Artykuł ten analizuje różne aspekty związane z ciągnikami rolniczymi, koncentrując się na maszynach o mocy zbliżonej do 65 kW. Przedstawione zostaną zarówno zabytkowe egzemplarze, które wzbogaciły kolekcje muzealne, jak i nowoczesne rozwiązania technologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem elektrycznych ciągników przyszłości.
Zabytkowe ciągniki w kolekcji Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu
Dnia 17 maja br. zbiory ciechanowieckie wzbogaciły się o osiem odrestaurowanych i sprawnych zabytków techniki rolniczej. Do muzeum trafiły cztery ciągniki kołowe oraz cztery silniki stacjonarne. Zakup tych zabytków został sfinansowany z dotacji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Województwa Podlaskiego. Wśród zakupionych ciągników znalazły się unikatowe modele, które stanowią cenne eksponaty dla każdego muzeum technicznego i prywatnych kolekcjonerów, a większość z nich to jedyne zachowane egzemplarze w Polsce.
Ciągnik DEUTZ F1M414 z 1941 roku
Niemiecki ciągnik Deutz F1M414 z 1941 roku, w wersji na szerokich metalowych kołach, został wyprodukowany w firmie w Kolonii. Model ten służył przede wszystkim do prac polowych na łąkach. Zakupiony egzemplarz ma 150 cm wysokości, 293 cm szerokości i 241 cm długości, ważąc 1130 kg. Ciągnik posadowiony jest na szerokich stalowych kołach obręczowych, dostosowanych do pracy na glebach murszowych lub torfowych. Dwa tylne koła ze skośnymi ostrogami są nieskrętne, mają szerokość 90 cm i średnicę 113,5 cm. Dwa przednie koła są nieskrętne, gładkie, o szerokości 39,5 cm i średnicy 80 cm, osadzone na sztywnej osi.
Jest to ciągnik o budowie bezramowej, z wysokoprężnym silnikiem o mocy 11 KM (8,2 kW) i maksymalnych obrotach 1550/min. Silnik jest 4-suwowy, pionowy, chłodzony cieczą w obiegu zamkniętym, 1-cylindrowy o pojemności 1100 cm³. W ciągniku zamontowana jest belka transportowa i zaczep rolniczy, a także koło pasowe, służące do napędu innych maszyn gospodarskich, np. młocarni. Ciągnik posiada taśmowy układ hamulcowy kół tylnych z ręczną dźwignią hamulcową. 4-stopniowa skrzynia biegów (3 biegi do przodu + 1 do tyłu) pozwalała osiągnąć maksymalną prędkość jazdy do 7,7 km/h w przód i 3,2 km/h w tył. Prototyp ciągnika DEUTZ F1M414 zbudowano w 1933 roku, a seryjną produkcję uruchomiono w 1936 roku i trwała ona nieprzerwanie do 1942 roku. Zakupiony egzemplarz pracował pierwotnie u rolnika na Śląsku do połowy lat 90. XX wieku.

Ciągnik LANZ BULLDOG HR 8 D 9531 z 1944 roku
Niemiecki Lanz Bulldog HR 8 D 9531 z 1944 roku, w wersji transportowej, został wyprodukowany w firmie „Heinrich Lanz AG” w Mannheim. Ciągnik ma 230 cm wysokości, 182 cm szerokości, 360 cm długości i waży 4050 kg. Posadowiony jest na czterech ogumionych kołach, z czego dwa pełne, nieskrętne koła tylne są wyposażone w obciążniki z logo fabryki. Jest to ciągnik o budowie bezramowej, z silnikiem średnioprężnym o mocy 45 KM (33,1 kW) i maksymalnych obrotach 630/min. Silnik jest 2-suwowy, leżący, chłodzony cieczą w obiegu zamkniętym, 1-cylindrowy o pojemności 10338 cm³. Jest on dostosowany do spalania wszelkiego rodzaju ciężkich olejów napędowych. Ciągnik wyposażony jest w składaną brezentową kabinę z 2-osobową ławką oraz 8-stopniową tzw. szybką skrzynię biegów (6 biegów do przodu + 2 do tyłu) w dwóch zespołach - szosowym i polowym. Produkcja modelu trwała od 1934 do 1944 roku. Zakupiony egzemplarz pracował do 1980 roku przy pracach przewozowych na żwirowni na Pomorzu.
