Kontrolki i sygnalizacja błędów w ciągnikach rolniczych Renault Ares RZ

Ciągniki rolnicze Renault Ares RZ, choć cenione za swoją niezawodność i solidną konstrukcję, mogą sprawiać użytkownikom problemy związane z działaniem kontrolek i sygnalizacją błędów. Właściwa interpretacja komunikatów na desce rozdzielczej jest kluczowa dla szybkiej diagnozy i usunięcia usterek.

Historia i charakterystyka ciągników Renault Ares

Na polskich polach i w gospodarstwach pracuje zaskakująco sporo ciągników Renault Ares z przełomu wieków. Ich duża liczba jest zaskakująca dlatego, że francuskie ciągniki nie były nigdy dostępne w Polsce w oficjalnej sprzedaży. Ze względu na walory techniczne to bardzo dobre i polecane sprzęty. Renault Ares to jedne z ostatnich konstrukcji firmy Renault Agriculture.

W latach 90. firma Renault Agriculture wprowadziła nową serię pojazdów o bardzo zgrabnych i ładnych kształtach. Pierwszą nowością z tej odnowy marki był kompaktowy Ceres. Jego mocniejszym bratem stał się Ares, którego pierwsze pokazy nastąpiły w 1996 roku. Podobnie jak w przypadku mniejszego traktora, tak samo w Aresie silniki MWM zastąpiono 6-cylindrowymi jednostkami Deere Power Systems o pojemności 5,9l i 6,8l o mocy od 100 do 120 KM.

Jako przekładnię wybrano skrzynie biegów Gima 16+16 i 32+32, które były produkowane wspólnie z Massey Fergusonem we Francji. 32-biegową Quadrishift MF nazwał Dynashift i są to świetne urządzenia, o ile się o nie dba, i jeśli nie mają za sobą kilkudziesięciu tysięcy godzin pracy. Początkowo stosowano rewers mechaniczny, później w ofercie pojawił się także elektrohydrauliczny. Jeśli chodzi o układ hydrauliczny, to dysponował on wydajnością 60 l/min. Dodatkowym wyposażeniem był system Load-Sensing. Udźwig tylnego TUZ-a dochodził do 8 t w większych modelach, a elektryczne urządzenie podnoszące (sterowane specjalnym komputerem TCE) było standardem i obejmowało tłumienie drgań.

Kolejnym standardowym wyposażeniem był system napędowy Drivetronic, który posiadał m.in. kontrolę prawidłowego działania REVERSHIFT. Litera „R” przy oznaczeniu modelu ciągnika mówi o rodzaju kabiny (panoramiczna - co było standardem w Aresie), natomiast „Z” informowało o amortyzacji. „X” oznaczał kabinę zawieszoną na poduszkach.

Na początku 2001 roku silniki o pojemności 3,9l i 5,9l zostały zastąpione jednostkami o pojemnościach 4,5l i 6,8l tego samego producenta, zaś moc wszystkich modeli nieznacznie wzrosła i wynosiła: 90, 100, 110, 120, 130 i 140 KM. Aresy serii 500 i 600 w 2002 roku doczekały się poważniejszych zmian. Standardem stała się przekładnia Quadrishift, elektrohydrauliczny rewers Revershift oraz fotel pneumatyczny. Zmieniono także pewne elementy w kokpicie, a poziom hałasu spadł do 72-74 dB.

Rok po modernizacji serii Ares, firma Claas podpisała umowę z Francuzami i powoli przejmowała fabrykę w Le Mans. W efekcie już w 2003 roku Ares stał się także Claasem. W związku z tym znowu przeprowadzono pewne zmiany, m.in. 6-cylindrowy 616 był od tego momentu wyposażony w turbosprężarkę, a modele 626 i 636 zostały zastąpione przez 656, który dysponował mocą 125 KM. Dostępne były trzy poziomy wyposażenia: Profi, Comfort i Premium. Wersja Comfort posiadała już zawieszenie kabiny i klimatyzację.

