Marka Farmer, choć nieposiadająca tak długiej historii jak giganci rynku rolniczego, próbowała zaistnieć na polskim rynku z ofertą prostych, lecz nowoczesnych maszyn. Celem było stworzenie ciągników przystępnych cenowo, stanowiących alternatywę dla popularnych Ursusów, Zetorów czy MTZ. Czy jednak ta strategia okazała się skuteczna i czy używane ciągniki Farmer są nadal dobrą inwestycją?
Historia i Rozwój Marki Farmer
Początki w Ukrainie
Historia marki Farmer rozpoczęła się na początku lat 90. w Ukrainie. Siergiej Siergiew, były menadżer Jużmasz (JuMZ), powołał spółkę NPP Agromashinvest, której pierwotnym celem był eksport ciągników JuMZ i części zamiennych. Wkrótce firma rozpoczęła prace modernizacyjne nad pojazdami produkowanymi w Dniepropietrowsku, opracowując linię uniwersalnych ciągników Farmer o mocach od 60 do 140 KM. Maszyny te bazowały na podzespołach JuMZ i białoruskich silnikach MMZ.
Ekspansja na Rynek Polski
W 2002 roku, w obliczu zbliżającego się wejścia Polski do Unii Europejskiej, podjęto decyzję o powołaniu spółki Farmer w Polsce. Nowa fabryka, zlokalizowana w Sokółce, miała otworzyć nowe perspektywy dla marki. Sprzedaż ciągników w Polsce ruszyła w 2004 roku, a pierwszym modelem montowanym w Sokółce był Farmer F-8244 o mocy 81 KM, wyposażony w silnik MMZ. W pierwszym roku produkcji sprzedano 34 egzemplarze.
Rozwój Modeli i Okres Świetności
W latach 2005-2007 wprowadzono kolejne modele, w tym F-8244 C2 (81 KM), F-10244 C1 (105 KM) oraz F-8258 (82 KM). W 2008 roku do oferty dołączył F2-8248 (80 KM, Euro II). Większość z tych maszyn bazowała na technologii marki JuMZ, choć kierownictwo Farmera dążyło do modyfikacji konstrukcji. Początkowo wszystkie maszyny wykorzystywały przednie mosty i napęd marki Carraro, co uchodziło za rozsądne rozwiązanie, zwłaszcza w połączeniu z prostą mechaniką. Niestety, w niektórych modelach doszło do nadmiernych modyfikacji:
- Modele F1-8244 C2 i F2-8248 posiadały silniki MMZ oraz dobrze oceniane przekładnie Carraro.
- Model F-8258 został wyposażony w silnik John Deere.
- Model F-10244 C1 otrzymał tylny most i skrzynię biegów brazylijskiej firmy Agrale.
W 2008 roku wprowadzono również serię TE, obejmującą trzy modele o mocach 76-86 KM z silnikami John Deere (Euro IIIA) i skrzyniami Carraro (12 lub 24 przełożenia). W 2011 roku zaprezentowano Farmer F5-12272s (112 KM) z silnikiem FPT Euro IIIA i skrzynią ZF 16x16 z elektrohydraulicznym rewersem.
Najlepszy okres w krótkiej historii podlaskiego Farmera przypada na rok 2009, kiedy to sprzedano ponad 300 sztuk ciągników tej marki na polskim rynku.
Upadłość i Nowy Początek
Niestety, "eldorado" nie trwało długo. W 2014 roku spółka Farmer Sp. z o.o., po wcześniejszych zapowiedziach rozwoju, została postawiona w stan upadłości. 26 listopada 2014 roku zarejestrowano nowy podmiot - Farmer Traktor Sp. z o.o.
