Zetor Super 50 w pracy z pługiem – niezawodność i konserwacja

Zetor 50 Super to legendarny ciągnik rolniczy, ceniony za swoją wytrzymałość i prostotę konstrukcji, co czyni go wciąż popularnym wyborem w wielu gospodarstwach. Maszyna ta, pomimo upływu lat, wciąż efektywnie sprawdza się w ciężkich pracach polowych, takich jak orka.

Historia i charakterystyka ciągnika Zetor 50 Super

Ciągnik Zetor 50 Super został wyprodukowany w 1965 roku w halach produkcyjnych czeskiej fabryki „Zbrojovka Brno” w Brnie. Jest to ciągnik kołowy, który został zaprojektowany przede wszystkim do ciężkich prac polowych i transportowych. Cechuje go budowa bezramowa oraz stanowisko traktorzysty osłonięte kabiną.

Parametry techniczne

• Silnik: 4-suwowy, pionowy, chłodzony cieczą, 4-cylindrowy silnik wysokoprężny.
• Pojemność silnika: 4156 cm3.
• Moc: 50 KM (36,8 kW).
• Maksymalne obroty: 1650/min.
• Skrzynia biegów: 10-stopniowa z reduktorem (8 biegów do przodu + 2 do tyłu).
• Napęd: Przekładniowy skierowany na tylne koła.
• Maksymalna prędkość: 26,6 km/h do przodu i 4,66 km/h do tyłu.

Model Zetor 50 Super to ulepszona wersja wprowadzonego w 1955 roku ciągnika Zetor 35 Super. W 1960 roku wprowadzono do niego główne unowocześnienia, takie jak możliwość zamontowania kabiny, modyfikacja tylnych błotników, zamontowanie przednich błotników, zwiększenie mocy z 42 KM do 50-70 KM oraz dodanie podnośnika hydraulicznego. Zmianie uległa również skrzynia przekładniowa, układ smarowania silnika, a także filtry powietrza. W okresie produkcji wytworzono 150 506 sztuk modelu Zetor 50 Super. Ciągniki Zetor eksportowano do wielu krajów, w tym do Polski, gdzie zyskały dużą popularność i uznanie polskich rolników, często znacznie lepiej oceniane niż rodzimy Ursus.

Typowe usterki i naprawy w ciągniku Zetor 50 Super

Praca z wiekowym sprzętem, jakim jest Zetor 50 Super, nieodłącznie wiąże się z koniecznością konserwacji i napraw. Wiele problemów dotyczy układu hydraulicznego, silnika oraz elementów przeniesienia napędu.

Problemy z podnośnikiem hydraulicznym

Podczas podorywki może zdarzyć się, że podnośnik nagle przestanie podnosić, mimo że wcześniej działał idealnie. Przyczyną może być zbyt mała ilość oleju, co prowadzi do zapowietrzenia układu. W takiej sytuacji warto dolać olej i kilkukrotnie spróbować podnieść pług. Innym możliwym powodem jest zanieczyszczenie - jakiś śmieć lub opiłek może dostać się pod zawór przeciążeniowy. Zaleca się wtedy odkręcenie zaworu przeciążeniowego i regulacyjnego przy rozdzielaczu, aby sprawdzić ich czystość.

W przypadku problemów z podnoszeniem, gdy podnośnik "buja się" po opuszczeniu wajchy lub podnosi, po czym opada i sam podnosi, może to wskazywać na usterkę pompy lub rozdzielacza. Należy sprawdzić stan rozdzielacza (czy był po regeneracji), uszczelnienia na tłoku oraz poziom i świeżość oleju.

Właściciel Zetora 50 Super opisał naprawę podnośnika, który nie działał przez rok. Przyczyną okazał się wypadnięty sworzeń z cięgna podnośnika, którego zabezpieczenie zostało przypiłowane przez wałek WOM. Wszystkie elementy znaleziono w misce olejowej po spuszczeniu oleju. Naprawa wymagała wyjęcia „plecaka” (elementu pod fotelem) i zlokalizowania usterki, co zazwyczaj wiąże się ze spuszczeniem oleju i uszczelnieniem skrzyni biegów od strony sprzęgła.

Problemy z uszczelnieniem wału sprzęgłowego i wałka WOM

Częstym problemem jest wyciek oleju ze skrzyni biegów na sprzęgło, co wymaga "rozpoławiania" ciągnika i wymiany uszczelnienia wału. Uszczelnienie wałka przekaźnikowego zazwyczaj nie stanowi problemu, jednak wałek sprzęgłowy jest bardziej kłopotliwy. Między wałkami znajduje się bardzo cienki/wąski uszczelniacz, a mała różnica średnic sprawia, że wałek z nawet niewielkim ruchem poprzecznym nie będzie dobrze uszczelniony. W jednym z przypadków, po wymianie uszczelniacza bez wymiany łożyska, problem powrócił. Opatentowano wtedy inną metodę: od środka reduktora dorobiono z teflonu element na wzór reperturki pompy wodnej, dociśnięty sprężyną opierającą się o tryb, co uszczelnia przestrzeń między wałkami od środka. Rozwiązanie to trzyma już dziesięć lat, mimo niewymienionego łożyska.

