Właściciele ciągników John Deere, szczególnie serii 6x20 wyposażonych w skrzynię biegów Power Quad Plus, często borykają się z problemami związanymi z funkcjonowaniem sprzęgła i układu przeniesienia napędu. Niniejszy poradnik ma na celu przedstawienie typowych objawów, możliwych przyczyn oraz kroków diagnostycznych i naprawczych, ze szczególnym uwzględnieniem wymiany sprzęgła.
Typowe Problemy ze Sprzęgłem i Skrzynią Power Quad Plus
Jednym z najczęściej zgłaszanych problemów jest bardzo ciężkie włączanie biegów (np. dźwignią A, B, C, D) na zimnym silniku. Biegi E i F mogą włączać się bez trudności. Charakterystycznym objawem jest również to, że na zgaszonym silniku biegi przełączają się lekko, ale gdy na zgaszonym silniku włączymy np. bieg A i uruchomimy silnik, ciągnik powoli jedzie do przodu, pomimo wciśniętego sprzęgła i dźwigni rewersu w położeniu N. Problem ten może ustępować lub zmniejszać się, gdy olej w skrzyni się rozgrzeje, co wskazuje na to, że gęsty olej porusza sprzęgłami.
Wstępna Diagnostyka i Pomiary
W przypadku wystąpienia powyższych objawów, pierwszymi krokami diagnostycznymi są:
- Sprawdzenie i wymiana oleju oraz filtrów: Upewnienie się, że w skrzyni zalany jest odpowiedni olej (np. 10w30) i filtry są nowe, to podstawa.
- Pomiary ciśnień: Należy wykonać pomiary ciśnień w punktach pomiarowych REVERS i FORWARD. W prawidłowo działającym układzie, przy dźwigni rewersu w przód, ciśnienie powinno rosnąć do około 14 bar, a w pozycji N spadać do 0. Analogicznie przy dźwigni w tył, ciśnienie na REVERS rośnie do 14 bar, a na N ponownie spada do 0. Pomiary ciśnień na czterech ćwiartkach również powinny być w porządku.
Brak anomalii w tych pomiarach sugeruje, że problem może leżeć głębiej niż w podstawowym sterowaniu ciśnieniem.
Poszukiwanie Przyczyny: Od Zaworów po Uszkodzenia Mechaniczne
Zawór nadmiarowy chłodzenia (Cooler Relief Valve)
Częstą usterką w skrzyniach Power Quad jest zacinanie się zaworu nadmiarowego chłodzenia (cooler relief valve). Jego zacięcie może powodować napełnianie sprzęgła, co skutkuje delikatnym ciągnięciem ciągnika. Warto sprawdzić ciśnienie w tym obszarze; jeżeli wynosi ono 0 bar, to najprawdopodobniej nie jest to przyczyną problemu.
Lokalizacja tego zaworka jest kluczowa: od dołu skrzyni powinien być korek, bodajże na klucz 22 lub 24, a obok napis „COOL”, oznaczający chłodzenie sprzęgła. W tym miejscu znajdują się cztery sprężynki i sam zaworek.
Zawór smarowania (Lube Relief Valve)
Kolejnym elementem do sprawdzenia jest zawór smarowania (Lube Relief Valve). Ciśnienie w tym miejscu powinno wynosić około 1 bar.
Wizualna inspekcja i demontaż
Po zdjęciu dekla zaworowego z przodu skrzyni, należy wizualnie ocenić zawory - upewnić się, że żaden z nich nie jest zacięty. Jeśli problemy nadal występują, konieczny może być demontaż skrzyni. Po rozebraniu układu, zdarza się, że tarczki sprzęgła są w bardzo dobrym stanie, jednak kosz układu planetarnego może być wydarty (np. około 3mm), prawdopodobnie z powodu braku podkładki oporowej z tworzywa. Delikatne dołki na „choince” wewnątrz sprzęgła głównego również mogą występować, choć często nie są one główną przyczyną problemu.
Prawdziwa przyczyna: Uszkodzony zaworek i sprężynki
W wielu przypadkach, pomimo wymiany drogich podzespołów, problem pozostaje. Ostatecznym rozwiązaniem często okazuje się uszkodzony zaworek, w którym popękały sprężynki i który uległ zacięciu. Ten mały element, znajdujący się w układzie chłodzenia sprzęgła (pod korkiem z napisem "COOL"), jest odpowiedzialny za prawidłowe działanie i wyłączanie sprzęgła.
Bierzemy to na warsztat. Odc.7- Naprawa skrzyni biegów Power Quad 6000.
Wymiana Sprzęgła: Cały Zestaw czy Tylko Tarcza?
Tarcza sprzęgła to bardzo ważny element w układzie napędowym każdego ciągnika, a jej uszkodzenie lub zużycie uniemożliwia dalszą pracę. Często użytkownicy decydują się na dokonanie naprawy i wymianę tylko jednego komponentu, jakim jest np. tarcza jazdy. Oczywiście dzieje się tak ze względów ekonomicznych, wynikających z różnicy w cenie pomiędzy samą tarczą a całym zestawem podwójnego sprzęgła.
Należy jednak mieć świadomość, że czas oraz koszt wymiany samej tarczy są bardzo często takie same jak wymiany całego zestawu. Nowe sprzęgło ma przewidywaną trwałość określoną na około 2500 motogodzin. Jeżeli zdecydujemy się wymienić jedynie tarczę, jej trwałość będzie znacznie krótsza z powodu współpracy z już w pewnym stopniu zużytym dociskiem. Tarcza swoje prawidłowe właściwości uzyska dopiero po dostosowaniu się do starej płyty dociskowej. Występować tam będą znacznie większe obciążenia ze względu na brak powierzchni gładkich, jakie są w nowym docisku.
Decydując się na wymianę sprzęgła, zwłaszcza jeśli chcemy osiągnąć zamierzony efekt długotrwałej sprawności, musimy zadanie to powierzyć profesjonalnemu zakładowi naprawczemu ze względu na skomplikowaną konstrukcję sprzęgła. Samodzielna naprawa nie da nam gwarancji, że ciągnik będzie w pełni sprawny. Po wymianie należy ponownie prawidłowo ustawić luz na dźwigienkach, co jest sporym wyzwaniem nawet dla wykwalifikowanego mechanika. W przypadku nieprawidłowej regulacji mogą wystąpić takie objawy jak ślizganie się sprzęgła lub całkowite wysprzęglanie.