Marka Renault, dziś głównie kojarzona z produkcją samochodów osobowych, ma za sobą bogatą historię w segmencie maszyn rolniczych. Jej korzenie sięgają końca XIX wieku, a ewolucja firmy, od skromnego warsztatu Louisa Renaulta po międzynarodowego giganta, obfituje w innowacje i znaczące wydarzenia, które ukształtowały współczesny przemysł motoryzacyjny i rolniczy. Pomimo że dział Renault Agriculture został sprzedany firmie Claas, traktory tej marki wciąż cieszą się dużą popularnością na rynku wtórnym, szczególnie w Polsce.
Początki imperium Renault: Louis Renault i jego wizja
Historia Renault zaczęła się w 1877 roku, kiedy to w Paryżu urodził się Louis Renault. Już od najmłodszych lat Louis wykazywał niezwykłą pasję do mechaniki, silników i elektryczności. Pomimo że nauka szkolna nie była jego mocną stroną, posiadał intuicję i sprawność manualną, co pozwoliło mu rozwijać swoje zdolności konstruktorskie. W wieku 11 lat zainstalował w swoim pokoju w Billancourt instalację elektryczną, a trzy lata później otrzymał od ojca stary silnik spalinowy marki Penhard, który godzinami majsterkował w przydomowej szopie. Te wczesne doświadczenia ukształtowały go jako zdolnego mechanika z marzeniem o zbudowaniu własnego samochodu.
Pierwszy samochód Renault i założenie firmy
W 1898 roku, mając zaledwie 20 lat, Louis Renault zrealizował swoje marzenie. Za zaoszczędzone pieniądze kupił blok silnika i skonstruował swój pierwszy pojazd. 1 października 1898 roku wyjechał nim na drogę. Był to trójkołowy pojazd De Dion-Bouton, który Louis zmodyfikował, tworząc mały czterokołowy wehikuł. Kluczową innowacją była trzybiegowa skrzynia przekładniowa z przesuwnymi kołami zębatymi oraz wał napędowy, który przekazywał moc z silnika umieszczonego z przodu na tylne koła. Ta konstrukcja wyeliminowała potrzebę stosowania łańcuchów i kół, otwierając nową erę w "łatwiejszej jeździe". Pojazd, nazwany później Renault Typ A, miał silnik o pojemności 270 cm³ (1,75 KM), mógł pomieścić dwie osoby i osiągał prędkość do 50 km/h. Louis Renault wygrał zakład ze znajomymi, pokonując 13-stopniowe wzniesienie, co było znaczącym osiągnięciem jak na tamte czasy. Kilka miesięcy później zarobił fortunę na patencie na skrzynię biegów, która stała się standardem w branży.
Sukces pierwszego pojazdu skłonił Louisa do założenia firmy. 30 marca 1899 roku wraz z braćmi Marcelem i Fernandem założył firmę „Renault Freres” (Bracia Renault) z początkowym kapitałem 60 tysięcy franków. Siedziba firmy mieściła się przy Avenue du Cours 10 w Billancourt. To Louis i Marcel zajmowali się konstruowaniem i produkcją, a talent Louisa do innowacji i zdolności organizacyjne stały się fundamentem sukcesu przedsiębiorstwa.
Rozwój techniczny i rynkowy na przełomie wieków
Wczesne pojazdy Renault, takie jak Typ A i Typ B, były wyposażone w jednocylindrowe silniki, początkowo chłodzone powietrzem, później zastąpione mocniejszymi dwucylindrowymi silnikami o mocy 3,5 KM, chłodzonymi wodą. Chłodnica znajdowała się z przodu pojazdu. Napęd przenoszono na tylne koła poprzez sprzęgło, skrzynię biegów, wał z przegubami Cardana i przekładnię główną z dyferencjałem. W 1899 roku bracia Renault zaprezentowali na paryskim Motor Show dwa modele samochodów, a także wprowadzili pierwszy samochód z nadwoziem zamkniętym, który nazywano „lektyką na kółkach”. W tym samym roku wyprodukowali 76 pojazdów i zatrudniali 110 osób.
