Ciągnik jest pojazdem szczególnie przydatnym przy prowadzeniu własnego gospodarstwa rolnego czy leśnego. Jednak ciągnik ciągnikowi nierówny. Każdy z nich jest niezbędny w gospodarstwie, zastępując z powodzeniem konie i woły. Jak sama nazwa wskazuje, ciągnik ma za zadanie ciągnąć sprzęt, który nie posiada własnego napędu. Aby tego dokonać, wykorzystuje się wały odbioru mocy.
Ciągnik rolniczy różni się od ciągnika leśnego, a każdy z nich jest przystosowany do spełniania zadań w swoim przedziale gospodarczym.
Rodzaje Ciągników i Ich Specyfika
Ciągniki Rolnicze
Ciągniki rolnicze są najbogatszą grupą traktorów. Służą przede wszystkim do ciągnięcia sprzętów do uprawy pola, takich jak brony, pługi czy sadzarki. Zgodnie z definicją, ciągnik rolniczy jest pojazdem mechanicznym, którego głównym przeznaczeniem jest wykorzystanie w pracach rolniczych, niezależnie od tego, czy jest dopuszczony do poruszania się po drogach publicznych. Sprzęty doczepiane są za pomocą układu dźwigniowego, co umożliwia zawieszenie potrzebnego osprzętu na podnośniku hydraulicznym.
Ciągniki rolnicze można podzielić ze względu na układ jezdny. Z powodu sporej mocy i wszechstronności najbardziej popularne są ciągniki kołowe. Drugim typem traktorów są ciągniki gąsienicowe, bardzo rzadko wykorzystywane w rolnictwie, choć ich układ gąsienicowy jest przydatny podczas pracy na podmokłym terenie. Ostatnim typem jest hybryda dwóch wcześniej wymienionych ciągników - traktor z napędem półgąsienicowym.
Ciągniki Leśne
Ciągnik leśny jest specjalistycznym traktorem, przeznaczonym do prac leśnych. Ciągniki leśne są sporych rozmiarów, mają ogromną moc, dzięki czemu swobodnie mogą poruszać się w terenie. Traktory leśne posiadają napęd na cztery koła, a także przegubowe łączenia mostu przedniego z tylnym. Wiele ciągników tego typu posiada rozbudowany układ hydrauliczny, dzięki któremu można swobodnie sterować zamontowanymi urządzeniami. Konstrukcja ciągnika leśnego jest odporna na wstrząsy.
Podsumowując, główną różnicą pomiędzy ciągnikiem rolniczym a leśnym jest rozmiar i moc silnika. Ciągniki leśne są zazwyczaj większe, mocniejsze i bardziej zabudowane.
Specjalistyczny ciągnik leśny przeznaczony do zrywki półpodwieszonej zbudowany jest z dwóch ram połączonych ze sobą przegubem, który dzięki siłownikowi hydraulicznemu dwustronnego działania lub dwom siłownikom jednostronnego działania, pozwala na skręt ciągnika i jego dostosowanie do nierówności terenu. Zwykle posiada cztery koła napędowe zamocowane na dwóch sztywnych osiach, jest więc ciągnikiem przegubowym. Takie rozwiązanie pozwala na niezawodne przenoszenie na koła dużego momentu obrotowego. Ciągnik ten często jest wyposażony w żuraw do załadunku i zaczepioną na haku płyty oporowej przyczepę kłonicową.
Ursus C-4011 vs LIEBHERR (60 ton) czyżby padł rekord ? Historia traktora który miał trafić na złom !
Leśny Ciągnik Systemowy Pfanzelt Pm Trac 3820 w Praktyce
Aby sprawdzić, jak sprawuje się w praktyce reprezentant serii Generation 38 - nowszej odsłony leśnego ciągnika systemowego Pm Trac bawarskiej firmy Pfanzelt - współpracownicy redakcji niemieckiego miesięcznika „Forst&Technik” wybrali się do Lasu Bawarskiego.
Wybór Maszyny i Początki Działalności Thomasa Koppa
Thomas Kopp, niemiecki przedsiębiorca z miejscowości Rinchnach w paśmie górskim Las Bawarski, przez wiele lat świadczył usługi leśne w ramach zajęcia ubocznego, zanim w 2022 r. założył własną firmę i skupił się całkowicie na pracach leśnych, a w szczególności na zrywce drewna. Początkowo Kopp zrywał drewno ciągnikiem Valtra doposażonym we wciągarkę leśną, który zakupił jako maszynę używaną jeszcze przed założeniem własnej firmy leśnej. Ponieważ naprawy starej Valtry zaczęły sporo kosztować, przedsiębiorca postanowił rozejrzeć się za nową maszyną do zrywki.
Zastanawiał się nawet nad kupnem forwardera. Szybko jednak odrzucił ten pomysł, ponieważ ta specjalistyczna maszyna nie była dla niego wystarczająco elastyczna. Wolumeny pojedynczych zleceń, które otrzymuje przedsiębiorca, zazwyczaj nie są duże: mieszczą się w granicach 40-400 m3. Ponadto w grę wchodzą niewielkie obszary leśne położone daleko od siebie.
