Historia ciągników Escort i Farmtrac jest nierozerwalnie związana z polską myślą techniczną oraz dynamicznym rozwojem rynków rolniczych w Indiach i Europie. Współpraca między polskimi producentami a indyjską firmą Escorts Limited doprowadziła do powstania maszyn, które zyskały popularność zarówno w Azji, jak i w Europie, a ich ewolucja zaowocowała powstaniem marki Farmtrac.
Pochodzenie i wczesna historia Escorts Limited
Indyjską firmę Escorts Limited założyli w 1948 roku Har Prasad Nanda i Yudi Nanda, stawiając sobie za cel działalność w sektorze rolnictwa. Pod koniec lat 50. przedsiębiorstwo Nandów zostało przedstawicielem firmy Massey Ferguson w północnych Indiach. Kluczowym momentem było zbudowanie zakładu w Faridabadzie w 1960 roku i podpisanie umowy licencyjnej na produkcję ciągników Ursus C-325 oraz późniejszych wersji rozwojowych polskiego ciągnika. Montaż maszyn z wykorzystaniem części przysłanych z Polski rozpoczęto w 1961 roku.
Licencja na Ursusa i produkcja w Indiach
Wbrew obiegowym opiniom, do Indii nie trafił dokładnie Ursus C-330. Podstawą licencji były wcześniejsze konstrukcje z rodziny C-325 / C-328, a później rozwiązania zastosowane w eksportowych odmianach C-335. W latach 60. i 70. Indie, będące krajem w trakcie gwałtownej modernizacji rolnictwa, stały się największym i tradycyjnym odbiorcą ciągników Ursus C-328. Trafiały tam ciągniki zarówno kompletne, jak i bez silników. Do ciągników dostarczanych bez silnika S-312B, indyjska firma Escort montowała silniki własnej produkcji o nazwie Kirloskar. Były to silniki wysokoprężne, trzycylindrowe o mocy 30 KM wg DIN, chłodzone powietrzem. Zewnętrzny wygląd ciągnika różnił się maską, przypominając prototypy Ursusów nowej serii C-342, których nigdy nie wdrożono do produkcji. W tych czasach współpraca między Indiami a PRL kwitła nie tylko w zakresie ciągników rolniczych.
Według Lecha Glińskiego, autora rozdziału „Ursus na świecie” w książce „Ursus” (1978), założenia umowy z Escorts przewidywały stopniową nacjonalizację wyrobu, aż do całkowitego zaprzestania dostaw podzespołów z Polski. W latach 70. na polach Indii pracowało ponad 64 tys. ciągników z częściami dostarczanymi z Polski, w różnych stopniach kompletacji.
Dywersyfikacja produkcji Escorts Group
Escorts Group wytwarzała różne produkty, od części samochodowych (m.in. pierwsze indyjskie amortyzatory teleskopowe) poprzez komponenty kolejowe do sprzętu budowlanego. W 1962 roku powstała indyjska wersja motocykla SHL M-11, produkowana pod nazwą Rajdoot aż do 2005 roku. W 1969 roku do fabryki w Faridabadzie zawitały nowoczesne ciągniki Forda po podpisaniu umowy o spółce joint-venture. Pojazdy bazujące na projektach Forda stały się podstawowym produktem fabryki Escort, choć ciągniki takie jak Escort 37 (Ursus C-325/C-328) czy 335/355 (Ursus C-335) powstawały nadal, z pewnością jeszcze w latach 70.
Powrót Escorta do Polski i powstanie Farmtrac
Po zakończeniu produkcji Ursusa C-330M w 1993 roku, linie produkcyjne i dokumentację pojazdu kupiła firma Escorts Limited. W 2000 roku utworzono spółkę joint venture Pol-Mot Escorts Sp. z o.o., która w fabryce w Mrągowie, na terenach byłego POM Mrągowo, rozpoczęła produkcję ciągników. Celem było stworzenie wytwórni nowoczesnych ciągników rolniczych. Mimo że Escort 335, wykorzystujący technologie Ursusa C-330, był produkowany w Mrągowie od 2000 do 2008 roku, nie zdobył wielkiej popularności na polskim rynku. Spotkanie pracującego Escorta na polu czy w ogóle w gospodarstwie jest dziś rzadkim widokiem.