Bracia Renault szybko zrozumieli znaczenie promocji. Aktywnie uczestniczyli w wyścigach samochodowych, które cieszyły się ogromną popularnością. W 1899 roku Louis i Marcel wystartowali w wyścigu Paryż-Trouville. W 1900 roku Louis Renault na trasie Paryż-Tuluza-Paryż osiągnął średnią prędkość 42,5 km/h. W 1901 roku Renault triumfowało w Pucharze Gordona Bennetta, zajmując pierwsze cztery miejsca w klasie małych samochodów. Sukcesy sportowe stały się wizytówką marki. W tym samym roku rozszerzono asortyment o modele Typ D i Typ E oraz podpisano pierwszą międzynarodową umowę licencyjną na montaż samochodów Renault w Belgii.
W 1902 roku Marcel Renault wygrał wyścig Paryż-Wiedeń, prowadząc 16-konny samochód z fabryki Renault, osiągając średnią prędkość 51,6 km/h. Rosnąca produkcja wymusiła rozbudowę warsztatu, który zajął 7 500 m². Powstał także pierwszy salon samochodowy i pierwszy silnik konstrukcji Louisa Renaulta (3750 cm³, cztery cylindry, blisko 25 KM), który przyczynił się do jego zwycięstwa w wyścigu Paryż-Wiedeń.
Niestety, rok 1903 przyniósł tragedię. Podczas rajdu Paryż-Madryt, w którym Louis Renault osiągał imponujące prędkości (100,25 km/h na etapie Paryż-Bordeaux, a nawet 145 km/h na trasie Bonneual-Chartes), zginął Marcel Renault w wyniku zderzenia z innym pojazdem. Był to wielki cios dla Louisa, który zrezygnował z kariery kierowcy wyścigowego. Mimo to, samochody Renault, prowadzone przez innych kierowców, nadal odnosiły sukcesy sportowe. W tym samym roku powstała pierwsza ciężarówka Renault.
W kolejnych latach firma kontynuowała dynamiczny rozwój. W 1904 roku sieć sprzedaży Renault we Francji rozrosła się do ponad 120 punktów, a produkcja osiągnęła 948 pojazdów. W 1905 roku Renault otrzymał zamówienie na 250 taksówek, co przyczyniło się do reorganizacji fabryki w Billancourt i przystosowania jej do masowej produkcji. Renault stało się czołowym producentem pojazdów we Francji, rozpoczynając produkcję modelu Renault XB.
Ekspansja i innowacje w okresie przedwojennym
Od 1906 roku firma Międzynarodowa Agentura Samochodowa „Autobile” reprezentowała Renault w Polsce, oferując samochody z silnikami od 17 do 45 KM, z zawieszeniem przystosowanym do trudnych polskich dróg. W tym samym roku samochód Renault, prowadzony przez F. Szisza, wygrał pierwsze wyścigi Grand Prix Francji na torze w Le Mans. Do sukcesu przyczyniło się zastosowanie wymiennych obręczy kół z oponami (wynalazek Michelina). Louis Renault został uhonorowany odznaczeniem Chevalier de la Légion d’Honneaur za wkład w rozwój francuskiej motoryzacji. Rozpoczęto także produkcję pierwszych autobusów i nowego logo Renault. Paryskie ulice przemierzało około 250 taksówek Renault Landeaulet „deux pattes”, osiągających prędkość 35 km/h. Rozpoczęto produkcję modelu Renault 18 CV.
W 1907 roku Renault rozpoczęło produkcję silników lotniczych. Firma wyprodukowała około 3800 pojazdów, a taksówki Renault odniosły ogromny sukces, stanowiąc co drugą taksówkę w Paryżu i Londynie. Były także eksportowane do Nowego Jorku i Buenos Aires. W 1908 roku popularnością cieszył się Renault Double Phaeton z sześciocylindrowym silnikiem i innowacyjnym, choć nieprzyjętym, rozrusznikiem silnika działającym na zasadzie sprężonego powietrza. Rozpoczęto produkcję modelu Renault AX.