Problemy z układem chłodzenia

Wiekowy kolektor wodny po zalaniu chłodnicy wodą może "sikać" poza silnik. Z racji wieku i wielokrotnego spawania, element ten musi zostać wymieniony na nowy. Odpowiednie chłodzenie jest kluczowe, aby uniknąć przegrzewania silnika i potencjalnych uszkodzeń.

Konserwacja zabytkowego Zetora 50 Super

W 2019 roku, w ramach programu "Wspieranie działań muzealnych" Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu zrealizowało zadanie dotyczące konserwacji ciągnika Zetor 50 Super. Środki na ten cel pochodziły od Ministra i Województwa Podlaskiego. Ciągnik, podarowany Muzeum Rolnictwa w Ciechanowcu w kwietniu 2018 roku przez osobę prywatną spod Sokołowa Podlaskiego, był wcześniej przez długie lata używany w rodzinnym gospodarstwie rolnym. Do muzeum trafił jako egzemplarz niesprawny. Od września do grudnia 2019 roku przeprowadzono gruntowną konserwację, doprowadzając go do pełnej sprawności technicznej i przywracając mu pierwotną kolorystykę.

Dostępność części do Zetora 50 Super

Silnik jest sercem każdego ciągnika rolniczego, dlatego tak ważne jest, aby korzystać z wysokiej jakości części, które zapewnią jego optymalne funkcjonowanie. W sklepach internetowych można znaleźć szeroki wybór oryginalnych i zamiennych części, dedykowanych specjalnie temu modelowi. Oferta obejmuje:

• Części do silnika: tłoki, pierścienie tłokowe, korbowody, uszczelki, łożyska, pompy oleju, wały korbowe.
• Osprzęt silnika: elementy umożliwiające konserwację, naprawę i ulepszenie silnika.
• Skrzynia biegów: wszystkie niezbędne części do naprawy, modernizacji lub wymiany elementów.
• Sprzęgło: tarcze sprzęgła, dociski sprzęgła, zestawy naprawcze, łożyska, wałki.
• Hydraulika: części do naprawy, modernizacji lub wymiany elementów układu hydraulicznego.
• Układ chłodzenia: części zapewniające optymalną temperaturę pracy silnika.
• Układ hamulcowy: tarcze, klocki, cylinderki, przewody, pompy, zestawy naprawcze.
• Instalacja paliwowa: wtryskiwacze, pompy paliwa, filtry paliwa.
• Filtry: różne rodzaje filtrów (paliwa, oleju, powietrza, hydrauliczne).

Oryginalne części Zetor są projektowane z dbałością o najwyższe standardy, co zapewnia ich idealne dopasowanie i niezawodność. Dostępne są również wysokiej jakości zamienniki od renomowanych producentów, które są równie solidne i efektywne, a jednocześnie bardziej ekonomiczne. Szeroka dostępność części sprawia, że naprawa i konserwacja Zetora 50 Super jest stosunkowo łatwa i ekonomiczna. Należy regularnie kontrolować stan i efektywność poszczególnych układów oraz wymieniać zużyte lub uszkodzone części.

Współczesny rynek ciągników Zetor i jego rozwój

Zetor to czeska firma z ponad 75-letnim doświadczeniem, której ciągniki pomagają klientom na całym świecie. Swój początek firma datuje na okres powojenny. Pierwszy traktor Zetor, model Z25, został ochrzczony 15 marca 1946 roku, a pięć miesięcy później czechosłowacka Izba Handlowa zatwierdziła znak towarowy marki Zetor. W latach 1947-1949 wyprodukowano Zetora 15, jednocylindrową jednostkę z silnikiem Diesla o mocy 15 KM i przekładnią 6-biegową, osiągającą maksymalną prędkość 22 km/h.

