Ursus C-355 to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i popularnych ciągników rolniczych, który do dziś jest często spotykany na polskich polach uprawnych. Maszyna ta stanowiła doskonałe rozwiązanie dla małych i średnich gospodarstw, a także sprawdzała się jako wsparcie w pracach na dużych areałach rolnych. Mimo upływu ponad 40 lat od zakończenia jego produkcji, ciągnik ten nadal cieszy się uznaniem ze względu na swoją niezawodność i prostotę konstrukcji.
Historia modelu Ursus C-355
Model Ursus C-355 powstał jako wersja rozwojowa ciągnika Ursus C-4011. Charakteryzowany model był produkowany przez warszawskie zakłady Ursusa w latach 1971-1975. Proces jego modernizacji przeprowadzono w Zakładzie Doświadczalnym Ciągników Rolniczych, gdzie w latach 1966-1968 przygotowano konstrukcyjnie pierwszy etap modernizacji poprzednika.
Prototyp pojazdu rolniczego, oznaczony początkowo jako C-345, został wyprodukowany w liczbie pięćdziesięciu sztuk w czwartym kwartale 1969 roku. Udoskonalona wersja C-4011 została wyposażona w nowoczesny mechanizm śrubowo-kulkowy, poprawiono także wygląd maski, a moc silnika zwiększono do 45 KM. Produkcję seryjną pod zmienioną nazwą C-355 rozpoczęto 1 kwietnia 1971 roku. Następcą tego modelu był znany Ursus C-360.
Modernizacje i rozwój: Ursus C-355M
W okresie produkcyjnym Ursus C-355 był stale modernizowany. W 1975 roku doczekał się swojej ulepszonej wersji, oznaczonej literą „M” (Ursus C-355M), produkowanej w latach 1975-1976. W modelu C-355M zmieniono wygląd maski, zamontowano nową chłodnicę wody o wyższej wydajności cieplnej, wprowadzono nowy zaczep wahliwy oraz nowe lampy tylne. Zastosowano również wałki skrzyni biegów o większej wytrzymałości oraz olej wielosezonowy, który dwukrotnie wydłużył czas między wymianami (z 800 do 1600 motogodzin).
Modele Ursus C-355 oraz C-355M posłużyły za kolejną bazę rozwojową dla nowszego i mocniejszego ciągnika rolniczego Ursus C-360, który wszedł na rynek w 1976 roku ze zwiększoną do 52 KM mocą silnika, zastępując serię C-355.
Specyfikacja techniczna Ursusa C-355
Ursus C-355 i C-355M należały do ciągników rolniczych średniej wielkości, charakteryzujących się niezawodnymi układami i prostą konstrukcją.
Silnik i układ napędowy
- Typ silnika: Ursus S-4002, wysokoprężny, chłodzony cieczą.
- Liczba cylindrów: 4.
- Pojemność silnika: 3121 cm³ (3.1 l).
- Maksymalna moc: 45 KM (33.6 kW) przy 2000 obr./min.
- Pojemność zbiornika paliwa: 70 litrów.
- Pompa wtryskowa: P24T8-3a, produkcji Zakładu Aparatury Wtryskowej W.S.K.
- Filtr oleju: Podwójny filtr oleju (wstępnego i dokładnego oczyszczania) zastąpiono filtrem odśrodkowym.
Przeniesienie napędu i układ jezdny
- Napęd: Standardowo 4x2 (na jedną oś).
- Sprzęgło: Cierne, dwustopniowe.
- Skrzynia biegów: Mechaniczna z reduktorem, 10 biegów do przodu i 2 do tyłu. Ciągnik osiąga prędkość jazdy w zakresie 1,13-25,6 km/h.
- Blokada mechanizmu różnicowego: Mechaniczna, załączana pedałem.
- Zwolnice: Planetarne.
- Oś przednia: Nienapędzana, nieresorowana, typu rurowego i rozsuwana.
- Hamulce: Szczękowe o sterowaniu hydraulicznym, niezależne na obydwie półosie, działające zazwyczaj bez zarzutów.
Wymiary i waga
- Długość: 3569 mm.
- Szerokość: od 1800 mm do 2130 mm (w zależności od rozstawu kół).
- Wysokość: 2057 mm.
- Rozstaw osi: 2130 mm.
- Prześwit: 440 mm.
- Waga: od 2000 kg do 2750 kg (wersja z kabiną około 2250 kg).
- Maksymalny udźwig podnośnika: 1200 kg.
- Wałek odbioru mocy (WOM): 540 obr./min, sterowanie ręczne.