Po śmierci Fernanda Renaulta w 1909 roku, Louis Renault samodzielnie prowadził fabrykę, zmieniając nazwę firmy na „Les Automobiles Renault”. W wieku 32 lat Louis wciąż wprowadzał innowacje, produkując samochody osobowe, małe autobusy i generatory prądu. Jego fascynacja lotnictwem doprowadziła do tego, że jego fabryka stała się pierwszą na świecie wytwórnią zajmującą się pojazdami spalinowymi i aeronautyką. Silniki lotnicze Renault biły rekordy. Rozpoczęto produkcję modeli Renault 20 CV i 30 CV.
W 1910 roku fabryka Renault rozrosła się do 136 tysięcy metrów kwadratowych, zatrudniając ponad 3600 pracowników. Wprowadzenie nowych metod produkcji, wzorowanych na zakładach Forda w USA, miało zwiększyć wydajność, ale wywołało pierwszy strajk. Louis Renault dążył do tego, by jego pojazdy mogły konkurować cenowo z modelem Ford T. W 1913 roku fabryka zatrudniała ponad 5200 pracowników, produkując około 10 tysięcy samochodów rocznie. Rozpoczęto produkcję modelu Renault AK. Od 1914 roku w pojazdach Renault do zasilania układu oświetlenia używano dynama.
Ciągniki Renault: Ewolucja w rolnictwie
Początek Renault Agriculture jest nierozerwalnie związany z produkcją militarną i potrzebami powojennymi. Po I wojnie światowej, z powodu braku siły roboczej i koni, wiele pól uprawnych zostało porzuconych. Pojawiła się pilna potrzeba opracowania wydajniejszych środków do produkcji rolnej, na co Louis Renault również miał pomysł.
Początki produkcji ciągników
W 1921 roku powstał pierwszy ciągnik kołowy Renault - model HO, napędzany czterocylindrowym silnikiem benzynowym o mocy 22,4 KM. Co ciekawe, konstrukcje gąsienicowe były dostępne w ofercie Renault aż do wybuchu II wojny światowej. Podczas II wojny światowej, po zajęciu Francji przez wojska Wehrmachtu, produkcja Renault została podporządkowana gospodarce wojennej. Ograniczony dostęp do surowców, a zwłaszcza benzyny, doprowadził do poszukiwania alternatywnych źródeł zasilania. W ten sposób pojawiły się ciągniki napędzane gazem drzewnym - innowacyjne rozwiązanie wynikające z wojennych niedoborów.
Okres powojenny i zmiany własnościowe
Okres bezpośrednio po II wojnie światowej to czas dużych zmian dla Renault. W październiku 1944 roku Louis Renault zmarł w więzieniu miesiąc po zatrzymaniu w związku z zarzutami o kolaborację z Niemcami. Kilka miesięcy później firma została znacjonalizowana. Lata 50. to przede wszystkim początki dominacji silników Diesla w ciągnikach. We Francji wprowadzono wówczas barwione na czerwono paliwo rolnicze. Do ciągników Renault, poza jednostkami napędowymi produkowanymi w Le Mans, zaczęły trafiać silniki Perkinsa (chłodzone cieczą, z USA) oraz MWM (chłodzone powietrzem). Te ostatnie, w różnych wariantach, później także pod szyldem Deutz, były wykorzystywane we francuskich ciągnikach aż do końca ich produkcji w 2004 roku.
Innowacje w latach 60. i 70.
W latach 60. Renault wprowadzało liczne innowacje. W 1965 roku światło dzienne ujrzała seria Super D, zastępująca serię Super. Była ona warta uwagi ze względu na zastosowanie po raz pierwszy układu sterowania tylnym podnośnikiem Tracto Control. Ten system pozwalał na ustalenie pozycji podnośnika jedną dźwignią, a drugą podnosić go i opuszczać, zachowując wcześniej wybraną pozycję. Niwelował również skutki nierówności podłoża, utrzymując stałą pozycję narzędzia.
