Wśród maszyn rolniczych, które służą do wykonywania uprawy pożniwnej, brona łopatkowa, znana również pod nazwą brony nożowej, stanowi ciekawe, choć wciąż mało popularne rozwiązanie. To narzędzie jest odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie rolników na efektywne i ekonomiczne metody uprawy, które jednocześnie poprawiają jakość gleb i skracają czas pracy.
Zalety i Specyfika Brony Nożowej
Współcześni rolnicy poszukują narzędzi i rozwiązań, które pozwoliłyby im na uzyskanie oszczędności, a jednocześnie prowadziły do zmniejszenia czasu potrzebnego na uprawę i poprawiały jakość gleb w gospodarstwie. W tym kontekście, brona łopatkowa wydaje się być obiecującym rozwiązaniem. Pojawiła się ona w ofercie firmy Claydon na życzenie rolników, którzy szukali prostej i efektywnej maszyny do uprawy pożniwnej, a jednocześnie pozwalającej uprawiać glebę trochę bardziej intensywnie niż ma to miejsce w przypadku brony mulczowej. Maszyna ta doskonale sprawdza się również jako narzędzie do uprawy przedsiewnej.
Unikalna Zasada Działania
Elementy robocze brony nożowej pozostawiają w glebie wgłębienia, których układ przypomina wytłaczankę do jajek. Dzięki temu wszystkie resztki organiczne są częściowo wymieszane z glebą, ale w większości znajdują się na jej powierzchni i skutecznie ją przykrywają. Taki układ zapobiega utracie wilgoci z gleby, co jest kluczowe dla jej zdrowia i przyszłych plonów.
Podczas pracy wałki zaczynają się obracać, a końcówki noży zagłębiają się w glebę i wyrywają z niej „kęsy”, które są wyrzucane do góry. Wyrzucona gleba i resztki pożniwne mieszają się, a spadając układają się zgodnie z ciężarem właściwym. Powoduje to, że lekkie resztki organiczne znajdują się na powierzchni, a cięższe pod nimi. Ta właściwość jest szczególnie cenna.
Animation-Rolling Harrow®-Shouldered Bearing Design
Brona Łopatkowa jako Siewnik
Właściwość rozdzielania materiału na podstawie ciężaru właściwego została wykorzystana podczas użycia brony łopatkowej jako siewnika. Nasiona zbóż, mając większą gęstość, spadają około 2-3 cm poniżej powierzchni gleby, gdzie mają doskonałe warunki do wzrostu, chronione przez warstwę lżejszych resztek organicznych.
Charakterystyka Modelu Claydon Terrastar
Jednym z producentów brony nożowej jest brytyjska firma Claydon, oferująca model Terrastar. Jest to maszyna dostępna w jednej wersji, o szerokości roboczej 6,4 metra.
Budowa i Parametry Techniczne
- Głównym elementem roboczym Terrastara są wałki ustawione w kształcie litery X.
- Na wałkach parami, prostopadle do siebie, ustawione są elementy robocze nazwane nożami.
- Każda para noży jest oddzielona od siebie dystansem, a wałki umieszczone są ukośnie do kierunku jazdy.
- Waga maszyny w wersji podstawowej wynosi 1750 kg.
- Do efektywnej pracy Terrastar potrzebuje ciągnika o mocy 150 KM.
- Głębokość pracy noży wynosi, w zależności od rodzaju gleby i warunków, do 10 cm.
Wydajność Pracy
Najlepsze efekty uzyskuje się podczas pracy z prędkością minimum 10 km/h, ale maszynę można prowadzić również szybciej, o ile pozwala na to powierzchnia pola. Umożliwia to osiągnięcie bardzo dużej wydajności pracy, co przekłada się na oszczędność czasu i paliwa.
Ograniczenia w Stosowaniu
Mimo wielu zalet, brona łopatkowa podczas pracy słabo radzi sobie z chwastami płożącymi się i długą słomą. W obu przypadkach materiał może bowiem nawijać się na wałki, co utrudnia pracę i wymaga częstego czyszczenia maszyny.
Praktyczne Doświadczenia Rolnika - Pan Jonasz Mackiw
Pan Jonasz Mackiw, gospodarujący na 40 hektarach we wsi Wiekowice, w województwie zachodniopomorskim, przez jeden sezon użytkował bronę łopatkową Terrastar, wykonując nią również usługi (łącznie kilkaset hektarów). Rolnik ten użytkuje gleby od III do VI klasy bonitacyjnej, przy czym te wyższej klasy charakteryzują się dużą domieszką gliny.
Wyniki Użytkowania
- Głównym zadaniem maszyny była uprawa ściernisk po zebranej pszenicy i rzepaku.
- Na cięższych glebach Terrastar pracował na głębokość 2-3 cm.
- Na lżejszych glebach głębokość pracy wynosiła 6-7 cm.
- Z maszyną doskonale radził sobie ciągnik o mocy 180 KM, który rozwijał prędkość roboczą około 18 km/h.
- Zużycie paliwa oscylowało na poziomie około 8 litrów na hektar.