Brona wirnikowa to powszechnie stosowane narzędzie do intensywnej uprawy gleby, będące nieodzownym elementem nowoczesnego rolnictwa. Maszyna ta, dzięki swojej stabilności i jednocześnie relatywnej lekkości, idealnie sprawdza się w różnorodnych warunkach glebowych. Brony wirnikowe stosowane są do uprawy gleby po orce oraz do siewu w mulcz, szczególnie na rozluźnionych glebach. Zapewniają optymalne przygotowanie podłoża siewnego, co jest niezbędne dla zdrowego wzrostu roślin, stanowiąc podstawę wysokich plonów i zysków, a także dla bezpiecznej produkcji żywności.

Budowa i Mechanizm Działania Brony Wirnikowej
Brona wirnikowa charakteryzuje się zębami obracającymi się w osi pionowej. W odróżnieniu od glebogryzarki, której noże są cienkie i ostre, elementy robocze (zęby) brony wirnikowej to grube, zazwyczaj nieostrzane odkuwki. Taka konstrukcja zapewnia skuteczne mieszanie i rozdrabnianie gleby, co jest istotne szczególnie na cięższych i średnich glebach. Specjalnie zaprojektowany układ zębów gwarantuje optymalną pozycję wyjściową, zapewniając idealne rozbicie bryłek gleby.
Kluczowe elementy konstrukcji brony wirnikowej to:
- Stojak TUZ i ruchome ramiona: Stojak TUZ zawieszenia jest podparty na dużej szerokości i zapewnia optymalne przeniesienie mocy. Ruchome ramiona z dolnymi sworzniami zaczepowymi kategorii 2 i 3 zapewniają optymalne wyrównanie przy nierównościach terenu między ciągnikiem a zawieszoną maszyną.
- Wanna przekładni: Mocna i wysoka wanna przekładni z grodziami sprawia, że belka przekładni jest absolutnie stabilna. Wanna przekładni, dzięki mocnej budowie, jest odporna na długotrwałe obciążenia.
- Deflektory boczne: Mają podwójne działanie - jako osłona przed zagrożeniami oraz jako boczny ogranicznik dla obrabianej gleby i brył. Zapewniają równomierność obróbki pola i zapobiegają tworzeniu się kopców na połączeniu przejazdów. Dodatkowo, ekrany boczne ograniczają promień wyrzucanej ziemi i zapobiegają powstawaniu niepożądanych redlin. W położeniu roboczym deflektor musi być zawsze w kontakcie z powierzchnią pola.
- Przestrzeń między zębami: Duża przestrzeń pomiędzy zębami pozwala na pokonywanie nawet bardzo dużych ilości resztek pożniwnych i brył ziemi bez żadnych trudności.
Problemy z Kamieniami: Przyczyny i Konsekwencje
Jednym z wyzwań, z którymi mierzą się użytkownicy bron wirnikowych, jest praca na polach kamienistych. Małe kamienie mogą się przeslizgnąć, ale większe potrafią zablokować maszynę. W takich sytuacjach ciągnik słabnie, co wymaga szybkiego wyłączenia WOM i ręcznego usunięcia kamienia. Choć materiały wykorzystane w konstrukcjach bron są zazwyczaj wytrzymałe i przystosowane do dużych obciążeń (jako że maszyna ma doprawiać ciężkie ziemie, a czasami nawet bryły), to mimo wszystko zdarza się, że kamień wejdzie w niewłaściwe miejsce, blokując zęby lub wirnik.
W niektórych przypadkach brona wirnikowa, zwłaszcza na terenie budowy nowego parku, była widziana jako narzędzie do "wyciągania na wierzch kamieni", co potęguje problem ich wyrzucania. Zdarza się, że brona wirnikowa rzuca kamieniami, co może być niebezpieczne dla otoczenia i prowadzić do uszkodzeń maszyny. Dużo zależy też od typu noży i kierunku obrotu - niektóre konstrukcje wciskają mniejsze kamienie, a większe jedynie pchają.
