Charakterystyka techniczna i zastosowanie Ursusa C-328
Ciągnik Ursus C-328, produkowany w latach 1963-1968 jako rozwinięcie serii C-325, to prawdziwa ikona polskiej motoryzacji rolniczej. Był to jeden z najpopularniejszych ciągników w Polsce w latach 60. i 70. XX wieku, symbol niezależności polskiego rolnictwa po II wojnie światowej.
Jego siłą napędową jest dwucylindrowy silnik wysokoprężny S-312C (w początkowych wersjach również S-312B), o pojemności 1960 cm³ i mocy około 28 KM. Ta jednostka, produkowana przez Zakłady Mechaniczne Ursus (lub Andrychowską Wytwórnię Silników), zapewniała wystarczający moment obrotowy do wykonywania lekkich i średnich prac uprawowych.
Niesynchronizowana skrzynia biegów w konfiguracji 6+2 (sześć biegów do przodu, dwa do tyłu) umożliwiała dobór odpowiedniego przełożenia do głębokości pracy narzędzi. Masa własna ciągnika, oscylująca w granicach 1600-1700 kg, gwarantowała stabilność agregatu na nierównej powierzchni oraz wystarczającą przyczepność bez nadmiernego ugniatania gleby.
Tylny trzypunktowy układ zawieszenia (TUZ) o udźwigu około 900 kg bez problemu unosił wielosekcyjne czy lekkie brony zawieszane. Stabilne utrzymywanie zestawu pozwalało na równomierne kruszenie brył i precyzyjne wyrównanie wierzchniej warstwy roli.
Współpraca Ursusa C-328 z narzędziami uprawowymi
Ursus C-328, dysponując mocą około 28 KM, efektywnie współpracował z zestawem bron zębowych podczas wiosennego przygotowania pola do siewu. Był także wykorzystywany do pracy z lekkimi bronami zawieszanymi, umożliwiając dobór prędkości roboczej do płytkiej uprawy po orce. Jego konstrukcja i parametry techniczne były idealnie dopasowane do równomiernego kruszenia brył i wyrównywania wierzchniej warstwy roli, co było kluczowe dla jakości siewu.
Ewolucja i modernizacje: Od C-325 do C-328
Ursus C-328 trafił do produkcji w 1963 roku jako znacząca modernizacja poprzednika, Ursusa C-325. Główna zmiana polegała na zastosowaniu mocniejszego silnika typu S-312B o pojemności skokowej 1960 cm³ i mocy maksymalnej 20,6 kW (28 KM).
Kluczowe zmiany konstrukcyjne i wizualne
- Wizualnie zmieniono m.in. błotniki oraz malowanie felg i silnika.
- Dodatkowe zmiany objęły układ hydrauliczny, dzięki czemu zwiększona została jego wydajność.
- Zastosowano kompresor, co umożliwiało współpracę z przyczepami posiadającymi hamulce pneumatyczne.
- Wprowadzono obrotomierz i wielowskaźnik.
- Przeniesiono wlew oleju z okolic miarki poziomu oleju do przodu ciągnika, przed pompą wtryskową.
Warto zaznaczyć, że zmiany te były wdrażane stopniowo, toteż ostatnie egzemplarze Ursusa C-325 posiadały już niektóre rozwiązania obecne w modelu C-328, np. TUZ kategorii. Produkcję Ursusa C-328 zakończono 1 lipca 1968 roku po wyprodukowaniu 75 056 egzemplarzy.
Porównanie Ursusa C-328 z następcą C-330
Chociaż korzenie legendy polskiej wsi - Ursusa C-330 - sięgają modelu C-25, kluczowe jest porównanie go z bezpośrednim poprzednikiem, Ursusem C-328. Warto znać te zmiany, ponieważ na rynku wtórnym często spotyka się egzemplarze C-328 z maskami i przednimi osiami pochodzącymi od „trzydziestki”.
Wprowadzenie Ursusa C-330 i główne modyfikacje
Ursus C-330 ujrzał światło dzienne w 1967 roku, również jako modernizacja poprzednika (C-328). Był produkowany w latach 1967-1987, a jego prosta, ale trwała konstrukcja była dostosowana do potrzeb małych i średnich gospodarstw.
