Wiele problemów związanych z użytkowaniem ciągników wynika z nieprawidłowego działania lub braku blokady mechanizmu różnicowego. Artykuł ten analizuje różne aspekty związane z blokadami, począwszy od ich działania w starszych modelach, aż po modyfikacje i rozwiązywanie problemów w nowoczesniejszych maszynach.
Historia i działanie blokady w starszych modelach (Ursus, MTZ)
W starszych ciągnikach, takich jak Ursus, blokada była często załączana mechanicznie. Pamiętasz zabudowany przełącznik pod siodłem w okolicy pokrywy skrzyni biegów, montowany w Ursusach? Pozycja pionowa przełącznika to położenie neutralne. Jak dźwignię naciśniesz w lewo i wciśniesz pedał hamulca, następuje blokada hamulca lewego koła i mogłeś "młynki kręcić". To było proste rozwiązanie. W Jumz-ie blokadę wciska się nogą pod fotelem. W niektórych modelach MTZ, blokadę załącza się wajchą w kształcie litery "L", która jest na wysokości włącznika świateł, maksymalnie w lewo, na samym kancie deski. Działa ona tak, jak opisał Dmiandamian987. Można włączyć tym ustrojstwem na konsoli po lewej: wciśnięte to wyłączona, na środku i przekręcasz o 90 stopni masz automat, wyciągnięte na maks to włączona na stałe (w tej pozycji trzeba trzymać ręcznie).
Blokady mechanizmu różnicowego + międzyosiowe - film instruktażowy
Automatyczna blokada w MTZ
Blokada w MTZ jest załączana hydraulicznie z serwa kierownicy, umieszczonego przed chłodnicą. Działa to jak automat na zasadzie wykrywania kąta skrętu przednich kół. Jeżeli koła są skręcone za mocno, olej nie idzie do tarcz i nie ściska ich. Sama blokada to kilka tarcz, które są ściskane jak sprzęgło wielotarczowe. Wojtas wspomina, że przy serwomechanizmie, u góry po lewej stronie (na wysokości siłownika), jest zawór sterowany linką z kabiny. Ten zawór, przy kołach ustawionych na wprost, kieruje olej powrotny z układu wspomagania kierownicy rurką przy ramie ciągnika w okolice tylnego mostu do siłownika blokady. Gdy skręcisz kołami, układ serwomechanizmu odcina olej na blokadę mimo zaciągniętej linki; gdy wyprostujesz koła, blokada znów będzie działać. Zatem, MTZ to chyba jedyny traktor, którym można jeździć z włączoną blokadą. Blokadę można przerobić na powietrze. To znak, że "ruskie" wyprzedzili swoją techniką blokady niejedną firmę produkującą ciągniki.
Problemy z blokadą w nowoczesnych ciągnikach i ich rozwiązania
Niekiedy pojawia się problem z blokadą, która po włączeniu nie działa prawidłowo. Jeśli po włączeniu blokady traktorek ciągnie na dwa koła, a po wyłączeniu blokady staje, to masz uszkodzony mechanizm różnicowy. Natomiast jeżeli po włączeniu blokady ciągnie na jedno, to prawdopodobnie masz rozłączoną jedną zwolnicę. Bo tak naprawdę tzw. blokady boczne rozłączają napęd na poszczególne koła i działają tylko na załączonej blokadzie mechanizmu.
Diagnozowanie problemów z blokadą
Jeśli problem nie jest mechaniczny, to leży w elektryce, a konkretnie w tym, że elektrozawór rozłączający napęd nie dostaje prądu. Jest to jeden z tych z tyłu ciągnika, za kabiną. U mnie w 185/65 jest to ostatni z lewej strony, ten gdzie jeden ma zaślepkę na wtyczce. Aby to sprawdzić, należy odkręcić wał napędowy przy skrzyni, zapalić traktor i podać z akumulatora prąd na ten elektrozawór. Jeśli będziesz umiał kręcić ręką, to był problem. W elektryce trzeba samemu pogrzebać albo dać do elektryka. Tomasz radzi sprawdzić te wtyczki za pomocą multimetru ustawionego na 12V. Należy wkładać końcówki do środka i włączać po kolei pokrętła od napędów, blokad i wałka. Jak pojawi się albo zniknie napięcie, to będziesz wiedział od czego to jest.
Modyfikacje i ulepszenia
Wielu użytkowników zastanawia się, jak poprawić działanie blokady lub jak ją zaadaptować do nietypowych rozwiązań. Na przykład, jak zrobić blokadę różnicowego od Omegi. Półszpery działają w ten sposób, tyle że satelity są dociskane sprężynami. Ale na tzw. półszpera nie wystarczy.