Sprawa rozstrzygnęła się po wizycie u bawarskiego producenta sprzętu leśnego - w firmie Pfanzelt. Wybór padł na leśny ciągnik systemowy Pm Trac z serii Generation 38. W maszynach z tej serii firma Pfanzelt montuje silnik Agco Power w miejsce stosowanego we wcześniejszych seriach silnika Deutz. To odpowiadało upodobaniom Thomasa Koppa, który zaznaczył: „nie wziąłbym maszyny z silnikiem Deutz”.
Charakterystyka Techniczna Pm Trac 3820
Pm Trac 3820 to pierwsza maszyna leśna z prawdziwego zdarzenia, jaką użytkuje Thomas Kopp. Ciągnik jest napędzany silnikiem o mocy 150 kW. Jest to maszyna o najmniejszej mocy spośród trzech oferowanych wersji. Przedsiębiorca nie potrzebuje silniejszego ciągnika, ponieważ nie agreguje go ze sprzętem wymagającym dużej mocy napędowej.
Maszyna Koppa wyposażona jest w żuraw zrywkowy Pfanzelt 7192 o momencie udźwigu brutto 106 kNm, momencie obrotu 72 kNm i wysięgu 9,2 m. Sztuki drewna znajdujące się poza zasięgiem żurawia są zrywane wciągarką linową o uciągu 2×8 t, w której poza liną stalową stosowana jest lina Dyneema (lina z tworzywa sztucznego ułatwia pracę w górę stoku). Z przodu maszyny zamontowana jest również wciągarka ratunkowa.
Ciągnik w kolorze bordo przyciąga wzrok. Bordo to barwa marki Schlang & Reichart (wciągarki i inny sprzęt leśny), którą firma Pfanzelt przejęła dwanaście lat temu. Do zrywki drewna kłodowanego przedsiębiorca kupił 14-tonową przyczepę zrywkową BMF 14 T Pro.
Doświadczenia z Użytkowania i Wydajność
Od kwietnia 2024 r. do marca 2025 r. Thomas Kopp zerwał blisko 6 tys. m3 drewna, wypracowując swoją maszyną 1,2 tys. mth. Latem 2024 r. pracował przy uprzątaniu drewna kornikowego w Parku Narodowym Las Bawarski. Na przełomie zimy i wiosny 2025 r. zrywał dłużyce.
Thomas Kopp bardzo dobrze czuje się w dużej kabinie, osadzonej w centralnej części ciągnika. W kabinie spędza tyle czasu, że nazywa ją swoim pokojem. Przedsiębiorcy podobała się zasadniczo również kabina jego starej Valtry, ale była ona ciaśniejsza. Kabina ciągnika Pm Trac to jednak „całkiem inna bajka”. Kopp przede wszystkim ceni sobie świetną widoczność we wszystkich kierunkach i dobry widok na koła.
Przekładnia z rozdziałem mocy - model variaDrive - pozwala na precyzyjne manewrowanie. Rozruch maszyny odbywa się czysto hydrostatycznie. Dopiero gdy nabiera ona prędkości, moc silnika jest w coraz większym stopniu przenoszona w sposób mechaniczny.
Innowacje i Własna Produkcja Pfanzelt
Przekładnia, którą firma Pfanzelt zaprezentowała w 2016 r., jest dobrym przykładem dużej głębokości produkcji własnej. Kiedy bawarski producent po raz pierwszy przedstawił ciągnik Pm Trac w 2004 r., zamawiał podwozie i przekładnię (już wtedy była to przekładnia z rozdziałem mocy) w firmie Steyr w Austrii. Począwszy od maszyn z serii Generation 36, Pfanzelt stawia na własne rozwiązania, aby lepiej dostosować maszynę do pracy w lesie. Oprócz przekładni we własnym zakresie produkuje ramę maszyny, a także oś przednią i tylną. Rama własnej produkcji znacznie lepiej radzi sobie z siłami występującymi podczas pracy żurawia i wciągarki niż blokowa konstrukcja ciągników rolniczych.
Żuraw i wciągarkę można bardzo szybko zdemontować, co zajmuje jedynie około 20 minut. Ciągnik Pm Trac może być agregowany z innym sprzętem zawieszanym i użytkowany w rolnictwie, kształtowaniu krajobrazu lub w sferze usług komunalnych. Thomas Kopp na razie nie zamierza wkraczać na te obszary działalności.
Początkowo przedsiębiorca zastanawiał się nad zakupem głowicy harwesterowej Woody. Ostatecznie jednak nie zdecydował się na tę inwestycję, ponieważ montaż i demontaż głowicy wydawały mu się zbyt czasochłonne. Nie był też pewien, czy żuraw będzie mógł długookresowo współpracować z głowicą harwesterową. Dlatego zamiast niej kupił na początku 2025 r. harwester - egzemplarz modelu John Deere 1170E z 12 tys. mth na liczniku.