Pod koniec 1996 roku zaprezentowano większe i mocniejsze ciągniki serii 700 obejmujące dwa modele: 145-konny 710 i 165-konny 720. Podobnie jak inne pojazdy tej serii, w tym wypadku także zastosowano silnik Deere Power Systems, także o pojemności 6,8l. Skrzynia to dobrze znana z innych serii Aresa Gima Quadrishift, a podnośnik tylny mógł wziąć na siebie ponad 8,5 t, a w późniejszych wersjach nawet ponad 10,7 t. Już na wiosnę 1998 roku wprowadzono modele Ares 725 i 735. Pod koniec roku wprowadzono modele Ares 815 i 825. Różnica między „osiemsetką” a serią 700 polegała na zastosowaniu skrzyni 18+8 typu FullPowershift produkcji amerykańskiej firmy Funk.

Seria 700/800 doczekała się modernizacji w 2002 roku. Zrezygnowano wówczas z serii 700, a skrzynia biegów Powershift firmy Funk była dostępna tylko dla środkowego modelu Ares 826, za dodatkową opłatą. Standardem były skrzynie Quadrishift II 32+32.

Na desce rozdzielczej znajduje się zestaw kontrolek, obrotomierz oraz ciekłokrystaliczny szybkościomierz i licznik motogodzin, a także wskaźniki temperatury cieczy chłodzącej i poziomu paliwa. Na prawym, przednim słupku kabiny jest niewielki panel kontrolek informujących m.in. o aktualnym przełożeniu skrzyni biegów, trybie pracy WOM lub napędu kół. Komfortowe jest także elektrohydrauliczne zarządzanie tylnym podnośnikiem za pomocą komputerów TCE.

Typowe problemy i diagnostyka kontrolek w Renault Ares RZ

Problemy z układem napędowym i skrzynią biegów

• Znikające półbiegi (1,2,3): W ciągnikach Ares 550 RZ podczas transportu zdarza się, że wszystkie niższe półbiegi zanikają, a ciągnik działa tylko na najwyższym, mimo zmiany potwierdzonej na kontrolkach obok obrotomierza. Zostały sprawdzone elektrozawory sterowania półbiegami znajdujące się za prawymi schodami i nie ma na nich napięcia podczas wszelkich zmian.
• Ciągłe działanie na II półbiegu: W ciągniku Renault 120-54 NECTRA awaria nastąpiła nagle podczas prac polowych, półbiegi zniknęły i ciągnik pracuje tylko na II półbiegu. Rewers z dwoma przełożeniami wymaga wystrzępienia za każdym razem.
• Problem z półbiegami w Renault 103-54: Ciągnik jeździ tylko na 2 półbiegu, a rewers nie zawsze chce się wrzucić na tył. Czasami uda się wrzucić na 3 półbieg, ale ciągnik szarpie.
• Ciasno wchodzące biegi 2 i 4: W Renault Ares 550RX biegi 2 i 4 wchodzą bardzo ciasno i ciężko jest je zrzucić, podczas gdy 1 i 3 działają normalnie. Po wrzuceniu 2 lub 4 ciągnik porusza się prawidłowo, żadna kontrolka się nie świeci.
• Utrata ciśnienia oleju w skrzyni: W Renault Ares 630 RZ po rozgrzaniu ciągnika traci ciśnienie oleju i zapala się kontrolka ciśnienia. Pomiar ciśnienia przy wyjściu pompy wykazał 180 atmosfer na jednym złączu i 18 atmosfer na drugim. Ciśnienie ginie przy bloku z elektrozaworami półbiegów i rewersu. W ciągniku Renault Ceres 335X po około 0,5 godzinie pracy zapala się kontrolka i spada ciśnienie w skrzyni biegów, pomimo niedawnej wymiany oleju i filtrów. Problemem może być uszkodzony kosz przedniego napędu lub nieprawidłowo wskazujący czujnik ciśnienia. W Ares 610, jeżeli ciśnienie na sterowaniu skrzyni wynosi 14 bar zamiast około 17 bar, może to wskazywać na problem, choć przecieki i pompy są sprawne.
• Miganie kontrolek i brak jazdy do tyłu: W przypadku problemów ze skrzynią biegów, zwłaszcza po ponownym złożeniu, przy zmianie półbiegów kontrolki mogą szybko migać, a ciągnik nie jedzie do tyłu.
• Kontrolki przód/tył i błędy mechatroniki: W przypadku błędnego zadziałania mechatroniki (przesunięcia wodzików w określonym czasie), dwie kontrolki mogą migać razem. Jeśli ciągnik ma problem z ruszaniem (np. po pół godzinie się zatrzymuje i nie można ruszyć ani do przodu, ani do tyłu), sterownik SAGEM ITC lub TCE4 może być uszkodzony.
• Ograniczenie mocy i kontrolka dymka z wykrzyknikiem: W Renault Magnum DXI po dłuższym postoju i rozgrzaniu motoru, zapala się żółta kontrolka dymka z wykrzyknikiem i pojawia się komunikat o ograniczeniu mocy.