Ciągnik PORSCHE-DIESEL SUPER EXPORT 329 z 1963 roku
Niemiecki Porsche-Diesel Super Export 329 z 1963 roku wyprodukowała firma “Porsche-Diesel-Motorenbau G.m.b.H.” z Friedrichshafen. Służył on do prac polowych i transportowych. Ciągnik mierzy 206 cm wysokości, 160 cm szerokości i 371 cm długości, a jego waga wynosi 1880 kg. Jest to ciągnik kołowy z silnikiem wysokoprężnym o mocy 35 KM (25,7 kW) i maksymalnych obrotach 2300/min. Silnik jest 4-suwowy, pionowy, chłodzony powietrzem, 3-cylindrowy o pojemności 2625 cm³. Z tyłu zamontowany jest trzypunktowy, hydrauliczny, przestawny układ zawieszania z belką transportową, zaczepem oraz wałem przekazu mocy. Ciągnik wyposażono w 10-stopniową skrzynię biegów (8 biegów do przodu + 2 do tyłu) w dwóch zespołach - szosowym i polowym. Model był produkowany w latach 1961-1963. Zakupiony ciągnik pracował do 1994 roku w Niemczech, a następnie do 2015 roku w Polsce.
Ciągnik TUR-10D z 1984 roku
Polski Tur-10D z 1984 roku wyprodukowano w „Wytwórni Urządzeń Komunalnych WUKO” w Stąporkowie. Jest to mały ciągnik kołowy przeznaczony do prac polowych i transportowych na niewielkich areałach, np. w ogrodnictwie. Jego wymiary to 138 cm wysokości, 120 cm szerokości i 255 cm długości, waży 1040 kg. Jest to ciągnik o budowie ramowej, z silnikiem wysokoprężnym typu 1CA90/R1 o mocy 10 KM (7,35 kW) przy maksymalnych obrotach 3000/min. Silnik jest 4-suwowy, pionowy, chłodzony powietrzem, 1-cylindrowy o pojemności 573 cm³. Z tyłu ciągnik wyposażony jest w górny zaczep transportowy, zaczep rolniczy, belkę narzędziową, trzypunktowy układ zawieszenia maszyn i narzędzi sterowany podnośnikiem hydraulicznym i wyprowadzony zewnętrzny układ hydrauliki. Ciągnik wyposażono w 4-stopniową skrzynię biegów (3 biegi do przodu + 1 do tyłu). Produkcja ciągnika TUR-10D trwała od 1983 do 1985 roku. Zakupiony model pracował do początku lat 90. XX wieku na Dolnym Śląsku.
Silniki stacjonarne w kolekcji muzeum
Do muzeum trafiły również trzy niemieckie silniki stacjonarne: Deutz MAH 516 z 1934 r., Deutz MAH 711 z 1938 r., Hatz-Diesel H 2 z 1930 r. oraz czechosłowacki silnik Wikov Robot Diesel z 1938 r.
Silnik stacjonarny HATZ-DIESEL H 2 z 1930 roku
Silnik Hatz-Diesel H 2 z 1930 roku wyprodukowała firma „Motorenfabrik Hatz G.m.b.H.” w Ruhstorf. Sam silnik waży 394 kg i jest posadowiony na wózku transportowym z dyszlem. Jest to 1-cylindrowy silnik wysokoprężny, a modele typu H produkowano o mocy od 8 do 28 KM. Zakupiony silnik pracował pierwotnie na Kujawach do lat 70. XX wieku, służąc do napędu pompy wodnej do nawadniania pól.
Silnik stacjonarny DEUTZ MAH 516 z 1934 roku
Silnik Deutz MAH 516 z 1934 roku został wyprodukowany w firmie „Humboldt-Deutzmotoren AG” w Kolonii. Waży 480 kg i jest posadowiony na wózku transportowym z dyszlem. Jest to silnik wysokoprężny z bezpośrednim wtryskiem do komory spalania, o mocy 10 KM (7,4 kW) przy 1000 obr/min, poziomy, 1-cylindrowy o pojemności 1810 cm³, 4-suwowy, chłodzony wodą. Produkcja tego silnika trwała od 1926 do 1936 roku. Zakupiony silnik pracował na Podkarpaciu do początku lat 70. XX wieku, napędzając piłę tarczową i młocarnię.
Silnik stacjonarny DEUTZ MAH 711 z 1938 roku
Silnik Deutz MAH 711 z 1938 roku wyprodukowano w firmie „Klöckner-Humboldt-Deutz AG” w Kolonii. Waży 175 kg i jest zamontowany na wózku transportowym z dyszlem. Jest to silnik wysokoprężny z bezpośrednim wtryskiem do komory spalania, o mocy 6 KM (4,4 kW) przy 1500 obr/min, poziomy, 1-cylindrowy o pojemności 553 cm³, 4-suwowy, chłodzony wodą. Produkcja rozpoczęła się w 1935 roku i trwała aż do 1970 roku. Zakupiony silnik pracował w Wielkopolsce do lat 70. XX wieku, służąc do napędu młocarni.