Wprowadzenie w 1967 roku serii 50 i 80 przyniosło zmiany estetyczne - zrezygnowano z obłych kształtów na rzecz masek o ostrych kształtach z wbudowanymi lampami. Znacznie ograniczono masę nowych modeli; np. 51-konny Renault 88 ważył 2265 kg, podczas gdy jego poprzednik prawie o 500 kg więcej. Pojawiły się także nowe przekładnie: w pełni zsynchronizowana w układzie 8+2 oraz 12+3.
W 1969 roku pojawiła się nowa seria - 90 (lub 490 dla modeli z napędem na 4 koła), która jako pierwsza wyposażona została w 6-cylindrowe silniki MWM o pojemności 5,1 l i mocy 90 KM. W tym czasie Renault poszukiwało partnera do rozwoju nowych ciągników i prowadziło rozmowy z polskim Ursusem na targach SIMA w Paryżu w marcu 1970 roku. Pomimo zainteresowania ze strony Renault polskimi silnikami i skrzyniami biegów, ostatecznie nie doszło do podpisania oficjalnej umowy, a rozmowy zakończyły się niepowodzeniem z powodu zmian politycznych w Polsce. Mimo to, w debiutującej w 1972 roku serii ciągników Renault 51-81 widać było pewne podobieństwa do prototypów Ursusa, zwłaszcza w kształcie maski. W serii tej wprowadzono m.in. nową, w pełni zsynchronizowaną skrzynię biegów (12+3) oraz udoskonalony układ hydrauliczny z systemem Tracto-Control. Modele 751 i 851, wprowadzone pod koniec 1973 roku, miały mocniejsze, doładowane silniki MWM i zwiększony udźwig.
Seria TX i modernizacje w latach 80. i 90.
Kolejnym ważnym krokiem było stworzenie serii TX, która wywołała duże zdumienie na targach Sima w Paryżu w 1981 roku. Nowe ciągniki charakteryzowały się modułową konstrukcją, ułatwiającą konserwację i serwisowanie. Komfort operatora poprawiły regulowany fotel (z obrotem o 20°) i dobrze wyciszona kabina. Maszyny, wyposażone w silniki MWM, osiągały moc od 84 do 135 KM.
Pięć lat później największe modele doczekały się modernizacji, wprowadzono m.in. przekładnię w wariancie 16+16 oraz innowacyjny system amortyzacji kabiny. Pojawiły się także innowacyjne przekładnie typu Powershift, opracowane wspólnie z firmą Steyr, oferujące 24 biegi do przodu i 8 do tyłu. Flagowy model Nectra malowano w charakterystyczny złoty kolor i wyposażano w klimatyzację, skórzany fotel oraz zaawansowany komputer ACET.
Początek lat 90. to stopniowe wycofywanie się z dotychczasowego, charakterystycznego dla ciągników Renault designu. W 1993 roku zaprezentowano model FT z zaokrągloną maską, a symbolem zmian stał się model Ceres, wyposażany w silniki aż trzech producentów: MWM, Perkinsa i Johna Deere’a.
Przejęcie przez Claas i współczesność
W 2003 roku francuska grupa Renault i niemieckie przedsiębiorstwo rodzinne CLAAS zawarły strategiczny związek. 23 lutego 2003 roku Helmut Claas i Patrick Faure (Renault Agriculture) podpisali umowę, na mocy której Renault sprzedało grupie CLAAS 51% udziałów w Renault Agriculture. Fuzja została uznana przez władze kartelu 30 kwietnia 2003 roku, a CLAAS stał się większościowym akcjonariuszem.
W 2006 roku CLAAS powiększył swoje udziały do 80%, a w 2008 roku, wykupując pozostałe 20%, stał się stuprocentowym udziałowcem, tworząc z Renault Agriculture firmę CLAAS Tractor SAS. Ostatnimi ciągnikami, jakie wyjechały z fabryk w charakterystycznych pomarańczowych barwach i z logiem diamentu, były modele Palès i Cergos, a stało się to rok po wykupieniu większościowego pakietu akcji przez Claas.
