Ciągnik rolniczy Ślązak: historia i charakterystyka polskiej konstrukcji

Geneza i historia marki Ślązak

Historia polskiego ciągnika rolniczego marki Ślązak sięga początku lat dwutysięcznych. Inspiracją dla jego twórcy, Radosława Rychtera, była wizyta w Niemczech, gdzie po raz pierwszy zobaczył ciągnik Doppstad Trac 180. Ten unikatowy na ówczesne polskie realia pojazd znacząco odbiegał od znanych wówczas konstrukcji - posiadał kabinę usytuowaną pośrodku oraz cztery jednakowe koła, przy czym nie był to ciągnik przegubowy.Pierwsza sztuka Ślązaka, określana mianem „przed prototypu”, powstała w 2002 roku. Oficjalna produkcja rozpoczęła się w 2004 roku, kiedy to wyprodukowano 7 egzemplarzy. Łącznie powstało ponad 20 ciągników tej marki, a produkcja trwała prawdopodobnie do 2007 roku, kiedy to cofnięto homologację dla tych maszyn. Szacuje się, że modelu Ślązak 8190 wyprodukowano 18 sztuk, model XTZ 3522 4WD powstał w trzech egzemplarzach, a fabrykę opuścił również jeden unikatowy egzemplarz o mocy przekraczającej 200 KM.

Konstrukcja i budowa

Konstrukcja ciągnika Ślązak opiera się na ukraińskiej technologii modelu HTZ T150K (Charkowskiej Fabryki Traktorów), którego korzenie sięgają lat 70. XX wieku. Mimo pewnych powiązań technologicznych z ukraińskim HTZ 16131, Ślązak pozostaje konstrukcją o krajowym rodowodzie.* **Rama:** „Pancerna” rama zapewnia wysoką trwałość i możliwość dociążenia maszyny o dodatkowe 1200 kg.* **Napęd:** Cztery jednakowe koła z niskoprofilowym ogumieniem radialnym zapewniają lepsze właściwości jezdne.* **Kabina:** W porównaniu do ukraińskiego pierwowzoru, Ślązak posiadał bardziej przeszkloną kabinę, co zapewniało lepszą widoczność. Wnętrze jest proste i funkcjonalne.* **Polska produkcja:** Plastikowa maska, dach kabiny, drabinka, zbiorniki paliwa oraz skrzynki akumulatorów były produkcji krajowej.

Dane techniczne modelu Ślązak 8190

Model 8190 charakteryzuje się skrętną przednią osią i sztywną osią tylną. Sercem maszyny jest jednostka napędowa o krajowym rodowodzie.

Parametr	Dane
Silnik	Andoria 6CT107-3 (6-cylindrowy)
Moc	190 KM przy 2200 obr./min
Moment obrotowy	760 Nm (1400-1600 obr./min)
Pojemność	6540 cm³
Skrzynia biegów	Powershift 16/8

Zmodernizowana wersja silnika została wyposażona w turbosprężarkę B4A, intercooler oraz komponenty czeskiej marki MotoPAL. Skrzynia biegów posiada cztery biegi główne oraz cztery półbiegi zmieniane bez sprzęgła, co użytkownicy oceniają jako rozwiązanie intuicyjne i wygodne.

Wady konstrukcyjne i wyzwania eksploatacyjne

Użytkownicy zwracają uwagę na kilka fabrycznych niedociągnięć:* **Układ chłodzenia:** Podczas upałów silnik miał tendencję do przegrzewania się, co w skrajnych przypadkach prowadziło do poważnych awarii.* **Układ hydrauliczny:** Zasilany z jednej pompy, powodował problemy przy jednoczesnym skręcaniu i pracy z osprzętem, gdyż pierwszeństwo ciśnienia miało wspomaganie kierownicy.* **Geometria układu zawieszenia:** Trzypunktowy układ zawieszenia odsunięty jest od tylnych kół o ponad 120 cm, co przy pracy z maszynami półzawieszanymi może powodować unoszenie przodu ciągnika.

Dostępność części i serwis

Mimo obaw potencjalnych nabywców, dostępność części zamiennych nie stanowi większego problemu. Elementy mechaniczne bazujące na HTZ 16131 są łatwo dostępne, a silniki Andoria stosowano w wielu polskich maszynach (m.in. w kombajnach Bizon), co ułatwia serwisowanie. Koszt generalnego remontu silnika szacuje się na około 8 tys. zł, a skrzyni biegów na około 5 tys. zł.

Kolekcjonerstwo i unikatowe egzemplarze

Ciągniki Ślązak cieszą się zainteresowaniem pasjonatów techniki rolniczej. Przykładem jest Krzysztof Mazur, który stworzył kolekcję tych maszyn. Warto wspomnieć o unikatowym modelu **Ślązak 8225JD**, w którym zastosowano silnik marki John Deere o mocy 225 KM. Jest to jedyny egzemplarz tego typu, który przeszedł gruntowną renowację, w tym odbudowę kabiny i montaż klimatyzacji.

tags: #ciagnik #rolniczy #slazak