Współcześni rolnicy poszukują innowacyjnych rozwiązań, które pozwolą im osiągnąć znaczące oszczędności, jednocześnie skracając czas potrzebny na uprawę i poprawiając jakość gleb w gospodarstwie. Jednym z takich narzędzi, choć wciąż mało popularnym, jest brona łopatkowa, znana również pod nazwą brony nożowej.
Czym jest brona nożowa?
Brona łopatkowa to maszyna do wykonywania uprawy pożniwnej, a także przedsiewnej. Jej celem jest bardziej intensywna uprawa gleby niż w przypadku brony mulczowej. Elementy robocze brony pozostawiają w glebie wgłębienia, których układ przypomina wytłaczankę do jajek.
Zasada działania i efekty
Podczas pracy wszystkie resztki organiczne są częściowo wymieszane z glebą, ale w większości znajdują się na jej powierzchni i skutecznie ją przykrywają. To zapobiega utracie wilgoci z gleby. Wyrzucona gleba i resztki pożniwne mieszają się, a następnie układają się zgodnie z ciężarem właściwym. Powoduje to, że lżejsze resztki organiczne znajdują się na powierzchni, a cięższe pod nimi. Tę właściwość wykorzystano podczas użycia brony łopatkowej również jako siewnika. Nasiona zbóż, mające większą gęstość, spadają około 2-3 cm poniżej powierzchni gleby, gdzie mają doskonałe warunki do wzrostu.
Kverneland Brony Wirnikowe (PL)
Charakterystyka brony Claydon Terrastar
Jednym z producentów brony nożowej jest brytyjska firma Claydon, oferująca model Terrastar. Maszyna ta pojawiła się w ofercie firmy na życzenie rolników, którzy szukali prostej i efektywnej maszyny do uprawy pożniwnej, pozwalającej uprawiać glebę bardziej intensywnie niż brona mulczowa. Claydon Terrastar jest produkowany wyłącznie w jednej wersji, o szerokości roboczej 6,4 m.
Budowa i specyfikacja techniczna
- Głównym elementem roboczym są wałki ustawione w kształcie litery X.
- Na wałkach, parami i prostopadle do siebie, ustawione są elementy robocze nazywane nożami.
- Każda para noży jest oddzielona od siebie dystansem.
- Wałki umieszczone są ukośnie do kierunku jazdy.
- Waga maszyny w wersji podstawowej wynosi 1750 kg.
- Głębokość pracy noży wynosi, w zależności od rodzaju gleby i warunków, do 10 cm.
Wymagania i wydajność
Do efektywnej pracy brona Terrastar potrzebuje ciągnika o mocy minimum 150 KM. Najlepsze efekty uzyskuje się podczas pracy z prędkością co najmniej 10 km/h, choć maszynę można prowadzić również szybciej, o ile pozwala na to powierzchnia pola. Umożliwia to osiągnięcie wysokiej wydajności pracy.
Ograniczenia
Brona łopatkowa podczas pracy słabo radzi sobie z chwastami płożącymi się i długą słomą. W obu przypadkach materiał może nawijać się na wałki, co utrudnia efektywną pracę.
Doświadczenia z użytkowania Claydon Terrastar
Pan Jonasz Mackiw, rolnik gospodarujący na 40 ha we wsi Wiekowice (woj. zachodniopomorskie), użytkował bronę łopatkową Terrastar przez jeden sezon, wykonując nią usługi na kilkuset hektarach. Rolnik użytkuje gleby od III do VI klasy bonitacyjnej, w tym gleby wyższej klasy z dużą domieszką gliny.
Praktyczne zastosowanie i wyniki
Głównym zadaniem maszyny w jego gospodarstwie była uprawa ściernisk po zebranej pszenicy i rzepaku. Na cięższej glebie Terrastar pracował na głębokość 2-3 cm, natomiast na lżejszej glebie - 6-7 cm. Ciągnik o mocy 180 KM doskonale radził sobie z maszyną, osiągając prędkość roboczą około 18 km/h. Zużycie paliwa oscylowało na poziomie około 8 l/ha, co świadczy o efektywności paliwowej tego rozwiązania.