Charakterystyka Escorta 335
Ciągnik Escort 335, który pojawił się na polskim rynku w 2000 roku, technicznie niewiele różnił się od Ursusa C-335, poza maską, kabiną i detalami. W skład rodziny Escortów wzorowanych na Ursusach wchodziły: dwucylindrowy Escort 335 i 335PS (lub 335 Duo) z układem hydrostatycznym. Oprócz tego Farmtrac oferował wersje trzycylindrową 450 (lub 45G), także w wersji PS. Moce ciągników wynosiły: 30 KM (E335), 35 KM (335 Duo) oraz 48 KM (E450). Odmiany ciągników Escort 335/450 z układem hydrostatycznym posiadały inny układ zasilania podnośnika i hydrauliki zewnętrznej, w którym pompa hydrauliczna była zlokalizowana w tylnym moście. Escort dysponował zmodernizowaną wersją silnika C-312 z dodaną literą D. W silniku Escorta zamontowano inną pompę wtryskową - rzędową, dwusekcyjną Mico HB - PES. 2A 90D, w której ciśnienie wtrysku wynosiło 19.5 MPa, a wtryskiwacze były wielotworowe.
Ciekawą konstrukcją był także Escort 450, wyposażony w silnik Escort E3.312 (pojemność skokowa - 3120 cm3), czyli 3-cylindrową wersję polskiego silnika. Hindusi dodali do silnika S-312 kolejny "gar", bazując prawdopodobnie na dokumentacji polskich silników konstruowanych w latach 60., kiedy to Ursus pracował nad nową serią ciągników kompatybilnych z konstrukcją C-325/C-328. Wówczas powstał m.in. motor o oznaczeniu C-313. W modelu 450, podobnie jak w 335, zamontowano pompę wtryskową Mico, tym razem o ciśnieniu wtrysku 23 MPa. Inna była także przekładnia, również produkowana przez Escorta, ale w układzie 8 x 2 z oddzielną dźwignią zmieniającą przełożenia polowe i szosowe. Reszta podzespołów modelu 450 była taka sama jak w modelu 335. Na początku rodzina Escortów 335/450 wyglądała podobnie do innych ciągników indyjskiej marki i nawiązywała do starych Fordów. Około 2003 roku zmieniono design, tworząc maski nieco bardziej opływowe i na czasie.
Klasyczne Escorty bazujące na technologii Ursusa były produkowane w Mrągowie do końca 2008 roku. Potem ich miejsce zajęły modele Farmtrac 545, 545 DT, 555, 555 DT. Był to także koniec marki Escort na polskim rynku. Obecnie na rynku nie ma wielu ogłoszeń z Escortami. Jeśli się pojawią, ceny zaczynają się od 30 tys. zł i kończą na około 50 tys. zł za zadbane egzemplarze.
Rozwój Farmtrac Tractors Europe
Farmtrac Tractors Europe Sp. z o.o. jest obecnie największym polskim producentem ciągników rolniczych. Początki firmy Farmtrac to 2000 rok, kiedy to rozpoczęto produkcję ciągników w fabryce w Mrągowie. Od skromnych początków po uzyskanie statusu największego krajowego producenta, filozofia firmy zawsze stawiała na prostą i niezawodną konstrukcję, nieobciążoną nadmierną ilością zbędnej elektroniki. Obecnie w ofercie znajduje się ponad 20 typów i odmian ciągników, produkowanych zarówno na rynek polski, jak i dla wielu krajów europejskich oraz północnej Afryki. Proste i niezawodne konstrukcje opierają się na rozwiązaniach najbardziej renomowanych europejskich firm produkujących podzespoły.