Pod kierownictwem CLAAS dokonano wielu inwestycji w rozwój produkcji, urządzenia fabryczne oraz kompetencje fachowców. CLAAS zbudował silną pozycję na rynkach globalnych, zwiększając udział ciągników Renault (później Claas) w Niemczech z niecałych 2% w 2003 roku do 10% po dekadzie. Wysiłki te zostały nagrodzone licznymi wyróżnieniami, takimi jak "Tractor of the Year 2006" (kategoria ciągników specjalnych dla modelu NECTIS) i "Golden Tractor 2006 - best design" (dla modelu ARES).
Strategiczny związek obu firm wymagał ścisłej współpracy i zbliżenia różnic kulturowych. Dzięki wzajemnemu szacunkowi i intensywnym szkoleniom międzykulturowym, udało się stworzyć spójną wizję i zjednoczyć załogę. CLAAS Réseau Agricole (CRA) we Francji rozwinęła solidną sieć handlową, koordynując sprzedaż maszyn CLAAS i uzupełniając ją o sieć prywatnych dealerów.
Przez dziesięć lat CLAAS Tractor prowadził celową politykę inwestycyjną, angażując około 9% całości obrotów w innowacje i rozwój. Od 2003 roku nastąpiła całkowita odnowa palety ciągników, przechodząc od prostej techniki ze sterowaniem mechanicznym do ciągników z dojrzałą, niezawodną technologią, elektronicznym sterowaniem i techniką komputerową klasy Hightech. W zakresie produkcji i logistyki również dokonano znaczących inwestycji, m.in. modernizacja logistyki, budowa nowej taśmy montażowej kabin (2008) i nowej lakierni (2010), co kosztowało ponad 400 milionów Euro.
Dzięki innowacyjności i zaangażowaniu grupy CLAAS, ponad 70% produkcji zakładów w Le Mans jest dziś eksportowane (w porównaniu do niecałych 30% w 2003 roku). CLAAS koncentruje się na intensyfikacji rynków międzynarodowych, zwłaszcza w Europie Wschodniej, Rosji i Azji, planując dalsze inwestycje w badania i rozwój oraz eksport ciągników w formie modułowej.
Popularność ciągników Renault na rynku wtórnym w Polsce
Mimo że produkcja ciągników pod marką Renault została zakończona, maszyny te wciąż cieszą się dużą popularnością na rynku wtórnym, szczególnie w Polsce. Co roku rejestrowanych jest kilkanaście tysięcy traktorów sprowadzanych z zagranicy, a od 2011 roku udział marki Renault na tym rynku nie spada poniżej 10%. W ubiegłym roku zarejestrowano 1672 „renatki”, co stanowiło 11% wszystkich zarejestrowanych używanych ciągników. Dane Polskiej Izby Gospodarczej Maszyn i Urządzeń Rolniczych oficjalnie uwzględniają markę Renault Agriculture, co pozwala na miarodajne porównanie jej wyników sprzedaży z innymi producentami.
Najpopularniejsze modele Renault na polskim rynku wtórnym
Zgodnie z danymi AgriTrac (Martin & Jacob), od 2011 roku do Polski sprowadzono blisko 700 sztuk modelu Renault 110.54, co czyni go najpopularniejszym ciągnikiem tej marki na rynku wtórnym. Na drugim miejscu znajduje się Renault 103.14, z liczbą 534 rejestracji. Podium zamyka Renault 103.54, którego sprzedano 358 sztuk w analizowanym okresie.
Kolejne pozycje zajmują modele: R7912, 155.54 oraz Ceres 95. Ścisłą czołówkę uzupełniają takie ciągniki jak Renault 106.54, 113.14, 90.34 oraz 133.14. Każda z tych konstrukcji odnotowała ponad 200 rejestracji w ciągu ostatnich ośmiu lat. Modele te są również najczęściej dyskutowane na forum rolniczym AgroFoto.pl, co potwierdza ich popularność i zainteresowanie wśród użytkowników.
Przykłady ogłoszeń i specyfikacje
Na rynku wtórnym można znaleźć wiele ofert sprzedaży ciągników Renault. Typowe przykłady obejmują:
- Renault 70-34: Sprowadzony i zarejestrowany w kraju, z 4-cylindrowym silnikiem.
