W kontekście utrzymania terenów zielonych, szczególnie w sadach, obok metod chemicznych, kluczowe znaczenie ma odchwaszczanie mechaniczne. Zaleca się unikanie stosowania herbicydów na całej powierzchni sadów. Zamiast tego, między rzędami drzew, czyli pod koronami drzew, preferowane jest utrzymanie tzw. czarnego ugoru, murawy lub naturalnego zadarnienia. Utrzymywanie naturalnego zadarnienia wymaga regularnego koszenia chwastów nisko nad powierzchnią gleby, podobnie jak w przypadku murawy.
W takich zastosowaniach niezbędna staje się kosiarka sadownicza. W przypadku posiadaczy ciągnika "Dzik", idealnym rozwiązaniem jest kosiarka kompatybilna z tym modelem, umożliwiająca podłączenie za pomocą specjalnego zaczepu N3. W przeszłości popularne były kosiarki listwowe, które stanowiły jedyny mechaniczny system koszenia dostępny w okresie produkcji ciągnika "Dzik". Charakteryzowały się one jednak takimi wadami, jak niska wydajność i duża wrażliwość na napotykane przeszkody.
Przejście na Kosiarkę Bijakową
Po wielu miesiącach analizy różnych koncepcji, weryfikacji dostępności podzespołów i tworzenia kosztorysów, podjęto decyzję o wyborze kosiarki bijakowej, znanej również jako kosiarko-rozdrabniacz bijakowy. Nowa konstrukcja kosiarki została zaprojektowana z trzema punktami podparcia. Z przodu będzie to wózek MWZ-2, a z tyłu dwa skrętne koła.
Konstrukcja Kosiarki Bijakowej
Głównym elementem kosiarki bijakowej jest wał nożowy, zamocowany poziomo względem podłoża. Na wale tym znajdują się noże bijakowe. Ze względu na przewidywane gabaryty urządzenia i jego przeznaczenie, głównie do rozdrabniania trawy, zdecydowano się na zastosowanie lekkich noży typu "Y".
Wał nożowy będzie osadzony z obu stron w samonastawnych oprawach łożyskowych (odpowiedniki SKF SY40). Wyposażony zostanie w przedłużony trzpień, na który zostanie nałożone koło pasowe (2SPB-150), dobrane odpowiednio do silnika. Koło pasowe będzie odpowiedzialne za napędzanie wału. Przednia rotacja wału nożowego, która będzie miała ten sam kierunek co obroty kół ciągnika, spowoduje podnoszenie trawy, co zapewni równe jej ucinanie. Planowane obroty wału to około [brak danych w tekście].
Silnik Ciągnika Dzik
Wspomniany w kontekście modernizacji silnik S-261C, mimo swojego wyglądu, jest w pełni sprawną jednostką napędową. Został on rozkręcony w celu dokładnego sprawdzenia stanu technicznego oraz przeprowadzenia prac oczyszczających.
Kosiarka w Praktyce i Ciągnik Dzik na Rynku
Kosiarka bijakowa spełnia pokładane w niej oczekiwania, doskonale radząc sobie nawet z bardzo wysoką trawą. W ramach zimowego cyklu historycznego przyglądamy się polskim maszynom rolniczym, a na pierwszy plan wysuwa się ciągnik "Dzik", który wraz z Ursusem C308 wypełnił na polskim rynku niszę najmniejszych ciągników.
Historia ciągnika "Dzik" sięga 1957 roku, kiedy to Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Maszynowego Leśnictwa we Wrocławiu oraz Zakłady Mechaniczne Ursus równocześnie podjęły prace nad stworzeniem dwóch spokrewnionych konstrukcji. Ciągnik jednoosiowy Dzik 2 jest całkowicie zmodernizowaną wersją ciągnika Dzik 1, produkowanego przez Zakład w latach 1958-1959. Modernizacja skupiła się na usunięciu usterek konstrukcyjnych oraz uproszczeniu systemu przełączania biegów i blokad, aby ułatwić obsługę każdemu użytkownikowi, nawet bez specjalistycznych kwalifikacji.