Kamienie milowe w historii Farmtrac Tractors Europe:
- 2000: Utworzenie spółki joint venture Pol-Mot Escorts Sp. z o.o. w Mrągowie. Rozpoczęcie produkcji ciągników Escort 335 i Escort 450 (dostępne w wersjach 2WD i 4WD). Uruchomienie sprzedaży międzynarodowej. Nabycie 100% udziałów przez Farmtrac. Realizacja strategicznego kontraktu na dostawę ciągników Farmtrac FT 80 do Ghany. Inauguracja certyfikowanego systemu zarządzania jakością ISO. Nagroda: Złoty Medal X Międzynarodowych Targów Techniki Rolniczej AGROTECH za ciągnik Farmtrac 80 4WD.
- 2005: Uzyskanie europejskiej homologacji dla ciągników Farmtrac. Rozbudowa międzynarodowej sieci sprzedaży - ciągniki Farmtrac dostępne w Belgii.
- 2006: Rozpoczęcie produkcji ciągnika Farmtrac 675 DT. Realizacja strategicznego kontraktu na dostawę ciągników Farmtrac 675 DT do Stanów Zjednoczonych. Rozwój międzynarodowej sieci sprzedaży - ciągniki Farmtrac dostępne na Słowacji i Portugalii.
- 2007: Rozwój międzynarodowej sieci sprzedaży - ciągniki Farmtrac dostępne w Rumunii, Litwie, Łotwie, Estonii i Grecji. Premiera nowych modeli Farmtrac: Farmtrac 665 2WD i 665 DT z pompą rotacyjną oraz Farmtrac 685 DT Limb.
- 2008: Wycofanie ciągników Escort z gamy Farmtrac. Rozpoczęcie produkcji ciągników Farmtrac 545, 545 DT, 555, 555 DT. Rozwój międzynarodowej sieci sprzedaży - ciągniki Farmtrac dostępne w Bułgarii.
- 2009: Wprowadzenie do produkcji ciągników Farmtrac 685 DT (82 KM) i Farmtrac 690 DT (88 KM).
- 2010: Dziesiąta rocznica powstania ciągników Farmtrac w Europie. Nagroda: Złoty Medal XVI Międzynarodowych Targów Techniki Rolniczej AGROTECH za ciągnik Farmtrac 690 DT. Rozwój międzynarodowej sieci sprzedaży - ciągniki Farmtrac dostępne w Czechach.
- 2011: Farmtrac Tractor Europe jest liderem w sprzedaży ciągników o mocy do 80 KM. Nagroda: „Maszyna rolnicza roku” w kategorii maszyn krajowych za ciągnik Farmtrac 675 DT.
- 2013: Premiera ciągników Farmtrac 7100 DT (98 KM) i 7110 DT (110 KM). Wyróżnienie: Wyróżnienie Specjalne XIX Międzynarodowych Targów Techniki Rolniczej AGROTECH za ciągnik Farmtrac 7110 DT.
- 2014: Wprowadzenie nowej serii ciągników: Heritage i Euro IIIB. Wyróżnienie: Wyróżnienie Specjalne XX Międzynarodowych Targów Techniki Rolniczej AGROTECH za ciągnik Farmtrac 690 DT.
- 2015: Piętnasta rocznica Farmtrac Tractors Europe.
- 2016: Premiera ciągnika 9120DTn jako najmocniejszego i najbardziej zaawansowanego technologicznie wśród produktów Farmtrac.
- 2017: Wprowadzenie silników zasilanych systemem Common Rail we wszystkich modelach serii Europeline.
- 2018: Wprowadzenie dwóch nowych serii produktowych: ciągniki kompaktowe (do 30 KM) oraz NETS.
- 2019: Premiera ciągnika 555TDc, który wyprzedał się w ciągu 6 miesięcy. Pierwszy ciągnik sadowniczy wśród produktów Farmtrac (6075EN). Wzrosty sprzedaży w dziale ciągników kompaktowych.