Kluczowe innowacje i modele

• Zetor 25: Kolejny model, który odniósł sukces w kolejnych latach.
• Zetor Super P: Gąsienicowy model narodził się w 1956 roku.
• Ujednolicenie części: Zetor jako pierwsza firma na świecie zaczęła stosować te same części w różnych modelach traktorów, aby uprościć produkcję i serwis.
• Lata 60. XX wieku: Do kolekcji dołączyły modele Zetor 3011, 2011 oraz 4011.
• 1964: Zetor nawiązał współpracę z polskim Ursusem w sferze produkcji.
• 1966-1976: Wprowadzono większe pod względem mocy ciągniki, od 80 do 160 KM, w tym model 8011 (pierwszy z serii UR II), który zdobył wiele nagród.
• 1975: Wprowadzono pierwszy 6-cylindrowy model - 12011.
• Lata 70. i 80. XX wieku: Zetor stał się globalnie znany, a nazwa „Zetor” stała się oficjalną nazwą firmy. Rozpoczęto produkcję serii UR III, odpowiadającej na zwiększone zapotrzebowanie na moc.
• 1992: Wprowadzono ulepszoną wersję z serii UR III pod nazwą „Zetor Major”.
• 1993: Firma została sprywatyzowana, a jej nazwa zmieniona na Zetor Spółka Akcyjna.
• 2000: Rok rewitalizacji firmy, wiele zmian organizacyjnych i strukturalnych.
• 2004: Modele serii UR I zostały zastąpione nowoczesnymi ciągnikami pod nazwą „Proxima”.
• 1998: Seria UR II, po znacznej modernizacji, miała swoją premierę pod nazwą „Zetor Forterra”.
• 2010: Nowością z serii „Forterra” był model 135 z silnikiem Z 1605 o mocy 136 KM i szesnastozaworową głowicą cylindrów.

Kolejne prace przyniosły efekty w postaci systemu automatycznej regulacji tylnego trzypunktowego układu zawieszenia HitchTronic. Na przestrzeni ostatnich lat marka Zetor została ponownie wzbogacona. Obecnie Zetor oferuje bogatą gamę traktorów o mocy od 15 do 170 koni mechanicznych, podzielonych na serie z różnymi modelami różniącymi się mocą. Ciągniki Zetor nadal cieszą się dużym uznaniem polskich rolników.

Popularne modele ciągników Zetor

Wśród modeli Zetor można wyróżnić wiele maszyn o zróżnicowanych parametrach:

• Zetor 5340 (1995-1997): Silnik 4-cylindrowy o pojemności 3,6 litra, chłodzony cieczą, waga z obciążnikami 3530 kg, napęd na olej napędowy.
• Model 7045 (1971-1984): Silnik 4-cylindrowy o pojemności 4562 cm3, moc 80 KM, moment obrotowy 266 Nm, chłodzony cieczą, napęd 2x4, przekładnia mechaniczna (16 przód + 8 tył), prędkość 28 km/h.
• Model 5211 (1987-1993): Silnik typ Z5201 o mocy 51 KM, moment obrotowy 165 Nm, 3-cylindrowy o pojemności 2696 cm3, układ napędowy mechaniczny (10 przód + 2 tył), napęd 4x4, masa 3180 kg.
• Model 7340 (1992-1999): Ciągnik z rodziny UR I, produkowany na rynek amerykański pod marką John Deere (model 2400), 4-cylindrowy silnik o pojemności 3922 cm3, moment obrotowy 281 Nm, moc 81 KM, przekładnia mechaniczna (10 przód + 10 tył), napęd 4x4.
• Zetor 6245 (1985-1995): 4-cylindrowy silnik typu Zetor 6201 o pojemności 3,5 litra, wał odbioru mocy 540 obr/min, waga do 3390 kg, napęd na cztery koła.
• Zetor 16145 (1984-1987): Moc 115 KM, 6-cylindrowy silnik o momencie obrotowym 362 Nm, układ napędowy (16 przód + 8 tył), napęd 4x4, udźwig tylnego TUZ-a 4000 kg.
• Zetor 8145 (1985-1991): 4-cylindrowy silnik o pojemności 4,6 litra, napęd na wszystkie cztery koła, waga do 4263 kg.
• Zetor 3320 (lata 90. XX wieku): Seria UR I, kabina na 4 blokach, ogrzewanie i wentylacja w dachu, zawieszone pedały hamulca, 3-cylindrowy silnik o mocy 33,1 kW i pojemności 2,7 l.
• Zetor 10145 (1985-1991): Chłodzony cieczą 4-cylindrowy silnik o pojemności 4,6 litra, napęd na wszystkie cztery koła, skrzynia biegów (16 przód + 8 tył).

Zakup i serwis ciągników Zetor

Używane lub nowe ciągniki rolnicze Zetor są szeroko dostępne w Internecie. Wyszukując frazy takie jak „zetor olx”, „olx zetor 7211” czy „zetor forterra olx”, można znaleźć wiele ogłoszeń. Ważne jest, aby dokładnie sprawdzić specyfikację maszyny i porównać oferty. Przy kupowaniu maszyn używanych należy zachować ostrożność, dokładnie obejrzeć maszynę i poznać jej historię serwisowania. W przypadku Zetora, szeroko dostępne części sprawiają, że ciągnik jest łatwy i tani w naprawie. Przy zakupie nowej maszyny warto rozważyć rozszerzoną gwarancję oraz zakup dodatkowego wyposażenia, takiego jak instalacja pneumatyczna, fotel pneumatyczny, dodatkowa para wyjść hydraulicznych, przedni TUZ czy ładowacz czołowy. Zetor oferuje bogatą ofertę traktorów w zakresie mocy od 15 do 170 koni mechanicznych, podzielonych na serie z różnymi modelami.

tags: #ciagnik #rolniczyzetor #super #50 #w #pracy