent zapewnia, że dzięki temu talerze mają stały kąt pracy, a brona zachowuje się stabilnie nawet podczas talerzowania pól z dużą ilością kamieni. Aby zabezpieczyć elementy robocze brony, pomiędzy słupicami a ramą nośną talerzy (70x70x6 mm) zastosowano gumowe elastomery. Słupice są bardzo sztywne, a kąt pracy talerzy nie zmienia się nawet przy ich skrajnym wychyleniu na bezpiecznikach.
Maszyna dostarczona do testów była skonfigurowana w podstawowej wersji, wyposażona w 18 uzębionych talerzy o średnicy 560 mm. W opcjonalnym wyposażeniu bron Astat znalazły się również talerze o większej średnicy - 610 mm. Brona w takiej konfiguracji wyróżnia się również większymi wymiarami słupic i belek nośnych dla talerzy. Wzrasta również cena maszyny - na przykład Astat 250 z talerzami o średnicy 610 mm kosztuje 12,7 tys. zł, czyli o nieco ponad 1,2 tys. zł więcej. Talerze, zarówno standardowe, jak i opcjonalne, pochodzą od firmy AMA (Włochy) i są produkowane metodą walcowania. Do słupic są mocowane za pomocą bezobsługowych piast. W ich wnętrzu znajdziemy łożyska stożkowe (produkcji Kraśnik lub, na życzenie klienta, SKF). Ważne jest to, że konstrukcja piasty umożliwia wymianę samych łożysk, co oznacza, że w przypadku uszkodzenia elementów nie ma potrzeby kupowania całych piast. Łożyska od strony talerza są uszczelnione o-ringami, zaś od zewnątrz simmeringami i plastikowym „kapturem” stanowiącym dodatkowe zabezpieczenie.

Możliwości Konfiguracyjne i Wyposażenie Opcjonalne
„Talerzówki” Astat są produkowane jako maszyny zawieszane, jednak producent przewiduje również możliwość doposażenia ich w układ jezdny. Brony stają się wówczas maszynami półzawieszanymi, z dwukołowym wózkiem jezdnym umieszczonym za wałem. W takiej wersji za osią z kołami producent montuje również hydropak, co oznacza, że Astat może również stanowić sekcję uprawową w agregacie uprawowo-siewnym. Takie wyposażenie wymaga dopłaty około 10 tys. zł.
Opcje Dodatkowych Obciążników i Wałów
Jeśli masa brony Astat wydaje się niewystarczająca, producent przewidział możliwość montażu dodatkowych obciążników. Za każde dodatkowe 25 kg fabrycznie zamontowanych obciążników zapłacimy około 100 zł.
Brony Astat mogą być wyposażone w jeden z kilku typów wałów. Dostępne są zarówno klasyczne wały rurowy i strunowy, jak i inne, w tym:
- pierścieniowy,
- dyskowy,
- daszkowy,
- mulczujący,
- gumowy,
- oponowy,
- wały typu CrosKill i Packer,
- różne konfiguracje podwójne.
Za opcjonalne wały należy dopłacić od 1 do 5 tys. zł (przy szerokości roboczej 2,5 m). W testowanej bronie pracował wał rurowy o średnicy 500 mm, na którym umieszczono 10 poprzecznych rur. Montowane w „kompaktówkach” firmy Tolmet wały pełnią funkcję zagęszczania gleby za sekcją uprawową oraz odpowiadają za utrzymanie zadanej głębokości pracy talerzy.

Ułatwienia w Regulacji i Funkcjonalność
W standardzie położenie wału jest regulowane za pomocą sworzni w otworach drabinkowych. Aby ułatwić tę regulację, producent zdecydował się na doposażenie układu w dwie śruby rzymskie. Dzięki śrubom nie ma konieczności podkładania podpór pod wał w celu poluzowania sworzni zabezpieczających, a zatem regulacja przebiega szybko i bez wysiłku.