Kluczowe różnice techniczne i konstrukcyjne:
- Silnik: Silnik C-330, choć różniący się zaledwie literą w oznaczeniu (S-312C), uzyskiwał teraz 30 KM. Było to możliwe m.in. przez zmianę pojemności z 1810 cm³ (początkowo w C-328) do 1960 cm³ i zwiększenie średnicy cylindra. Silnik w C-328 miał nieco niższą pojemność, niższą moc i gorszy przebieg momentu obrotowego niż w C-330.
- Przednia oś: Delikatna przednia oś, będąca bolączką C-328, planowano zastąpić mocniejszą jeszcze w tym samym modelu w ramach modernizacji. Ostatecznie zmiana została wprowadzona dopiero w C-330. Była to jedna z najważniejszych modyfikacji, ponieważ masywniejsza i mocniejsza oś pozwalała na zamontowanie ładowacza czołowego. Zyskała także możliwość regulacji rozstawu kół do nawet 1750 mm.
- Masa i siła uciągu: Masywniejsze podzespoły odbiły się oczywiście na masie ciągnika. C-330 ważył 1675 kg netto wobec 1460 kg u poprzednika. Również siła uciągu C-330 była znacznie wyższa, wynosząc 1675 kG wobec 1120 kG na korzyść nowszego modelu.
- Współpraca z narzędziami: O ile C-328 współpracował z bronami zębowymi i lekkimi bronami zawieszanymi, o tyle Ursus C-330 współpracował z broną wahadłową podczas lekkich prac uprawowych na placu gospodarstwa.
Błotniki tylne URSUS C-328 i URSUS C-330 | RÓŻNICE
Różnice wizualne i ergonomiczne
Różnice wizualne między modelami C-328 i C-330 są najłatwiejsze do wychwycenia.
- Maska: Charakterystyczną obłą maskę dla pierwszych ciągników serii C-300 (w tym C-328) zastąpiła w C-330 nowoczesna wówczas, ostrzej poprowadzona maska z dostępem do dźwigni odprężnika.
- Błotniki: C-330 zyskał przednie błotniki. Tylne, choć bez zmian w kształcie, wyglądały nieco inaczej ze względu na wyprowadzony w C-330 na prawy błotnik rozdzielacz hydrauliki.
- Panel zegarów: W C-330 krawędzie panelu zegarów, śladem maski, były ostrzej poprowadzone, a same wskaźniki również były inne.
- Siedzisko pomocnika operatora: Z C-330 zniknął sympatyczny akcent w postaci siedziska pomocnika operatora z drewnianymi elementami, który był obecny w C-328.
- Siedzisko operatora: Choć początkowo ciągniki dzieliły te same siedziska operatora, w późniejszym czasie w C-330 archaiczną już „muszelkę” zastąpiło siedzenie z oparciem na sprężynach śrubowych.
Renowacja Ursusa C-328
Ursus C-328, ze względu na swój wiek i wartość historyczną, jest często poddawany kompleksowej renowacji. Proces ten rozpoczyna się od skrupulatnego demontażu wszystkich elementów.
- Następnie ciągnik zostaje poddany procesowi piaskowania, aby dokładnie usunąć starą warstwę farby i rdzę, przywracając oryginalny blask metalu.
- Po piaskowaniu następuje zabezpieczenie ciągnika specjalnym podkładem antykorozyjnym, co jest kluczowym krokiem, zapewniającym trwałość renowacji i ochronę przed przyszłymi uszkodzeniami.
- Kiedy podkład jest odpowiednio wyschnięty, nadchodzi czas na malowanie.
- Niezwykle istotnym elementem renowacji jest również wymiana zużytych części na nowe, co pozwala przywrócić maszynie pełną sprawność techniczną.
Ursus C-328 na rynku wtórnym i wersje eksportowe
Dziś na rynku wtórnym w Polsce używane egzemplarze Ursusa C-328 osiągają przybliżone ceny rzędu 12-25 tys. złotych. Kompaktowe wymiary, prosta hydraulika i niskie zużycie paliwa sprawiają, że ten model pozostaje popularnym ciągnikiem pomocniczym w mniejszych gospodarstwach.
Warto wspomnieć, że Ursus C-328 był również eksportowany. Wersja na rynek włoski posiadała maskę i błotniki Victorio Cantatore, a na rynek francuski - tylko włoską maskę. Również egzemplarze posiadające standardową maskę trafiały do Francji. We Włoszech był sprzedawany pod marką Field Boy P-300.