Seria ciężkich samochodów ciężarowych Volvo FH, produkowanych przez Volvo Trucks, to jedna z najbardziej udanych gam pojazdów w historii. Wprowadzona na rynek w 1993 roku jako FH12 oraz FH16, gama ta odniosła globalny sukces, ze sprzedażą przekraczającą 400 tysięcy egzemplarzy wszystkich generacji na całym świecie. Nazwa FH oznacza "Front High", a numer wskazuje pojemność silnika w litrach.
Ewolucja i charakterystyka Volvo FH do 2008 roku
Narodziny i pierwsza generacja
Pod koniec 1993 roku Volvo Trucks zaprezentowało następcę legendarnej serii F, która była w produkcji przez 16 lat. Projektowanie Volvo FH, rozpoczęte od czystej kartki, zajęło siedem lat. Zaprojektowano wówczas dwa modele, FH12 i FH16, które dzieliły ze sobą kabinę i ramę. Model Volvo FH12 został wyróżniony prestiżowym tytułem "International Truck of The Year 1994". W pierwszej generacji 16-litrowy silnik, skrzynia biegów oraz reszta układu przeniesienia napędu zostały zapożyczone z poprzednich generacji, jednak wprowadzono w nich wiele modyfikacji i dodatkowych funkcji.
Rozwój silników i elektryki
Z punktu widzenia konstrukcji, silnik D12A stanowił w swoim czasie największy projekt Volvo Trucks od lat 50. XX wieku. Podstawą konstrukcji był 6-cylindrowy silnik Diesla z bezpośrednim wtryskiem o pojemności około 12 litrów, ale z kompletnie nowym systemem paliwowym i mechanizmem sterowania zaworami w porównaniu do poprzednich jednostek napędowych Volvo. Silnik D12A, budowany w fabryce w Skövde na w pełni zautomatyzowanej linii produkcyjnej, został zaprojektowany jako "światowy silnik" mający spełniać wymagania dotyczące wysokiej mocy, niskiego zużycia paliwa oraz niższej emisji spalin. Posiadał wałek rozrządu w głowicy (OHC), cztery zawory na cylinder, jeden centralnie umieszczony elektronicznie sterowany wtryskiwacz, zintegrowany hamulec silnikowy, a także dwuczęściowe tłoki wykonane ze stali i aluminium.
W 2002 roku, wraz z premierą modelu FM, Volvo przeprowadziło facelifting produkowanego wówczas FH. Wprowadzono nieznaczne zmiany w wyglądzie i wnętrzu kabiny, ale za to większe usprawnienia dotyczyły elektryki, silników oraz skrzyń biegów. Wdrożono architekturę TEA (Truck Electric Architecture), umożliwiającą różnym sterownikom pracę i komunikację między sobą. Drugą generacją był nowy model FH12 ze zmienionymi kabinami, tunerem oraz podwoziem i całkowicie zmienionym designem.
Odświeżony model z 2005 i lifting z 2008 roku
W 2005 roku Volvo zaprezentowało odświeżony model FH, który wyposażono w zupełnie nowy, jeszcze mocniejszy 13-litrowy silnik o oznaczeniu D13A. W tych pojazdach obniżono tunel silnika oraz częściowo wnętrze kabiny. Silniki tej generacji do dziś są uważane przez wielu klientów Volvo Trucks za najsilniejsze, jakie firma wyprodukowała. Model ten przeszedł kolejne liftingi w 2005 i 2008 roku, co czyni rocznik 2008 interesującym ze względu na wprowadzone usprawnienia.
Popularny model: Volvo FH12 420 (rocznik 2008 i okolice)
Volvo FH12 z 12-litrowym silnikiem o mocy 420 KM to bardzo popularny pojazd na rynku. Użytkownicy chwalą go za wytrzymałość oraz wygodne kabiny Globetrotter. Opisywany ciągnik siodłowy Volvo FH12 420 4x2 był dostępny z dwoma rozstawami osi: 3.550 mm i 3.700 mm. Silnik D12 Euro 3 o mocy 420 KM to udany kompromis między osiągami a spalaniem, które średnio wynosi około 35 litrów oleju napędowego na 100 km, co przyczyniło się do jego dużej popularności na rynku wtórnym. Ten silnik był stosowany również w starszej generacji FH12, produkowanej od 1998 roku, co oznacza, że ewentualne „choroby wieku dziecięcego” (może poza niskiej jakości pompowtryskiwaczami produkcji Boscha) zostały w tym okresie już dawno wyeliminowane.
Kabina Volvo FH: Design, bezpieczeństwo i komfort
Konstrukcja i testy bezpieczeństwa
Kabiny Volvo FH, produkowane w Umeå, wykonano z cynkowanej ogniowo stali o wysokiej wytrzymałości. Pozwoliło to na zachowanie większej sztywności przy zastosowaniu cieńszych paneli oraz kątowników, co przyczyniło się do zmniejszenia masy pojazdu. Kabiny testowano w tunelu aerodynamicznym w celu uzyskania kształtu zmniejszającego zużycie paliwa. Posiadają pochyloną przednią szybę, boczne krawędzie zaokrąglone pod znacznie większym kątem oraz bardziej aerodynamiczne lusterka boczne.
Kabina Volvo FH była obiektem najcięższych testów bezpieczeństwa. Przeprowadzono testy zderzeniowe, podczas których dach kabiny został obciążony 15 tonami ciężaru, a w słupki, drzwi i tył kabiny uderzało 1-tonowe wahadło. Po uderzeniu musiała być zachowana możliwość otwarcia drzwi, co świadczy o wysokim standardzie bezpieczeństwa.