Charakterystyka Techniczna i Podzespoły
Silniki i Transmisje
Ciągniki Farmer bazowały na różnych komponentach, często z różnych źródeł. Wspomniany wcześniej model F2-8248 PE z 2012 roku jest wyposażony w 4-cylindrowy silnik MMZ D.245.43 S2 o mocy 80 KM z turbodoładowaniem i intercoolerem. Pojemność tego silnika wynosi 4750 cm³, a moment obrotowy 398 Nm przy 1400 obr./min. Silnik MMZ, pochodzący z MTZ, jest uznawany za bardzo solidną jednostkę. Aby spełniał normy Stage IIIB, wyposażono go w czeską turbinę i pompę wtryskową marki Motorpal, a także rozrusznik Magneton. Wydajność pompy hydraulicznej w tym modelu to 47 l/min.
W większości Farmerów stosowano całą transmisję włoskiej firmy Carraro, obejmującą przedni napęd, przekładnię i tylny most. Zastrzeżenia nie budziły podzespoły wyprodukowane przez Carraro czy John Deere, a także kabina firmy Koja, którą oceniano jako przestronną, estetyczną, szczelną i dobrze wyciszoną.
Farmer 8244 C2 - prezentacja
Przykład Modelu F4-6258
Model Farmer F4-6258 to najmniejszy ciągnik rolniczy w ofercie producenta z Sokółki. Ciągnik ten, wprowadzony w 2010 roku, napędzany jest 4-cylindrowym, turbodoładowanym silnikiem firmy John Deere o pojemności 2,4 litra i mocy 61 KM, spełniającym normę Tier IIIA. Bliźniaczy Farmer F4-7258 wykorzystuje mocniejszą, 66-konną wersję tego silnika. Motor połączono z przekładnią Carraro, która w standardowej wersji oferuje 8 przełożeń i mechaniczny rewers. Użytkownicy często wskazywali, że standardowa liczba biegów była niewystarczająca i zbyt długa, co utrudniało dobór prędkości roboczej w polu. Zalecało się dopłacenie do opcjonalnej przekładni 12-biegowej. Przekładnia Carraro spisywała się dobrze, jednak miała tendencje do nieszczelności.
Farmer F4-6258 cechuje się równomiernym rozłożeniem nacisku na osie i dużą masą jak na swoją moc (3120 kg z obciążnikami, plus 600 kg z ładowaczem), co pozwalało na holowanie ciężkich przyczep. Napęd na przód dołączany jest ręcznie, a blokada tylnego mostu włączana jest piętą prawej stopy, przy automatycznej blokadzie przedniego mechanizmu różnicowego.
Opinie Użytkowników i Typowe Problemy
Zalety Ciągników Farmer
Wśród zalet, użytkownicy często wymieniali:
- Silnik MMZ: Uznawany za bardzo wytrzymałą i niezawodną jednostkę. "Silnik to on ma nie do zajechania", "te MMZ to super silniki!"
- Zwrotność: Ciągniki Farmer słynęły z całkiem niezłej zwrotności.
- Prostota i wygoda obsługi: Maszyny były proste i wygodne w obsłudze, ze zsynchronizowaną skrzynią biegów.
- Wydajna hydraulika: Ciągnik posiadał bardzo wydajną pompę hydrauliki z 3 parami szybkozłączy.
- Dociążony przód: Pomagał w cięższych pracach.
- Kabina Koja: Przestronna, estetycznie wykonana, szczelna i dobrze wyciszona.
Wady i Częste Usterki
Niestety, ciągniki Farmer borykały się z szeregiem problemów, które często irytowały użytkowników:
- Problemy ze sprzęgłem: Było to jedno z głównych słabych punktów. Użytkownicy narzekali na awarie, cieknące sprzęgła i wysokie koszty wymiany (ponad 3 tys. zł). Często po kilku naprawach konieczna była wymiana na nowe z pompką hydrauliczną.
- Samoczynne rozłączanie przedniego napędu: Było to szczególnie uciążliwe w modelu F 8244 C2, choć problem nie występował podczas pracy z ładowaczem czy na twardym terenie.
