Koleiny na polach są obecnie powszechnym zjawiskiem, stanowiącym poważne wyzwanie dla rolników, szczególnie podczas pracy na mokrych łąkach i terenach podmokłych. Eksperci agronomii podkreślają, że rolnicy powinni jak najszybciej rozpocząć nawożenie roślin startową dawką nawozu, zgodnie z zasadą, że to azot powinien być dostępny dla roślin, a nie odwrotnie. Praca w trudnych warunkach terenowych wymaga specjalnych rozwiązań i odpowiednio dobranego sprzętu, aby zminimalizować negatywne skutki dla gleby i maszyn.
Wpływ kolein na uprawy i maszyny
Powstałe koleiny mają znaczący wpływ na przyszłe prace polowe. Nierówna powierzchnia pola powoduje znaczące obciążenie konstrukcji maszyn, zwłaszcza belek opryskiwaczy. Chociaż większość nowoczesnych maszyn jest wyposażona w amortyzację podwozia i systemy stabilizacji belki, nie są one w pełni doskonałe i działają tylko w określonych warunkach.
Rozważając dalsze etapy, należy wspomnieć o zbiorach kombajnem. Koleiny na polu, często ukryte w gęstej roślinności, stanowią poważne utrapienie dla operatorów kombajnów. Narażają one na uszkodzenia elementy zespołu żniwnego, takie jak podnośniki łanu, kosa i rozdzielacze łanu, a także powodują ogromne obciążenia układu jezdnego i ramy maszyny.
Zwiększanie trakcji ciągnika
Istnieje kilka metod poprawy trakcji ciągnika, szczególnie ważnej na mokrych i śliskich nawierzchniach.
Tradycyjne metody
- Podwójne koła: Jest to jedna z metod, jednak z praktycznego punktu widzenia niewielu rolników decyduje się na takie rozwiązanie, ponieważ podwójne koła wystają poza wyznaczone ścieżki technologiczne i mogą uszkadzać rośliny.
- Obniżenie ciśnienia w oponach: Skuteczną metodą jest obniżenie ciśnienia w oponach do minimalnego poziomu zalecanego dla danego rodzaju ogumienia.
- Szerokie koła: Konieczne stało się zastosowanie szerszych kół w celu przeniesienia mocy ciągnika na podłoże. Wzrost siły napędowej był jednak mało zadowalający, a koszty wzrosły.
- Dociążanie ciągników: Stosowanie dociążania ciągników ma na celu zwiększenie przyczepności do podłoża, ale wiąże się z większym zużyciem paliwa, a przy nieprawidłowym rozłożeniu obciążeń, powoduje przedwczesne zużycie części i opon.
Innowacyjne technologie wspierające pracę na mokrych łąkach
W obliczu rosnących wymagań dotyczących wydajności i minimalizacji ugniatania gleby, branża rolnicza poszukuje innowacyjnych rozwiązań.
System JOSKIN E-Drive: Koncepcja i działanie
Jako producent sprzętu rolniczego, JOSKIN nieustannie poszukuje rozwiązań pozwalających zwiększyć wydajność jego maszyn i rozwiązać problemy związane z transportem. W przeszłości zwracano dużą uwagę na redukcję ciężaru własnego maszyn poprzez nowe koncepcje produkcji i dobór odpowiednich materiałów. JOSKIN od wielu lat pracował nad innowacyjnym rozwiązaniem, któremu nadano nazwę «E-Drive». Ta technologia ma na celu rozłożenie mocy ciągnika poprzez przeniesienie jej na cały zestaw. A konkretnie system E-Drive JOSKIN przekazuje częściowo moc ciągnika, rozdzielając ją na dwie dodatkowe osie. Napęd ciągnika ma więc wsparcie w napędzie tylnego pojazdu. Nie ma już potrzeby zwiększania nacisku na osie ciągnika, żeby zwiększyć jego przyczepność podczas transportu na drodze.
Animation Showing Exploded View of ZF Electric Axle Drive (eAxle)
Zalety systemu E-Drive
System E-Drive przynosi wiele korzyści, zwłaszcza podczas prac polowych, które wymagają sporej mocy ciągnika, kiedy jest mokro i panują niekorzystne warunki.
- Lepszy napęd: Napęd jest znacznie lepszy, co jest kluczowe w trudnych warunkach terenowych.
- Mniejsze niszczenie struktury podłoża: Dzięki zwiększeniu siły napędowej, niszczenie struktury podłoża, wynikające poprzednio ze ślizgania się ciągnika z maszyną, jest o wiele mniejsze. Ta zaleta jest szczególnie ważna podczas rozlewania gnojowicy.
- Większa elastyczność pracy: Ponieważ okresy, kiedy nawożenie jest dozwolone, są ściśle określone przepisami, ten sprzęt umożliwia lepsze ich wykorzystanie poprzez wcześniejsze rozpoczęcie pracy i dłuższe jej wykonywanie bez względu na warunki meteorologiczne.
- Zwiększona wydajność nawożenia: Poprawa zdolności napędowych wpływa również na wydajność nawożenia. Umożliwia ona pracę wozów ze zbiornikami o większej pojemności w połączeniu z osprzętem do aplikacji doglebowej lub z szerszymi rampami rozlewającymi.
- Łatwość obsługi: Z uwagi na automatyczną obsługę systemu dystrybucji mocy, urządzenie nie wymaga ingerencji kierowcy, jest więc bardzo proste w obsłudze.
- Większa efektywność: System E-Drive jest bardziej wydajny niż system hydrauliczny i bardziej elastyczny niż system napędu mechanicznego.