Według "Informatora Agromy" z 1970 roku, ciągnik jednoosiowy Dzik 2 był przeznaczony do prac w leśnictwie, rolnictwie, do transportu oraz do napędu wciągarek linowych. Cena nowego ciągnika Dzik 2 w 1970 roku wynosiła 23,3 tysiące złotych. Dla porównania, snopowiązałka produkcji poznańskiej Warty kosztowała wówczas 31,5 tysiąca złotych. Należy jednak pamiętać, że zakup ciągnika to dopiero początek kosztów.
Cena ciągnika Dzik 2 w 1970 roku była znacząca w porównaniu do innych maszyn i dóbr. Dla porównania, Ursus C4011 kosztował 91,4 tysiąca złotych, Vistula KZB-3B 210 tysięcy złotych, Ursus C330 77 tysięcy złotych, a Fiat 125p 160 tysięcy złotych. Warto również zestawić cenę ciągnika z cenami podstawowych produktów. W 1970 roku, kilogram cukru kosztował [brak danych w tekście]. Pszenica była skupowana średnio po 3500 zł/t, żyto po około 2400 zł/t, jęczmień po 3100 zł/t, a owies około 2200 zł/t. Ceny żywca to średnio 11,70 zł/kg za wołowy, 12,20 zł/kg za cielęcy i 20,90 zł/kg za wieprzowy.
Ciągnik Dzik 2 był zatem wart około 6,7 tony pszenicy, 9,7 tony żyta, 7,5 tony jęczmienia, 10,6 tony owsa, 29 ton ziemniaków lub 39 ton buraków cukrowych.
Ewolucja Modelu Dzik
Pierwszy projekt ciągnika "Dzik 1" powstał w 1957 roku, oparty na dwusuwowym silniku spalinowym S-82 z Wytwórni Sprzętu Mechanicznego "Polmo" w Bielsku-Białej. Autorami projektu byli inżynierowie Tomasz Pacyński i Stanisław Goriaczko. W pierwszym roku produkcji seryjnej na rynek trafiło ponad 300 sztuk ciągników "Dzik 1" z silnikiem S-82 o mocy około 8 KM. Silnik ten, skonstruowany przez Fryderyka Bluemkego, pracował na mieszance benzyny samochodowej i oleju silnikowego w stosunku 1:20.
Produkcja tej wersji została wstrzymana jeszcze w tym samym roku, a wkrótce opracowano całkowicie zmodernizowaną wersję "Dzik-2" z silnikiem S-261C o mocy 8,5 KM. Była to konstrukcja prostsza i bardziej ekonomiczna, wprowadzona do produkcji w 1960 roku.
Na przełomie lat 60. i 70. wprowadzono wersję "Dzik-21" z silnikiem typu 160.03 o mocy 11 KM. Ostatnia seria ciągników "Dzik-21" została wyprodukowana około roku 1980 przez Wytwórnię Urządzeń Komunalnych "WUKO" w Stąporkowie, z nadal stosowanym silnikiem WSM typ 160.
Specyfikacja Techniczna i Użytkowanie
Jednocylindrowe silniki ciągników "Dzik" miały pojemność 350 cm³, były chłodzone powietrzem i generowały moc około 8 KM. Maksymalna prędkość pojazdu wynosiła około 14 km/h, a jego masa - 502 kg (wersja "Dzik 1" ważyła 400 kg).
Ciągnik był kierowany za pomocą teleskopowej kierownicy motocyklowej. Kierowca, siedząc na specjalnym siodełku zamontowanym do przyczepki lub maszyny, mógł skręcać pojazdem, obracając całą osią, na której znajdował się silnik. Ciągnik umożliwiał blokadę obu kół lub jednego z nich (prawego lub lewego).
Ze względu na fakt, że silniki zdemontowane z "Dzików" często znajdowały zastosowanie w gospodarstwach rolnych do napędu innych maszyn, niewiele tych ciągników zachowało się do czasów współczesnych w stanie nadającym się do użytku.