Silnik stacjonarny WIKOV ROBOT DIESEL z 1938 roku
Czechosłowacki silnik Wikov Robot Diesel z 1938 roku wyprodukowała firma „Wikov Wichterle & Kovářik A.G.” w Prościejowie. Waży około 250 kg i jest posadowiony na wózku transportowym z dyszlem. Jest to silnik wysokoprężny z bezpośrednim wtryskiem do komory spalania, o mocy 6-7 KM (4,4-5,1 kW) przy 900 obr/min, poziomy, 1-cylindrowy o pojemności 2321 cm³, 4-suwowy, chłodzony wodą. Silnik posiada tabliczkę polskiego dystrybutora: „Przedstawicielstwo i Składy S. PUTTER i SYNOWIE we Lwowie”. Produkcja prawdopodobnie rozpoczęła się w połowie lat 30. XX wieku. Zakupiony silnik pracował pierwotnie na Podkarpaciu do połowy lat 70. XX wieku, służąc do napędu śrutownika.
Zakupione ciągniki powiększyły ciechanowiecką kolekcję do 57 sztuk, a silniki do 58 egzemplarzy. Były one dostępne dla zwiedzających na wystawie stałej poświęconej technice rolniczej, a szerzej zaprezentowano je 18 maja br. Turyści będą mogli je również zobaczyć podczas pokazów pracy zaplanowanych na 11 sierpnia 2019 r. podczas Podlaskiego Święta Chleba.
Nowoczesne ciągniki rolnicze i wyróżnienia EIMA 2025
Podczas targów EIMA w Bolonii rozdano nagrody w konkursie Tractor Of The Year 2025, wyróżniając innowacyjne konstrukcje. W kategorii najmocniejszych maszyn nagrodę przyznano ciągnikowi Case IH Quadtrac 715, który z mocą znamionową 715 KM i maksymalną 778 KM oraz 3356 Nm maksymalnego momentu obrotowego, jest jednym z najefektywniejszych ciągników na świecie.
Fendt 620 Vario DP i Fendt e107 Vario
Najlepszym ciągnikiem średniej mocy został Fendt 620 Vario DP, doceniony za koncepcję silnika iD, która pozwoliła osiągnąć najwyższą moc przy niewielkiej wartości obrotowej na poziomie 1900 obr./min i zużyciu paliwa wynoszącym zaledwie 195 g/kWh. Ponadto ciągnik cechuje się bardzo dobrą relacją mocy do masy (34,4 kg/KM) i systemem VarioDrive z inteligentnym rozdziałem momentu obrotowego.
Drugą statuetkę TOTY 2025 Fendt otrzymał za elektryczny ciągnik e107 Vario, który jest odpowiedzią na rosnące zapotrzebowanie na redukcję emisji CO2 i hałasu w rolnictwie i sektorze publicznym. Ten model, idealny do pracy w zakładach komunalnych, gospodarstwach hodowlanych czy uprawie warzyw, charakteryzuje się zerową emisją CO2 przy ładowaniu zieloną energią. Kompaktowy Fendt e107 Vario ma szerokość zewnętrzną 2,16 metra i wysokość od 2,64 metra. Układ napędowy Fendt e107 Vario składa się z baterii akumulatorów z silnikiem elektrycznym i przekładni Fendt Vario. Maksymalna moc wynosi według normy ECE R85 50 kW (68 KM) w trybie Eco, 55 kW (75 KM) w trybie Dynamic, a szczytowa moc napędowa w trybie Dynamic+ może przez krótki czas wynosić nawet 66 kW (90 KM). Jego maksymalny moment obrotowy o wartości 347 Nm zapewnia optymalną siłę uciągu.

Dzięki pojemności akumulatora wynoszącej 100 kWh, ciągnik osiąga czas pracy od 4 do 7 godzin przy zastosowaniach w trybie częściowego obciążenia. Akumulator ładuje się w ciągu około 45 minut z 20 do 80% pojemności przy użyciu szybkiej ładowarki DC 80 kW. Ciągnik Fendt e107 Vario będzie można zamawiać już od jesieni 2024 roku, a jego produkcja rozpocznie się od drugiego kwartału 2025 roku.
Fendt e107 Vario – Elektryczny ciągnik na TSW2026
Steyr 4120 Plus i Antonio Carraro Tony 8900 TRG
Ciągnikiem użytkowym roku 2025 został Steyr 4120 Plus. Został on doceniony za wydajność i łatwość obsługi. Wyposażono go w silnik FPT F36 o mocy maksymalnej 117 KM i momencie obrotowym 506 Nm osiąganym przy 1300 obr./min.
Antonio Carraro Tony 8900 TRG to najlepszy ciągnik specjalistyczny, doceniony za niewielki promień skrętu wynoszący 2,3 m, ergonomię i komfort pracy. Wyposażono go w silnik Kuboty o mocy 74,2 KM i przekładnię hydrostatyczną.