Problemy z układem hydraulicznym (EHR) i podnośnikiem

• Żółta kontrolka EHR i brak reakcji podnośnika: W przypadku uszkodzonego EHR w Renault 120-54 po przekręceniu kluczyka po kilku sekundach zapala się lampka i podnośnik nie działa, reagują jedynie przyciski na błotnikach. Cewki sprawdzone (3,1 om), czujnik położenia wykazuje oporność bliską zera. W innym przypadku, na panelu EHR świeci się żółta kontrolka, a podnośnik nie reaguje na pokrętła lub przycisk.
• Mrygająca kontrolka STOP z EHR: W ciągniku Dionis 130 z EHRem po odpaleniu mryga kontrolka STOP. Po wciśnięciu jej na około 10 sekund przestaje mrygać i podnośnik działa.
• „Odblokowanie” EHR: W ciągnikach Renault i Class/Renault EHR zawsze wymaga „odblokowania” poprzez ustawienie pokrętła pozycji na odpowiadającą rzeczywistemu położeniu ramion podnośnika. Należy sprawdzić częstotliwość generowaną przez czujnik pozycji, który może być uszkodzony, źle wyregulowany lub zanieczyszczony opiłkami.

Problemy z układem chłodzenia i ciśnienia

• Wzrost temperatury płynu chłodniczego i kontrolka STOP: W Renault Ceres 95 X podczas prac polowych, po pewnym czasie na wskaźniku rośnie temperatura płynu chłodniczego i zaświeca się kontrolka STOP. Płyn w chłodnicy nie jest gorący, a czujnik temperatury został wymieniony. W takich przypadkach zaleca się podłączenie komputera w celu sprawdzenia błędów.

Inne problemy i komunikaty

• Żółta dźwignia WOM: W Renault Temis 550 X żółta dźwignia obok ręcznego ma położenie dolne (wyłączony), środkowe (prawdopodobnie 540) i górne (zależne lub inne obroty).
• Usterki związane z układem pneumatycznym: W przypadku, gdy sprężarka nie wyłącza się przez długi czas, może to świadczyć o ubytkach w układzie pneumatycznym (konieczna wymiana osuszacza). Inne błędy to zbyt duża przerwa między kołem polaryzacyjnym a czujnikiem prędkości koła (oś 2 prawy) lub zwarcie do (+) w przewodach między ciągnikiem a naczepą.
• Błąd MID 216 PSID 16 FMI 6 FCU i brak prawego kierunkowskazu: Problem ze znikającym prawym kierunkowskazem w ciągniku i naczepie, który powraca po przejechaniu przez dziurę, może wskazywać na problem z połączeniem.
• Brak ładowania akumulatora i brak reakcji rozrusznika: Po odłączeniu i ponownym podłączeniu akumulatora, jeśli żadna kontrolka się nie świeci i rozrusznik nie reaguje, może to wskazywać na problem z akumulatorem lub instalacją elektryczną.
• Hamowanie przedniej osi przy 3 km/h w Magnum DXI 500: W Renault Magnum DXI 500 ze skrzynią automatyczną, przy delikatnym ruszaniu, po osiągnięciu 3 km/h hamuje przednia oś i wyświetla się kontrolka ruszania ze wzniesieniem.