- Renault 681S: Sprowadzony, w bardzo dobrym stanie, z silnikiem MWM o 4 cylindrach, skrzynią biegów 12-biegową oraz rewersem.
- Renault Ares 550: Świeżo sprowadzony, w bardzo dobrym stanie, oryginalny.
- Renault 103.14: Sprowadzony, z silnikiem MWM/Fendt, 4-cylindrowym, sprawny, w średnim stanie, cena 40900 zł. Posiada mechaniczną skrzynię biegów z elektrohydraulicznym rewersem przy kierownicy.
- Renault 854: Wersja komunalna, odpowiednik 85-34, moc 80 KM, świeżo sprowadzony, oryginalny, niemalowany, sprawne światła, hamulce i zegary, silnik 4-cylindrowy MWM.
Analiza szczegółowa modelu Renault Ares 610 RZ
Renault Ares 610RX, 100km 6 cyl John Deere,w oryginale, 6504 mtg Prezentacja, engine sound *PESTROL*
Jednym z interesujących przykładów jest ciągnik Renault Ares 610 RZ, wyprodukowany pod koniec 1997 roku, z przebiegiem około 10 tys. mth. Jest to maszyna, która, choć nie w idealnym stanie, posiada wiele istotnych cech. Wyposażony jest w ładowacz czołowy Faucheux F100 z łyżką o szerokości 2,4 m. Sercem maszyny jest sześciocylindrowy silnik John Deere o pojemności 5,9 litra i mocy 100 KM. Skrzynia biegów oferuje dwie opcje: 16 lub 32 biegi do przodu i do tyłu. Model ten posiada mechaniczny rewers. Pompa hydrauliczna ma wydajność 60 litrów na minutę, a maksymalny udźwig tylnego podnośnika wynosi 8330 kg. Ciągnik zawraca w promieniu 9,06 m. Jego waga, bez ładowacza czołowego, przekracza 5 ton (5160 kg). Wymiary to: wysokość 289 cm, długość 424 cm, szerokość 2,75 m. Zbiornik paliwa ma pojemność 180 lub 220 litrów. Kabina jest przestronna, dobrze wyciszona i amortyzowana, wyposażona w klimatyzację.
Potencjalne usterki i koszty napraw
W przypadku używanych ciągników, takich jak Renault Ares 610 RZ, często występują pewne wady związane z eksploatacją. Najczęściej identyfikowane problemy to:
- Zużycie związane z pracą ładowacza czołowego: mocno zużyte opony przednie, zużyte końcówki drążków kierowniczych, potencjalnie zużyta przednia oś.
- Uszkodzenia konstrukcyjne: popękana felga, pęknięcia na błotnikach, obluzowane osłony i elementy plastikowe, uszkodzona lampa boczna kabiny.
- Problemy z silnikiem i układem: delikatny wyciek z chłodnicy silnika (koszt nowej części ok. 2 tys. zł), zawieszający się rozrusznik po zgaszeniu rozgrzanej maszyny, wyciek oleju z tyłu ciągnika.
- Problemy z wnętrzem kabiny: zużyty fotel kierowcy, opuszczona podsufitka, zużyte siłowniki podnoszące tylną szybę.
- Inne: mocowanie joysticka ładowacza wymagające poprawy, klimatyzacja wymagająca nabicia.
Mimo tych wad, nienaganna praca silnika, skrzyni biegów oraz wałka odbioru mocy, a także udane negocjacje cenowe, często decydują o zakupie takiego egzemplarza.
Czy warto wybrać używanego Renault?
Ciągniki Renault, pomimo swojego wieku, wciąż są cenione na rynku wtórnym. Oferują one często wyższy komfort jazdy, lepsze skrzynie biegów i większą moc w porównaniu do niektórych konkurentów z podobnego okresu, takich jak Ursus czy Zetor. Ceny poszczególnych maszyn wahają się od około 20 tys. zł za najstarsze i najmniejsze egzemplarze z napędem na jedną oś, poprzez 30-40 tys. zł za pojazdy w dobrym stanie z napędem na cztery koła, po 45-50 tys. zł za lepiej wyposażone modele.