Wnętrze i komfort użytkowania
W opisywanym Volvo FH najczęściej występują kabiny Globetrotter i Globetrotter XL, obie wyposażone w dwie leżanki. Większa wersja XL ma 210 cm wewnętrznej wysokości, natomiast mniejsza - 193 cm. Są to bardzo wygodne kabiny, których jedynym mankamentem jest duży tunel silnika. Szoferki zostały bardzo dobrze zabezpieczone przed korozją, choć nieco gorzej bywa z drobnostkami, takimi jak wiązki elektryczne, które mogą korodować. Jest to drobiazg, ale korozja może uniemożliwić podróż, gdy przestają świecić przednie lampy.
Kabiny oferują wysokiej jakości dźwięk dzięki systemowi audio, a nowoczesne oświetlenie kabiny tworzy 13 energooszczędnych, ale wydajnych źródeł światła. Klimatyzacja ECC (Electronic Climate Control) jest wyposażona w czujniki jakości powietrza, starannie zaprojektowane otwory nawiewu, wiele czujników i filtrów, co uzdatnia powietrze we wnętrzu kabiny.
Dolna leżanka jest szeroka i zapewnia duży komfort. Rozbudowany panel przy leżance pozwala sterować oświetleniem wnętrza, budzikiem, ogrzewaniem i schładzaczem parkingowym, systemem audio, szybami bocznymi, wywietrznikiem dachowym oraz zamkami drzwi. Pojemnik ze świeżą wodą o pojemności 7 litrów umieszczono na zewnątrz kabiny. Okno dachowe służy nie tylko jako element doświetlający kabinę, ale także jako wyjście bezpieczeństwa. Dla kinomanów kabina jest przystosowana do montażu telewizora, oferując wsporniki montażowe, antenę, gniazda zasilania i antenowe, a także gniazdo AUX umożliwiające podłączenie telewizora do systemu audio.
Fotele pasażera są standardowo wyposażone w zagłówek. Wymiary leżanek to 74×200 cm z częścią środkową o szerokości 81,5 cm, lub 74×200 cm, wysuwana do 88×200 cm, z częścią środkową o szerokości 95,5 cm. Leżanka w kabinie Globetrotter XXL ma 213 cm długości, a jej szerokość w części głowy, środkowej i stóp wynosi odpowiednio 99/106,5/91 centymetrów. Leżankę można wyposażyć w materac piankowy lub w komfortowy materac o grubości 16 cm ze sprężynami kieszeniowymi, dostępny w trzech wersjach twardości: miękki, średnio-twardy i twardy.
W kabinie znajduje się schowek nad przednią szybą, zawierający cztery kieszenie DIN i dwa duże schowki z żaluzjami, zlokalizowane po stronie kierowcy i pasażera. Na tylnej ścianie umieszczono lekką górną półkę z doskonałym oświetleniem. Pod dolną leżanką znajdują się dwie szuflady o łącznej pojemności 130 litrów. Z obydwu stron kabiny dostępne są dwa duże schowki, z dostępem zarówno z zewnątrz, jak i z wnętrza. Każda kabina może być wyposażona w nieotwierane okno dachowe (standard) lub wywietrznik dachowy (opcja), uchylany o 50 mm, które służą również jako wyjście bezpieczeństwa.
Układ napędowy i innowacje technologiczne
Skrzynia biegów I-Shift
Volvo stale wprowadza innowacje, a jedną z kluczowych technologii dostępnych w modelach około 2008 roku była skrzynia biegów I-Shift. Jej sekret tkwi w inteligencji elektronicznej jednostki sterującej, która kontroluje siłowniki pneumatyczne odpowiedzialne za wysprzęglanie i zmianę biegów. Oprogramowanie umożliwia dostosowanie I-Shift do specyfiki zadań transportowych. Nawet w trudnych warunkach, takich jak ruszanie z miejsca z pełnym obciążeniem pod górę lub na grząskim podłożu, skrzynia I-Shift minimalizuje ryzyko awarii i ułatwia jazdę.
I-shift Volvo fh, zautomatyzowana skrzynia biegów.
Wygoda prowadzenia i układ kierowniczy
Zawieszenie pojazdu i jego rama zostały przejęte bez zmian z poprzednika, w myśl zasady, że nie należy psuć tego, co jest dobre. Przekładnia kierownicza ma zmienioną lokalizację, a geometria przedniego zawieszenia została precyzyjnie dobrana. Poziom komfortu jazdy podnosi najwyższy poziom komfortu zapewniany przez zawieszenie kabiny. Żaden inny samochód ciężarowy nie dorówna w prowadzeniu się temu modelowi Volvo, oferując prosty tor jazdy na prostej drodze, dużą stabilność i brak niekontrolowanego kołysania.
Eksploatacja i wskazówki serwisowe
Volvo FH słynie z niskiej awaryjności, obszerne kabiny i wytrzymałe silniki są często podkreślane przez użytkowników. Jednak, jak każdy pojazd, ma swoje typowe usterki. Wśród awarii wymienia się problemy z pompowtryskiwaczami, uszkodzenia zaworka zwrotnego paliwa, nieszczelności przewodów paliwowych od zbiornika oraz zabrudzenia smoka zbiornika.
Problemem mogą być pompowtryskiwacze, zwłaszcza w połączeniu z kiepską jakością paliwa. Użytkownicy przestrzegają przed laniem do baku ropy słabej jakości, ponieważ szybko siadają na niej pompowtryskiwacze. Po około 300 tys. km wymiany wymagają zawory poziomujące zawieszenie kabiny. Zaleca się wymianę oleju i filtrów co 30 tys. km, mimo że zalecenia serwisowe dla filtrów Long Life przewidują wytrzymałość nawet na 60 tys. km. Sprzęgła natomiast zazwyczaj nie sprawiają problemów.