Ursus C-355 jako symbol niezawodności i walki z władzą
Jak na czasy PRL-u, Ursus C-355 był maszyną nowoczesną. W celu rozsławienia traktora, w 1971 roku zorganizowano wyprawę studencką, której celem było dotarcie do tzw. „Małej Azji”. Trasa obejmowała około 10 tysięcy kilometrów, prowadząc przez ZSRR, Rumunię, Bułgarię, Turcję, Syrię i Liban, a w drodze powrotnej przez Turcję, Bułgarię, Jugosławię, Węgry i Czechosłowację. Oprócz ciągnika, zastosowano także przyczepę Jelcz PO-1. Co ciekawe, maszyna nie uległa żadnej poważniejszej usterce, co miało dowodzić geniuszowi technicznemu polskich projektantów. W 1972 roku zorganizowano kolejny rajd, tym razem z Warszawy do Kuwejtu i z powrotem, o długości 14 tys. km.
Wspomniane rajdy i ogólna niezawodność przyczyniły się do ugruntowania pozytywnego wizerunku maszyny. W latach siedemdziesiątych, kiedy produkowano ten model, Ursus C-355 był jedną z ciekawszych opcji dostępnych na rynku. Nie tylko spełniał ówczesne standardy, ale dla wielu Polaków stanowił również element przypominający o niezależnej działalności produkcyjnej w czasach, gdy władze komunistyczne starały się usunąć wszelką dużą skalę niezależnej produkcji.
Ursus C-355 we współczesnym rolnictwie i modyfikacje
Dziś Ursus C-355 jest nadal popularny na polskich wsiach ze względu na niską awaryjność i łatwy dostęp do części zamiennych. W przeszłości, do pierwszych modeli zakład Ursus dodawał drewnianą skrzynię z podzespołami do samodzielnej naprawy, co świadczyło o jego konstrukcyjnej prostocie i idei łatwości serwisowania.
Prosta konstrukcja Ursusa C-355/C-360, dobra dostępność tanich części sprawia, że ciągnik ten jest często przekazywany z pokolenia na pokolenie. W niewielkich gospodarstwach rolnicy cenią go za wytrzymałość i możliwość dalszej eksploatacji. Niektórzy właściciele decydują się nawet na jego modernizację, aby poprawić komfort i efektywność pracy.
Przykładem takiej modernizacji jest ciągnik z początku lat 70., zaprezentowany na Zlocie Starych Traktorów na Mazowszu. Rolnik z 8-hektarowego gospodarstwa spod Stanisławowa, pan Marek, postanowił przerobić swój bordowy Ursus C-355. Założył turbosprężarkę od Iveco, dodał intercooler, co zwiększyło moc traktora. Aby efektywniej przenosić moc na podłoże, zamontował przedni napęd zaadaptowany ze Stara 66. Wykonał przystawkę wyprowadzającą napęd ze skrzyni biegów, a koła zębate kupił gotowe, obudowę wykonując we własnym warsztacie. Dzięki temu ciągnik znacznie lepiej radzi sobie z narzędziami, eliminując poślizg kół.
Porównanie Ursus C-355 a Ursus C-360
Mimo że oba modele należą do tej samej rodziny konstrukcyjnej Ursusa, istnieją między nimi znaczące różnice, szczególnie w jednostkach napędowych i hydraulice.
- Silnik:
- C-355: Silnik S-4002, 45 KM przy 2000 obr./min.
- C-360: Nowszy silnik S-4003, 52 KM przy 2200 obr./min. Oba silniki mają pojemność 3121 cm³. Zwiększona moc i prędkość obrotowa C-360 sprawiają, że traktor reaguje żywiej i lepiej znosi intensywne obciążenia.
- Skrzynia biegów: Oba traktory są bardzo zbliżone, korzystają z mechanicznej przekładni z dziesięcioma biegami do przodu i dwoma wstecznymi.
- Układ jezdny: W obu modelach prosty, mechaniczny, z brakiem amortyzowanej osi przedniej, co zapewnia wysoką trwałość, ale niższy komfort w trudnym terenie.
- Hydraulika: To obszar, w którym C-360 wyraźnie prześciga poprzednika. Nowszy model oferuje znacznie większą uniwersalność, umożliwiając współpracę z nowszymi maszynami, podnośnikami, ładowaczami i rozbudowanymi narzędziami uprawowymi.
- Masa: Gabaryty obu modeli są zbliżone, lecz masa C-360 jest nieco większa (około 2170 kg) niż C-355 (około 2000 kg).
- Ergonomia: C-360 wprowadza kilka usprawnień. C-355 często występował w uproszczonych wersjach bez pełnej kabiny.
- Zastosowanie: C-355 najlepiej sprawdza się w pracach lekkich i średnich, natomiast C-360 jest odpowiedzią na potrzeby gospodarstw średnich i większych, oczekujących większej mocy i odporności na obciążenia.
Nowszy model C-360 zapewnia bardziej efektywną hydraulikę, lepszą współpracę z narzędziami i stabilniejsze zachowanie pod obciążeniem, co w praktyce prowadzi do odmiennych doświadczeń użytkownika, pomimo wielu wspólnych cech konstrukcyjnych.