Czy brona wirnikowa dobrze przygotowuje pole pod siew? | Brona wirnikowa KUHN HR 6042 R
Rozwiązania Konstrukcyjne w Bronach Wirnikowych
Producenci stosują szereg innowacyjnych rozwiązań, aby zminimalizować problem kamieni i zapewnić płynną pracę brony wirnikowej nawet w trudnych warunkach.
Amazone KE: Odporność na Kamienie i Długa Żywotność
Brona wirnikowa Amazone KE jest stosowana do uprawy gleby po pługu oraz do siewu w mulcz, również na rozluźnionych glebach. Dzięki silnej, podwójnej ramie, wałkom wirników z nośnikami zębów wykonanymi w jednym kawałku oraz sprężynowemu mocowaniu zębów, maszyna jest superstabilna. Przesunięte rozmieszczenie zębów, ustawionych pod specjalnie dobranym kątem, gwarantuje równomierne rozdrabnianie gleby i spokojny bieg maszyny, eliminując wstrząsy i skokowe obciążenia.
System Long-Life-Drive w bronach wirnikowych AMAZONE dba o długą żywotność, maksymalnie spokojną pracę i wysoką wartość przy odsprzedaży, co przekłada się na oszczędność paliwa. Zęby są wsuwane w kieszenie uchwytów, mocowane sworzniami i zabezpieczane sprężystymi zawleczkami, co ułatwia i przyspiesza wymianę, eliminując śruby mocujące wymagające dociągania. Sprężyste zamocowanie zębów umożliwia ich odchylanie się na kamieniach. Gdy czubek zęba trafi na kamień, twarde uderzenie jest amortyzowane dzięki rozszerzonym na zewnątrz kieszeniom, pozwalającym na ruch zębów w ich wnętrzu.
Wysoka rama, absolutnie gładka podstawa przekładni i długie zęby tworzą dużo wolnego miejsca między zębami a ich uchwytami, co pozwala na swobodne przemieszczanie się większych ilości gleby lub słomy.
Dodatkowo, belka równająca niweluje przepływ ziemi między broną wirnikową a wałem i wciska kamienie w dół, a jej wysokość ustawia się szybko i wygodnie korbą. Sprężyście zamocowane tarcze boczne odchylają się na kamieniach do góry. Długie ramię nośne i stabilne sprężyny dają KE-Super bezpieczeństwo pracy na polach kamienistych.
Głębokość roboczą brony wirnikowej ustala się przez przełożenie i obrócenie sprawdzonego, czworokątnego sworznia mimośrodowego AMAZONE w 16 stopniach. Podczas pracy ramię nośne leży pod sworzniem mimośrodowym, a przy unoszeniu układa się na wannie przekładni. W ten sposób brona może przeskakiwać nad kamieniami bez konieczności podnoszenia wału ugniatającego i siewnika.
Kverneland M: Siła i Innowacje w Walce z Kamieniami
Seria Kverneland M to solidna, średniej wielkości brona wirnikowa przeznaczona do pracy z ciągnikami o mocy do 140 KM. Dzięki zastosowaniu podwójnie zginanej, warstwowej sekcji wanny, zwiększono jej wytrzymałość i uzyskano strukturę samonośną bez zwiększania wagi. Brony wirnikowe serii M pracują 4 wirnikami na metr szerokości roboczej i posiadają spiralne ustawienie zębów, co zapewnia mniejsze zapotrzebowanie na moc oraz efektywną uprawę gleby. Zęby są ustawione pod różnymi kątami, aby zminimalizować uszkodzenia powodowane przez kamienie i zapewnić równomierne wyrównanie terenu.
