Seria Volvo FH to gama ciężkich samochodów ciężarowych produkowanych przez Volvo Trucks, która zadebiutowała na rynku w 1993 roku jako następca legendarnej serii F. Od samego początku przedstawiono dwa modele: FH12 oraz FH16. Nazwa "FH" jest skrótem od słów "Front High", a numer w nazwie modelu oznacza pojemność silnika w litrach. Projektowanie serii FH trwało siedem lat i rozpoczęto je od czystej kartki, co zaowocowało jedną z najbardziej udanych linii ciężarówek na świecie, z ponad 400 tysiącami sprzedanych egzemplarzy wszystkich generacji. Model Volvo FH12 zdobył prestiżowy tytuł "International Truck of The Year 1994".
Konstrukcja i Design Volvo FH12
Kabinę Volvo FH, która w początkowych latach była wspólna dla modeli FH12 i FH16, produkowano w miejscowości Umeå z cynkowanej ogniowo stali o wysokiej wytrzymałości. Pozwoliło to na zachowanie większej sztywności konstrukcji przy zastosowaniu cieńszych paneli oraz kątowników, co przyczyniło się do zmniejszenia masy pojazdu. Wnętrze kabiny modelu pierwszej generacji było również przedmiotem intensywnych badań. Kabinę testowano w tunelu aerodynamicznym, aby uzyskać kształt umożliwiający zmniejszenie zużycia paliwa. Charakteryzuje się ona pochyloną przednią szybą oraz bocznymi krawędziami zaokrąglonymi pod znacznie większym kątem, a także bardziej aerodynamicznymi lusterkami bocznymi.
Bezpieczeństwo kierowców było priorytetem, dlatego kabina przeszła najcięższe testy zderzeniowe. Podczas tych testów dach kabiny obciążano 15 tonami ciężaru, a w słupki, drzwi i tył kabiny uderzało 1-tonowe wahadło. Po uderzeniu musiała być zachowana możliwość otwarcia drzwi, co świadczy o jej wyjątkowej wytrzymałości.
Silniki i Układ Napędowy
Sercem wielu modeli Volvo FH12 był 12-litrowy silnik D12C, który miał cztery warianty mocy: 340, 380, 420 i 460 KM. Podstawą konstrukcji był 6-cylindrowy silnik wysokoprężny z bezpośrednim wtryskiem, o pojemności około 12 litrów, ale z kompletnie nowym systemem paliwowym i mechanizmem sterowania zaworami w porównaniu do poprzednich jednostek napędowych Volvo. Silnik D12A, który był pierwowzorem D12C, był w swoim czasie największym projektem Volvo Trucks od lat 50. XX wieku. Został zaprojektowany jako "światowy silnik", aby spełnić najnowsze wymagania dotyczące wysokiej mocy, niskiego zużycia paliwa oraz niższej emisji spalin. Wyposażono go w wałek rozrządu w głowicy (OHC), cztery zawory na cylinder oraz jeden centralnie umieszczony, sterowany elektronicznie wtryskiwacz, a także zintegrowany hamulec silnikowy oraz dwuczęściowe tłoki wykonane ze stali i aluminium. Silniki te były budowane w fabryce w Skövde na w pełni zautomatyzowanej linii produkcyjnej, gdzie większość elementów składano za pomocą robotów, a końcowy montaż wykonywano ręcznie.
Warianty Mocy
- Volvo FH12 380 jest znany ze swojego solidnego silnika, dostarczającego imponującą moc 380 koni mechanicznych, łącząc siłę z niezawodnością. Idealnie nadaje się do transportu dalekobieżnego i regionalnego, oferując wyjątkową stabilność i ładowność, sprostając różnorodnym wyzwaniom logistycznym. Jego manualna skrzynia biegów z 14 przełożeniami zapewnia precyzyjną kontrolę i płynne prowadzenie, poprawiając doświadczenia kierowcy i efektywność operacyjną. Zaprojektowany z myślą o trwałości i wydajności, FH12 380 integruje zaawansowane technologie, aby zoptymalizować zużycie paliwa bez kompromisów w zakresie mocy.
