W tradycyjnej uprawie roli orka wykonuje tylko część niezbędnych zadań. Kruszenie, mieszanie, spulchnianie odwróconych skib oraz wyrównanie powierzchni przed siewem wymagają użycia dodatkowych narzędzi. Proces płytkiego, powierzchniowego wzruszenia roli, który rozbija grudy na drobne frakcje i tworzy pulchną warstwę, nazywamy bronowaniem.
Historia i rozwój aktywnych narzędzi uprawowych
Już w latach sześćdziesiątych XX wieku wprowadzono nowe typy aktywnych narzędzi do uprawy roli. Pierwsze brony wahadłowe, które miały w zamyśle zastąpić tradycyjną bronę, stworzyły między innymi firmy Howard oraz Amazone. Warto zaznaczyć, że w latach 1971-1985 firma Amazone wyprodukowała niemal 40 tysięcy sztuk bron wahadłowych, co świadczy o dużej popularności tego rozwiązania. Rozwinięciem konstrukcji było dodanie wału ugniatającego, który dodatkowo zagęszczał glebę przed siewem.
W Polsce w latach 1971/72 producent Agromet Jawor opracował własną konstrukcję - bronę wahadłową U-238. Jej produkcję zakończono na przełomie lat 1984/85. W 1977 roku maszyna doczekała się modyfikacji oznaczonej jako U238/1, w której zastosowano lekki wał strunowy, co pozwalało na efektywną pracę w lżejszych i średnich warunkach glebowych.
Budowa i zasada działania
Konstrukcja brony wahadłowej składa się z ramy, dwóch zawieszonych na wahaczach belek uzębionych oraz zespołu napędowego. Zasada działania tego typu maszyn opiera się na ruchu posuwisto-zwrotnym belek, przekazywanym z wałka przekaźnika mocy (WOM).
- Napęd: Przekazywany jest poprzez wałek przekaźnika mocy.
- Mechanizm mimośrodowy: Najważniejszy element przekazania napędu, znajdujący się na końcu wału, który zamienia ruch obrotowy na posuwisto-zwrotny dla wahaczy belek.
- Zabezpieczenie: System przeciwprzeciążeniowy stanowi zazwyczaj sprzęgło gumowe.
- Elementy robocze: W modelu U-238 stosowano 37 zębów, które mogły penetrować glebę na głębokość do 18 cm.
Ruch wahadła Najłatwiejsza animacja Zrobisz w trzy minuty
Efekty pracy i korzyści agrotechniczne
Brona wahadłowa doskonale wyrównuje powierzchnię pola. W czasie pracy przed narzędziem powstaje niewielki wał ziemi. Dzięki ruchowi wibracyjnemu następuje rozfrakcjonowanie gruntu: drobne cząstki gleby układają się głębiej (tam, gdzie umieszczane są nasiona), natomiast większe grudki pozostają na powierzchni, chroniąc młode rośliny przed wiatrem i zapewniając im cień.
Porównanie rozwiązań technicznych
| Cecha | Brona U-238 (Agromet) | Brony Amazone |
|---|---|---|
| Zęby | Proste, sztywne | Specjalistyczne, aktywne |
| Wał | Strunowy (w modelu U238/1) | Zróżnicowane wały ugniatające |
| Zapotrzebowanie mocy | ok. 40-45 KM | Zależne od modelu i szerokości |
Użytkownicy agregatów, takich jak Amazone RE 30 w połączeniu z siewnikiem D8, podkreślają, że na lekkich i średnich glebach zestaw pozwala na uzyskanie bardzo dobrego efektu już po jednym przejeździe bezpośrednio po orce. Wybór odpowiedniego zestawu, np. o szerokości 2,5 m, zależy od rodzaju gleby (klasy 4-6, stopień zachwaszczenia) oraz mocy ciągnika. W przypadku pytań o przeciwwagi w bronach, warto pamiętać, że służą one do stabilizacji zestawu uprawowo-siewnego podczas pracy na nierównym terenie.
tags: #brona #wahadlowa #amazone #dane #techniczne