- Awarie skrzyni biegów: Wspomniane jako jeden z "głównych grzechów".
- Nienajlepszy serwis fabryczny: Kłopoty z dostępnością części gwarancyjnych i długie terminy oczekiwania na naprawy.
- Niedopracowane detale: Pękające opaski od filtra powietrza, spawanie uchwytu filtra paliwa, przecierające się kable od spryskiwaczy, problemy z ręcznym hamulcem (trzpień wpada do środka dźwigni), niedziałające sprzęgło WOM, przepalające się bezpieczniki od oświetlenia przyczepy, zwiększający się opór przełącznika kierunkowskazów, popsuta blokada haka cięgna tylnego.
- Nieszczelności: Wycieki oleju z instalacji hydraulicznej były częstym problemem.
- Niska jakość opon: Rosyjskie opony szybko się starzały i pękały po dwóch latach użytkowania.
- Ergonomia: Problemy z wystającymi dźwigniami regulacyjnymi fotela, niewygodne umiejscowienie dźwigni biegów.
Rola w Gospodarstwie
Ciągniki Farmer były często polecane jako ciągniki pomocnicze w gospodarstwie, np. do siania nawozów, oprysków czy pracy z ładowaczem czołowym. Jako główny ciągnik do intensywnej pracy były mniej odpowiednie ze względu na liczne niedociągnięcia i awaryjność. Jeden z użytkowników stwierdził: "Nie jest to dobry wybór na główny ciągnik do gospodarstwa, który musiałby intensywnie pracować. Natomiast dobrze sprawdzi się jako ciągnik pomocniczy".
Dostępność Części Zamiennych
Mimo problemów z serwisem fabrycznym, użytkownicy podkreślali, że części do kluczowych podzespołów, takich jak Carraro czy MTZ (silniki MMZ), są dostępne. Nawet elementy do kabin, podobne do tych stosowanych w Farmtracach, były łatwo dostępne.
Przykład z Rynku Wtórnego: Farmer F2-8248 PE z ładowaczem Emplex
Na rynku wtórnym można znaleźć egzemplarze ciągników Farmer. Przykładem jest model F2-8248 PE z 2012 roku, użytkowany od nowości, z przebiegiem nieco ponad 1,7 tys. motogodzin. Ten konkretny ciągnik pracował głównie z przednim ładowaczem przy prostych pracach w niewielkim gospodarstwie, co sugeruje, że nie miał ciężkiego życia. Posiada on wspomniany wcześniej silnik MMZ D.245.43 S2 o mocy 80 KM.
Ładowacz Czołowy Teleskopowy Emplex
Wspomniany ciągnik jest sprzedawany z interesującym dodatkiem: ładowaczem czołowym teleskopowym firmy Emplex ze Słupcy serii LT 2,1-4,7 P. Wysokość unoszenia w tym modelu wynosi 4,7 m do punktu obrotu, a urządzenie jest w stanie podnieść ciężar do 2,1 tony. Ładowacz jest przeznaczony dla ciągników o mocy 70-110 KM i masie od 3 ton. Farmer F2-8248 PE, ze względu na swoją masę i moc, jest jedną z najsłabszych maszyn, które mogą efektywnie używać tego typu osprzętu.
Cena i Porównanie z Konkurencją
Cena Farmera F2-8248 PE z ładowaczem Emplex wynosi 98 tys. zł brutto. W porównaniu do innych maszyn w podobnym przedziale cenowym, oferta ta wydaje się konkurencyjna. Przykładowo, bazujące na MTZ polskie Pronary o podobnej mocy kosztują zazwyczaj od 65 do 85 tys. zł. Pronar 82SA z 2004 roku z turem, od pierwszego właściciela, z przednim mostem Carraro, wyceniono na 69 tys. zł, a inny model z 2006 roku z 3,4 tys. mth na 75 tys. zł.