- 2020: Dwudziesta rocznica Farmtrac Tractors Europe w Polsce. Specjalna seria produktów jubileuszowych - MAZUR 80. Premiera ciągników 690DTn PWR oraz 9120DTn PWR z półautomatycznym sprzęgłem i skrzynią biegów z Power Revers i Power Hi-Lo.
Farmtrac Tractors Europe, jako jedyna poza indyjską, funkcjonuje już od 20 lat w Mrągowie i produkuje modele na rynek polski i europejski, spełniające wszystkie wymagania dotyczące emisji spalin. W swojej ofercie ma blisko 20 modeli traktorów dla rolnictwa, sadownictwa i branży komunalnej, o mocy od 44 do 113 KM. Wszystkie traktory spełniają europejskie normy homologacyjne, a w produkcji wykorzystywane są komponenty renomowanych europejskich i polskich dostawców.
Współpraca Kuboty z Escorts Limited
Korporacja Kubota ogłosiła inwestycję w wiodącego indyjskiego producenta ciągników, firmę Escorts Limited, aby zwiększyć swoją obecność w Indiach, które stanowią największy na świecie rynek ciągników. Rynek ciągników w Indiach jest jednym z największych na świecie pod względem sprzedaży jednostkowej i spodziewany jest jego dalszy rozwój. W 2008 roku Kubota założyła Kubota Agricultural Machinery India Pvt. (KAI) jako podstawę swojej obecności na rynku indyjskim. Lokalni producenci odgrywają obecnie w Indiach kluczową rolę i wszyscy oni wzmacniają partnerstwo z zagranicznymi producentami. Poprzez współpracę kapitałową, obie firmy zamierzają pogłębić zapoczątkowane już partnerstwo, wykorzystując swoje mocne strony. Celem jest stworzenie synergii w szerokim zakresie działalności, między innymi w dziedzinie rozwoju, produkcji, sprzedaży, dystrybucji i zaopatrzenia w części zamienne, dążąc do rozszerzenia swojego zasięgu na rynku indyjskim. Jednocześnie zauważa się, że lokalnie wytwarzane ciągniki, które obecnie są podstawą indyjskiego rynku, zyskują coraz większą popularność w innych krajach na świecie.
Po dokonaniu przydziału preferencyjnego dla Kubota, Escorts Limited (EL) obniży liczbę akcji będących w posiadaniu Escorts Benefit and Welfare Trust o taką liczbę akcji, jaka stanie się własnością Kubota w ramach przydziału preferencyjnego. Inwestycja zostanie zrealizowana prawdopodobnie do czerwca 2020 roku. Oprócz tej inwestycji, w celu dalszego wzmocnienia współpracy z EL, Kubota ma w planach dodatkowo sprzedać EL 40% udziałów w KAI.
Yuichi Kitao, prezes i przedstawiciel Kubota, wyraził zadowolenie z inwestycji strategicznych w Escorts, co jest potwierdzeniem wzajemnego zobowiązania do oferowania najlepszych w swojej klasie produktów technologicznych na rynki globalne i poprawy jakości obsługi klienta. Escorts posiada silną spuściznę technologiczną i zdywersyfikowane portfolio na rynku sprzętu rolniczego, a Kubota udowodniła globalne możliwości technologiczne. Dzięki tej współpracy firmy wierzą, że zaspokoją potrzeby Indii i innych rozwijających się gospodarek, które wymagają zaawansowanych technologii i ciągników nowej ery, aby sprostać rosnącym wymaganiom wysoce zmechanizowanego rolnictwa.
Escorts (kapitalizacja rynkowa: 1,24 mld USD) jest jednym z wiodących konglomeratów inżynieryjnych w Indiach, działającym w sektorach maszyn rolniczych, przeładunku, sprzętu budowlanego i kolejowego. Kubota Corp. (kapitalizacja rynkowa: 15,00 mld USD) to globalna firma produkcyjna, specjalizująca się w produktach dla rolnictwa, wody i środowiska naturalnego, z ogólnoświatową siecią obejmującą ponad 100 krajów.