Dzięki 4 wirnikom na metr i śrubowemu ustawieniu zębów, szczytowe obciążenia układu napędowego są zmniejszone, co skutkuje płynniejszą pracą i niższym zużyciem paliwa. Wszystkie koła zębate są hartowane w rynnie, aby zapewnić długą żywotność. Seria M jest kompatybilna ze sprawdzonym systemem Quick-Fit, umożliwiającym łatwą wymianę wszystkich zębów bez użycia narzędzi. Zęby Kverneland Quick-Fit są bezpiecznie przymocowane do uchwytu zęba za pomocą sworznia i klipsa. W celu zminimalizowania czasu przestojów i zmniejszenia zużycia w glebach ściernych, seria M może być wyposażona w zęby pokryte węglikiem spiekanym, co zwiększa ich trwałość.
Przygotowanie Podłoża Siewnego i Rola Wałów Zagęszczających
Optymalne podłoże siewne z nośnym horyzontem siewnym, w którym nasiona mogą być umieszczone na absolutnie równej głębokości na całej powierzchni pola, jest podstawą dobrych wschodów, a tym samym wysokich plonów. Brony wirnikowe doskonale sprawdzają się w przygotowaniu gleby, zapewniając intensywne rozdrabnianie na ciężkich glebach i możliwość płytszej pracy z mniejszą prędkością wirnika w lżejszych warunkach. Zestawy zębów obracają się na pionowych osiach, zapewniając całkowicie poziomą uprawę gleby - bez odwracania warstw gleby i bez pionowego ściskania prowadzącego do tworzenia się twardych plam. W rezultacie nie ma lepszej alternatywy dla przygotowania podłoża siewnego.
Podczas jednoczesnej uprawy i siewu, kluczowym elementem jest odpowiedni wybór wału, który pełni rolę wtórnego zagęszczania gleby na głębokości siewu. Wał nie tylko wyrównuje powierzchnię pola, lecz także rozdrabnia bryły pozostawione przez narzędzia uprawowe. Wały zapewniają odpowiednie zagęszczenie gleby jako ostatni etap optymalnego przygotowania gleby przed siewem. Dzięki zmniejszeniu porowatości gleby i ograniczeniu parowania wszystkie rośliny będą miały taki sam dostęp do składników odżywczych, wody i światła.

Rodzaje Wałów Dostępnych:
Dla wszystkich warunków glebowych dostępny jest szeroki wybór wałów, w tym:
- Wał Cracker
- Wał Actipack
- Wał Actiline
- Wał pełny zębaty
- Wał rurowy
- Wał daszkowy
- Wał packer
- Wał trapezowy pełny
- Wał gumowy
Klinowe wały pierścieniowe zapewniają pasmowe ugniatanie gleby, tworząc najlepsze warunki dla wschodów nasion. Dla gleb lżejszych i małych ciągników dostępne są lekkie wały strunowe.
Brony Wirnikowe w Kombinacjach Siewnych
Brona wirnikowa w połączeniu z siewnikiem stanowi ekonomiczną kombinację o wysokiej wydajności. Przygotowanie podłoża siewnego i siew odbywają się w jednym przejeździe, co zwiększa efektywność prac polowych. Połączenie szyny redlic siewnika z broną wirnikową odbywa się za pomocą specjalnych haków - systemu znanego z ładowaczy czołowych. Znaczniki śladów są montowane do brony wirnikowej.
Opcjonalnie brony wirnikowe i kultywatory wirnikowe można wyposażyć w spulchniacze, które rozluźniają ślady pozostałe po kołach ciągnika. W ten sposób można ustawić głębokość roboczą brony wirnikowej tak płytko, jak to możliwe. Specjalnie dla gospodarstw, które w czasie jednego przejazdu chcą intensywnie uprawiać glebę, skonstruowano typoszereg KE Special oraz KE Super w wersji do montażu na ramie czołowej.
Warto pamiętać, że chociaż brona wirnikowa doskonale rozdrabnia i spulchnia glebę, na bardzo lekkich glebach może nadmiernie niszczyć gruzełkowatość, prowadząc do pylenia i słabych plonów. Na glebach średnich/ciężkich efekt jest z reguły bardzo pozytywny, ziemia jest napowietrzona, jak "wyrośnięte ciasto".
tags: #brona #wirnikowa #rzuca #kamieniami