Diagnostyka i rozwiązywanie problemów

W przypadku problemów z kontrolkami i działaniem ciągnika Renault Ares RZ, kluczowe jest:

1. Odczytanie kodów błędów: Najlepiej podłączyć komputer diagnostyczny (np. Delphi ds 150e do Renault Magnum 430) w celu sprawdzenia błędów. Dobra diagnoza to 90% sukcesu.
2. Sprawdzenie czujników: Często problemy wynikają z uszkodzonych, źle wyregulowanych lub zanieczyszczonych czujników (np. czujnik siły, czujnik pozycji).
3. Kontrola instalacji elektrycznej: Luźne przewody, zwarcia lub uszkodzone elementy instalacji mogą powodować nieprawidłowe działanie kontrolek i podzespołów. W przypadku, gdy ciągnik stał pół roku i był jedynie przepalany, mogą wystąpić problemy z instalacją elektryczną.
4. Weryfikacja ciśnienia w układach: Pomiar ciśnienia oleju w skrzyni biegów lub innych układach (np. pneumatycznych) za pomocą odpowiednich narzędzi jest niezbędny do prawidłowej diagnozy.
5. Kalibracja skrzyni biegów: W niektórych przypadkach, gdy kontrolka miga, a ciągnik nie jedzie, konieczna może być kalibracja skrzyni biegów. Dwa elektrozawory przód/tył są sterowane napięciem 7.5V i prądem 2A.

Rekomendacje dotyczące zakupu i konserwacji

Użytkownicy i mechanicy mówią o Aresie tylko dobre słowa. Zadbane egzemplarze służą długo bez żadnych problemów. Przy zakupie warto zwrócić uwagę na rdzę przy tylnych błotnikach, różnego rodzaju wycieki, również spod amortyzowanej kabiny. Renault Ares należą do ciągników niezbyt kłopotliwych w użytkowaniu, oczywiście jeśli są w miarę zadbane.

Najczęstsze awarie dotykają ogólnie elektryki (moduły, sterowanie), użytkownicy mówią także o kłopotach ze skrzynią biegów i sprzęgłem w mocno wyeksploatowanych maszynach, pękającym zbiorniku wyrównawczym chłodnicy, awarii uszczelki pod głowicą czy o problemach systemu EHR. Właściciele Aresów narzekają na wysokie spalanie (wersje 6-cylindrowe palą podczas ciężkiej pracy 10 - 12 l/h, zaś średnie spalanie wynosi zazwyczaj 8 - 10 l/h). Należy pamiętać o smarowaniu przedniej osi.

Sporym problemem serii Ares nie jest awaryjność, ale zużycie maszyn po latach ciężkiej eksploatacji. Większość Aresów trafiła nad Wisłę już z dużymi przebiegami, po pracy z ciężkim sprzętem. Dlatego kupując Aresa warto dokładnie wszystko obejrzeć, sprawdzić, bo o egzemplarz na końcu swojej wytrzymałości z przekłamanym przebiegiem jest bardzo łatwo.

Reasumując Renault i Claas Ares to świetne ciągniki produkowane na dobrych i sprawdzonych podzespołach, świetnie wyposażone i nieprzekombinowane konstrukcyjnie. Części są dostępne, a mechanicy nie boją się ich naprawiać. Jednym słowem: warto.

tags: #ciagnik #rolniczy #renault #ares #rz #kontrolki