Producent przewidział również możliwość wzajemnego przesuwania obu rzędów talerzy. Mogą one pracować zarówno „jeden za drugim” - w tych samych rzędach (co pozwala talerzom pracować głębiej na twardych glebach), jak i podrywać glebę równomiernie na całej szerokości pracy. To ciekawa opcja, której nie znajdziemy we wszystkich bronach oferowanych na rynku, a także umożliwia dostosowanie położenia talerzy do stopnia ich wytarcia (pierwszy rząd talerzy zużywa się znacznie szybciej).
Testowany egzemplarz brony Astat jest wyposażony w regulację głębokości pracy dwóch skrajnych talerzy - odpowiednio w pierwszym oraz drugim rzędzie. Jest ona prosta, ale wymaga użycia kluczy i poluzowania 4 śrub. Ostatnią, ale nie mniej ważną regulacją, jest zmiana położenia ekranów bocznych. W tym przypadku zmiana również wymaga użycia kluczy, a w ażurowych ekranach bocznych zastosowano otwory wzdłużne.
Zastosowanie i Wyniki Testów Polowych
Brony talerzowe Tolmet ASTAT to maszyny uprawowe przeznaczone do uprawy ścierniska. Użycie brony talerzowej na polu służy do przygotowania gleby po zbiorach lub po orce. Dzięki zastosowanym talerzom brona talerzowa znakomicie nadaje się do cięcia resztek pożniwnych. Brony talerzowe mogą być również użyte do skutecznej walki z chwastami, a także do ugniatania, rozbijania i kruszenia zbitych brył i grud ziemi, pozostałych na polu po przeprowadzonej wcześniej orce.
NOWA BRONA TALERZOWA - TOLMET ASTAT 250 | ILE KOSZTUJE POLSKA TALERZÓWKA ?
Testy w Trudnych Warunkach
Bronę talerzową Tolmet Astat 250 testowano na różnego rodzaju glebach, w każdym przypadku ziemia była solidnie przesuszona, co oznaczało ciężkie warunki pracy. Na glebach piaszczystych brona pracowała na głębokości 7-9 cm, resztki były równomiernie przykryte, a wał dobrze zagęszczał wierzchnią warstwę. W przypadku pracy na cięższych glebach osiągano wyższą prędkość ze względu na mniejszą głębokość pracy brony (4-5 cm). Z tym samym ciągnikiem brona pracowała z prędkością od 11 do nawet 15 km/h. Resztki pożniwne były dość dobrze wymieszane z glebą, jednak miejscami, przy zagłębieniu talerzówki na większą głębokość, odczuwano lekkie ściąganie ciągnika w prawą stronę. Jest to efekt często spotykany w przypadku testowania bron innych producentów, ponieważ bardzo trudno dobrać optymalny kąt pracy talerzy brony kompaktowej, tak aby prowadziła się „prosto”, zwłaszcza w skrajnie suchych warunkach na mozaikowych glebach. Mimo to brona mieszała resztki z glebą w sposób bardzo wyrównany. Łącznie w czasie testu uprawiono około 25 ha rżyska w skrajnie suchych warunkach.
Podsumowanie i Wartość
Tolmet Astat 250 to solidne narzędzie, cechujące się dobrym stosunkiem ceny do jakości wykonania. Maszyna jest ciężka, co podczas uprawy pożniwnej będzie zazwyczaj zaletą. Niestety, minusem dużej masy jest wyższe zapotrzebowanie na moc, a właściwie na masę ciągnika. Aby uzyskać dobrą jakość pracy (intensywność mieszania gleby), broną warto jechać z prędkością 10-12 km/h, a do tego zasadne wydaje się być wykorzystanie dobrze dociążonego ciągnika o mocy co najmniej 100 KM. Brona Astat 300 z urządzeniem trakcyjnym to ciekawe rozwiązanie dla rolników posiadających ciągniki o niezbyt dużej mocy na podnośniku, a zakupując taką maszynę, otrzymuje się dodatkowo funkcję agregatu uprawowo-siewnego, dzięki zamontowanej hydraulicznej wciągarce siewnika.
tags: #brona #kompaktowa #astat #tolmet