W dzisiejszym artykule z serii „Sesja Miesiąca”, przygotowanym przy współpracy z fotografem Heńkiem Anielskim (Ciężarówki w obiektywie spottera), przyglądamy się wyjątkowemu pojazdowi. Bohaterem jest czeska myśl techniczna przełomu lat 80. i 90. - Liaz 150.261 w wersji 4x4. Choć marka Liaz kojarzy się głównie z niebieskimi ciągnikami siodłowymi do transportu szosowego, prezentowany egzemplarz to maszyna stworzona z myślą o trudnych zadaniach terenowych.
Eksportowy rodowód i trudna historia
Samochód wyprodukowano w 1992 roku na specjalne zamówienie klienta z Niemiec. Aby sprostać wymaganiom tamtejszego rynku, pojazd otrzymał bogate wyposażenie, niespotykane w standardowych wersjach: ABS, podgrzewane lusterka, fotele marki Isri, reflektory ze spryskiwaczami oraz ocynkowane stopnie wejściowe.
Po latach eksploatacji w Niemczech, Liaz trafił do Polski. Jego przedostatni właściciel wykorzystywał go do prac ziemnych przy użyciu koparko-ładowarki, doprowadzając ciężarówkę niemal do ruiny. Po zakończeniu pracy pojazd przez sześć lat niszczał pod drzewem. W 2017 roku, gdy Tomasz zdecydował się na zakup, zamiast obiecanej ciężarówki w stanie nadającym się do jazdy, zastał wrak - „prawdziwy stan nędzy i rozpaczy”. Mimo to, podjął decyzję o ratowaniu klasyka.
Wielka odbudowa: proces renowacji
Proces przywracania Liaza do stanu używalności był długi i kosztowny. Aby ukończyć prace, konieczny był zakup trzech innych egzemplarzy, które posłużyły jako dawcy części. Właściciel poświęcił około roku na samodzielną renowację, która obejmowała:
- Lakierowanie nadwozia.
- Wymianę tapicerki.
- Spawanie nowych burt.
- Odtworzenie oryginalnego pulpitu.
Dzięki determinacji udało się zachować autentyczne detale wyposażenia eksportowego, takie jak spryskiwacze reflektorów. Co istotne, ciężarówka nie jest jedynie eksponatem zlotowym - Tomasz wykorzystuje ją każdego dnia w branży ziemnej.
Modyfikacje układu napędowego
Jako że pojazd pracuje w transporcie, konieczne było dostosowanie układu napędowego do współczesnych potrzeb. Tomasz przeprowadził szereg zmian:
| Element | Specyfikacja |
|---|---|
| Silnik | 11,94 litra, 320 KM, turbodoładowanie + intercooler |
| Skrzynia biegów | 5-biegowa, niezsynchronizowana z „połówkami” |
| Napęd | Usunięto napęd przedniej osi (zbędny w obecnej pracy) |
| Prędkość maksymalna | Wzrost z 80 km/h do 115 km/h dzięki wymianie mostu tylnego |
Silnik, zgodnie z rocznikiem 1992, został zamontowany pod charakterystycznym dla Liaza kątem. Dzięki tym zabiegom ciężarówka znacznie lepiej radzi sobie na szosie, która stała się jej głównym środowiskiem pracy.
Ciągniki rolnicze serii ŠT 180
Warto wspomnieć, że historia marki Liaz wiąże się również z ciężkimi ciągnikami rolniczymi, takimi jak Škoda/LIAZ ŠT 180. Produkowane w latach 1968-1992, maszyny te opierały się na podzespołach ciężarówek LIAZ 706 MT. Ich konstrukcja, łącząca cechy ciężarówki 4x4 i ciągnika rolniczego, była innowacyjna - pozwalała nawet na pracę dwukierunkową dzięki obracanemu siedzisku z kolumną kierowniczą.
Dziś uratowanie modelu 150.261 jest dowodem na to, że czeskie konstrukcje mają ogromny potencjał kolekcjonerski. W Niemczech sprawne egzemplarze osiągają ceny rzędu 10,5 tys. euro, co potwierdza ich rosnącą wartość jako klasyków motoryzacji użytkowej.