Przeróbka blokady na powietrze i zastosowanie orbitrola
Blokadę można przerobić na powietrze. Grześ67 wspomina, że przerobił to koledze, któremu montował orbitrol. Ma dołożony elektrozawór sterowany przyciskiem. Jednak przeróbka na orbitrol może mieć swoje konsekwencje. Wojtas zauważa, że po wymianie serwa na orbitrol, traci komfort automatycznej blokady, ale zyskuje lekkość kręcenia kierownicą. Łukasz.D proponuje rozwiązanie, które pozwala zachować automatyczną blokadę nawet po montażu orbitrola: "Zostawiasz na dole oba drążki kierownicze i wąsa od serwa, u góry wyrzucasz oryginalny siłownik z listwą zębatą i rozdzielacz, natomiast wewnątrz serwa w miejsce oryginalnej zębatki na głównym pionowym wale montujesz specjalny półksiężyc z krzywką sterującą rozdzielaczem od blokady. Można to kupić w niektórych sklepach." Powrót oleju z orbitrola puszczasz tak jak powrót oleju z serwomechanizmu przez zawór od blokady. Nie spowoduje to cięższego kręcenia kierownicą, ponieważ na blokadę z zaworu idzie bardzo niewielkie ciśnienie, reszta spływa przelewem.
Charakterystyka wybranych modeli ciągników i ich słabe punkty
Użytkownicy często dzielą się swoimi doświadczeniami z różnymi modelami ciągników, wskazując na ich mocne i słabe strony.
Hinomoto N200
Traktorek Hinomoto N200, kupiony ze stanem około 150 motogodzin, ogólnie jest mocniejszy niż się wydaje. Bardzo zwrotny, świetnie działające wspomaganie, generalnie wszystko super... choć można dopatrzeć się pewnych "niedoskonałości". Dziwny, choć minimalny, ale zawsze - luz na wale kierownicy. Po zdjęciu koła kierownicy wymieniono tuleję metalowo-gumową, zastępując ją nową z polipropylenu, ale poprawa była niewielka. Zauważalny jest luz promieniowy na przednich kołach. W porównaniu z np. Kubotą, takie rzeczy jak filtry, zamiast zadzwonić i mieć je na jutro, trzeba szukać po internecie.
Yank F215 i Kubota B2150D
Użytkownicy szukają sposobów na zwiększenie prędkości w swoich ciągnikach. "Może by się znalazł ktoś, kto by dał radę dołożyć do mojego Yanka F215 parę km/h? Mam na działkę 4 km i jadę prawie 20 min." Teoretycznie jest to możliwe przez zmianę przełożenia na wałku głównym skrzyni biegów, ale praktycznie jest to trudne ze względu na zbyt małą ilość miejsca w skrzyni na koło zębate o większej średnicy. Jeśli chcesz trochę szybciej, pozostaje tylko zmiana modelu na europejską wersję. Kubota B2150D, wersja europejska, ma prędkość maksymalną 21,3 km/h. W oryginalnej wersji TZ jedzie 17 km/h. Po przeróbce może osiągać ponad 30 km/h.
Inne spostrzeżenia dotyczące ciągników
- Przekładnia kierownicza: W wersji bez wspomagania może być uciążliwa. Usterki obejmują zrywający się wielowypust zawiasu i urywający się tenże wielowypust od reszty. Jeśli ktoś chce taki ciągnik, to "na dzień dobry" powinien zrobić orbitrol. Częściowo tę niedogodność rekompensuje promień skrętu, który jest rewelacyjny, zwłaszcza w lesie.
- Układ zawieszenia narzędzi: Jest nietypowy. Najlepiej przerobić go na coś pospolitego.
- Blokada przedniego napędu: W niektórych ciągnikach przedni napęd załącza się wajchą po prawej stronie, która ma trzy położenia. Najniżej jest wyłączony, na środku to tryb mieszany (zaczyna się boksować, to włączy się przedni, ale wtedy ciągnie koło, które ma lżej), a na trzecim ząbku ciągną dwa przednie koła bez wyjątku - jakby była załączona jakaś blokada. Przedni most jest samoblokujący. Jeśli na środkowym ząbku nie blokuje mostu przy poślizgu kół i skręcie nie większym niż chyba 8 stopni, to coś się zużyło. Trzeci ząbek to napęd wymuszony i działa zawsze, nawet do tyłu.