Budowa i komponenty systemu E-Drive
Technologia E-Drive firmy JOSKIN jest systemem hybrydowym zbudowanym na bazie kilku kluczowych elementów, którego wdrożenie zostało opracowane we współpracy z firmą John Deere.
- Silnik: Stanowi zasadniczy element systemu i przetwarza pobraną energię elektryczną na moc mechaniczną osiągającą 100 kW.
- Skrzynka rozdzielcza ze sprzęgłem: Została wyprodukowana i dostarczona przez firmę John Deere.
- Wałki Kardana: Silnik elektryczny napędza osie za pośrednictwem dwóch wałków Kardana.
- Osie: Mocne i solidne osie dostarcza MAN, światowy producent działający w branży transportowej. W przypadku pojazdu trzyosiowego, dodatkowy napęd zapewniają dwie ostatnie osie. W ten sposób, pierwsza podnoszona oś może być zachowana, co pozwala oszczędzić opony, opór pojazdu jest mniejszy, a zatem ma on mniejsze zapotrzebowanie na energię. Poza tym kiedy oś przednia jest na polu w pozycji podniesionej, dodatkowy napęd uzyskuje się poprzez przeniesienie ciężaru na ciągnik i na obie osie napędowe.
- Układ jezdny: Charakteryzuje się także obecnością urządzenia różnicowego, systemu kontroli ciśnienia w oponach oraz hamulcami o odpowiedniej średnicy.
- Sterownik ISOBUS: Na podstawie poszczególnych punktów kontroli i wymiany danych między ciągnikiem i maszyną (prędkość jazdy, nacisk na oś, kąt skrętu, itd.), system automatycznie generuje moc przekazaną do silnika elektrycznego maszyny JOSKIN. Energia elektryczna jest wytwarzana przez prądnicę wbudowaną w ciągnik. Energia mechaniczna jest natomiast przetwarzana na energię elektryczną, która jest z kolei przekazywana do silnika.
System E-Drive JOSKIN, opracowany we współpracy z firmą John Deere, stanowi innowacyjne rozwiązanie dla rolnictwa, ciągle poszukującego nowych rozwiązań.
Zastosowanie systemu E-Drive
Zakres zastosowania sytemu E-Drive nie ogranicza się jednak do wozów asenizacyjnych. Wręcz przeciwnie! Ta technologia przynosi realne korzyści także w przypadku wielu innych zastosowań. Jest to dość proste, można ją wykorzystać w każdej maszynie z mostem napędowym. Dobrym przykładem są rozrzutniki obornika Horizon. Są one cięższe z tyłu ze względu na obecność stołu rozrzucającego, co jeszcze się potęguje, gdy przenośnik przesuwa materiał do wałków adaptera, powodując w ten sposób zmniejszenie nacisku na oczko.
Wybór ciągnika do trudnych warunków
Wybór odpowiedniego ciągnika jest kluczowy dla efektywnej pracy, zwłaszcza w trudnych warunkach terenowych, w tym na mokrych łąkach. Przykładem często porównywanych modeli są Zetor 8011 i Ursus C-385, które od lat pojawiają się w polskich gospodarstwach.
Porównanie Zetor 8011 i Ursus C-385
Oba ciągniki powstały w zbliżonym okresie, mają podobną moc i konstrukcję, dlatego porównania między nimi są szczególnie częste.
Parametry techniczne
| Cecha | Zetor 8011 | Ursus C-385 |
|---|---|---|
| Pojemność silnika | 4562 cm³ | 4562 cm³ |
| Moc silnika | 80 KM | 82 KM |
| Moment obrotowy | 266 Nm | 268 Nm |
| Skrzynia biegów | 16 przełożeń do przodu, 8 wstecznych | 16 przełożeń do przodu, 8 wstecznych |
| Prędkość maksymalna | ok. 28 km/h | Brak danych |
| Udźwig hydrauliki | 2200 kg | Większy niż Zetor (szczególnie przy ciężkim sprzęcie) |
| Przepływ oleju hydraulicznego | 31 l/min | Większy niż Zetor (szczególnie przy intensywnej pracy hydrauliki) |
| Waga | ok. 3740 kg | Brak danych, ale cięższy niż Zetor |
Zalety i rekomendacje
- Zetor 8011:
- Amortyzowana oś przednia, która poprawia płynność jazdy oraz stabilizację traktora podczas prac z agregatami.
- Lżejszy, co ułatwia manewrowanie w wąskich podwórzach i zmniejsza ugniatanie gleby - ważna cecha na mokrych terenach.
- Opinia wyjątkowo trwałego silnikowo, z dostępnymi częściami w korzystnych cenach.
- Można go uznać za dobry wybór do prac uprawowych, transportowych i codziennych zadań w gospodarstwie średniej wielkości.
- Ursus C-385:
- Lepsze radzenie sobie z cięższym sprzętem.
- Skuteczniejsza praca w wymagającym terenie i zadaniach, które wymagają mocnej hydrauliki. Przy ciężkich maszynach, takich jak większe pługi czy agregaty uprawowe, przewaga Ursusa może okazać się zauważalna, szczególnie jeśli sprzęt wymaga intensywnej pracy hydrauliki.
Konstrukcje obu modeli są proste, łatwe do serwisowania i bardzo dobrze znane wśród mechaników. Koszt eksploatacji zależy w dużej mierze od konkretnego egzemplarza. Ostateczny wybór zależy od warunków pracy. Jeśli liczy się lekkość, komfort jazdy i praca głównie na równych polach - Zetor wypada bardzo korzystnie. Jeśli priorytetem jest praca z cięższym sprzętem i w trudniejszych, wymagających terenach - Ursus może być lepszym wyborem.