AgXeed 5.115T2 - ciągnik-robot
Ciągnikiem-robotem został AgXeed 5.115T2. Jury wskazało na jego innowacyjność oraz doskonałą integrację ze standardowymi narzędziami. AgXeed 5.115T2 reprezentuje szczyt robotyki w rolnictwie, oferując solidną konstrukcję, zdolność do zwiększania wydajności i zaangażowanie w zrównoważony rozwój.
Ciągniki KIOTI Seria HX: Heavy Duty (90-142 KM)
Seria KIOTI HX obejmuje ciężkie, kabinowe ciągniki rolnicze klasy Heavy Duty o wspólnej platformie konstrukcyjnej i pojemności 3833 cm³ / 4 cyl. Maszyny z serii HX zapewniają powtarzalną charakterystykę pracy, a jednocześnie pozwalają dobrać konkretny model do obciążenia, rodzaju osprzętu i oczekiwanej wydajności hydrauliki. Seria dzieli się na trzy grupy: z manualną/mechaniczną przekładnią 32×32, z automatyczną przekładnią oraz z zwiększoną hydrauliką 166,8 l/min. Wszystkie modele serii HX posiadają elektroniczne sterowanie podnośnikiem (EHR) oraz tylny TUZ kat. II. Udźwig tylnego podnośnika wynosi do 4,8 tony.
Specyfikacja techniczna wybranych modeli KIOTI HX
Poniżej przedstawiono wybrane modele z serii HX, z uwzględnieniem mocy silnika, przekładni oraz wydajności układu hydraulicznego.
| Nazwa modelu | Moc silnika (KM [kW]) | Przekładnia | Całkowity przepływ hydrauliki (l/min) | Udźwig TUZ (kg) |
|---|---|---|---|---|
| HX9010PC | 99,96 [73,5] | Power Shuttle (mechaniczna) | 121 | 4410 |
| HX1001PC | 111,52 [82] | Power Shuttle (mechaniczna) | 121 | 4410 |
| HX1201PC | 127,16 [93,5] | Power Shuttle (mechaniczna) | 121 | 4410 |
| HX1201ATC | 127,16 [93,5] | Power Shift (automatyczna) | 121 | 4410 |
| HX1302ATC | 131,92 [97] | Power Shift (automatyczna) | 121 | 4410 |
| HX1402ATC | 142,12 [104,57] | Power Shift (automatyczna) | 166,8 | 4852 |
Ciągniki te są wyposażone w nowoczesne kabiny zapewniające komfort operatora, doskonałą widoczność i zintegrowane sterowanie joystickiem. Standardem jest pneumatycznie amortyzowany i podgrzewany fotel operatora, a w nowszych seriach kabina jest amortyzowana hydraulicznie. Pełne oświetlenie LED i system Kioti Connect zwiększają funkcjonalność i bezpieczeństwo pracy.
Ciągniki New Holland T4S: Po prostu nowoczesne (55-75 KM)
Ciągniki New Holland T4S o mocy od 55 KM do 75 KM zapewniają doskonały balans pomiędzy nowoczesnymi rozwiązaniami a prostotą obsługi. Są dostępne w modelach z napędem na jedną oś i platformą ROPS lub z napędem na cztery koła. Opcjonalnie oferowana jest czterosłupkowa kabina nowej generacji, zapewniająca idealną widoczność i komfort pracy. Fabryczne przygotowanie z nowym ładowaczem 555LU jest dostępne, a ładowacz posiada mechaniczne samopoziomowanie w standardzie. Dostępne są przekładnie mechaniczne 8x8 lub 12x12 z opcjonalnymi biegami pełzającymi 20x20 o prędkości nawet do 0,14 km/h. Udźwig tylnego układu zawieszenia wynosi 3000 kg.
Ekologiczny, mocny, wydajny silnik
Trzycylindrowa seria silników S8000 napędzających ciągniki T4S spełnia wymogi normy emisji spalin Stage V, dzięki zastosowaniu technologii CEGR (schłodzenia spalin) oraz połączeniu w jednym układzie katalizatora DOC i DPF. Silniki te charakteryzują się płynną i cichą pracą, a maksymalny moment obrotowy rozwijany jest przy zaledwie 1400 obr./min. Rezerwa momentu obrotowego sięga nawet do 54% w modelu T4.55S.
Przegląd dostępnych modeli New Holland T4S
| Model | Moc znamionowa (kW/KM) | Moc maksymalna (kW/KM) |
|---|---|---|
| T4.55S | 41/56 | 45/61 |
| T4.65S | 48/65 | 52/71 |
| T4.75S | 55/75 | 55/75 |