- Volvo FH12 460 wyróżnia się potężnym silnikiem, dostarczającym imponujące 460 koni mechanicznych, łącząc moc z niezawodnością. Zaprojektowany zarówno do transportu długodystansowego, jak i regionalnego, oferuje wyjątkową stabilność i zdolności zarządzania ładunkiem, spełniając różnorodne potrzeby logistyczne. Jego 14-biegowa manualna skrzynia biegów zapewnia precyzyjną kontrolę i płynne działanie, zwiększając satysfakcję kierowców i efektywność operacyjną. Skupiając się na trwałości i wydajności, FH12 460 integruje zaawansowane technologie optymalizujące wydajność paliwową przy jednoczesnym utrzymaniu solidnej mocy. Na rynku wtórnym ze świeczką trzeba szukać tego najmocniejszego wariantu, który godny jest polecenia ze względu na parametry i relatywnie niskie spalanie (16-litrowy motor o podobnej mocy montowany w "efhaczach" nie jest tak ekonomiczny).
Kabina i Komfort Kierowcy
Wygodna kabina to jedna z podstawowych zalet ciągników siodłowych Volvo. Jazda FH12 to prawdziwa przyjemność, a użytkownicy chwalą komfortowe pneumatyczne resorowanie kabin. Dobre jest także wyciszenie szoferki i jej wentylacja. Deska rozdzielcza jest czytelna i ergonomiczna, zaś przydatny komputer pokładowy wyświetla informacje również po polsku. Wygodne wnętrze z funkcjonalnymi elementami, takimi jak tachograf i tempomat, ułatwia długie podróże. Często spotykana szoferka Globetrotter ma dwie leżanki, ale godna polecenia jest rzadziej spotykana, najwyższa kabina Globetrotter XL, która również ma dwa miejsca do spania, ale jest wyższa i łatwiej się w niej poruszać. Wersja Globetrotter XL, zwłaszcza w nowszych odsłonach, zapewnia doskonałe warunki do życia dla kierowców na wielodniowych trasach, oferując m.in. obrotowe siedzenie pasażera typu Relax, chłodziarkę o pojemności 33 litrów, rozkładany stolik oraz dodatkowe półki i obszerne schowki.
Użytkowanie i Opinie Kierowców
Volvo FH12, zwłaszcza jego druga generacja, to jeden z najpopularniejszych ciągników siodłowych w Polsce. Użytkownicy cenią go za niską awaryjność, wytrzymały silnik i skrzynię biegów, dobre zabezpieczenie antykorozyjne i łatwą odsprzedaż. Jeden z kierowców, jeżdżąc Volvo FH12 z 1999 roku, podkreślał jego imponującą trwałość, wydajność i niezawodność silnika D12C 380 KM, zwłaszcza po niedawnej odbudowie. Manualna 12-biegowa skrzynia biegów działała płynnie, a minimalna elektronika była zaletą, upraszczającą konserwację. Niska awaryjność jest często podkreślana, a koszty użytkowania "efhacza" utrzymują się na rozsądnym poziomie dzięki małej ilości elektroniki i dobrej dostępności używanych części zamiennych.
Potencjalne Problemy i Konserwacja
Mimo ogólnej niezawodności, w 12-litrowym silniku D12C, niezależnie od mocy, zdarzają się defekty pompowtryskiwaczy Boscha. Wśród awarii wymienić trzeba także dość częste wycieki oleju spod głowicy. Silniki FH12 po modernizacji z 1998 roku źle znoszą paliwo niskiej jakości, które powoduje uszkodzenia korodujących od wewnątrz pompowtryskiwaczy. W Polsce i na Wschodzie lepiej sprawdzają się układy paliwowe z pompowtryskami Lucasa. Użytkownicy wskazują również na sporadyczne, drobne ślady rdzy na ramie, które jednak zostały zlikwidowane, oraz na kapryśność elektroniki, która potrafi zapalić kontrolkę bez wyraźnego powodu, by następnego dnia zniknąć.
Ewolucja Serii Volvo FH (Kontekst Rozwoju)
Choć artykuł koncentruje się na FH12, warto wspomnieć o ciągłej ewolucji całej serii FH, która wpływała na dostępne technologie i usprawnienia. W połączeniu z premierą modelu FM w 2002 roku, Volvo przeprowadziło facelifting ówcześnie produkowanego FH, wprowadzając nieznaczne zmiany w wyglądzie i wnętrzu kabiny, ale za to większe usprawnienia w elektryce, silnikach oraz skrzyniach biegów. Wprowadzono wówczas architekturę TEA (Truck Electric Architecture), która umożliwia różnym sterownikom komunikację między sobą. Zmodernizowane zostały kabiny, tunery oraz podwozia, a design samochodu został zmieniony. W kolejnych latach, w 2005 roku, Volvo zaprezentowało odświeżony model FH z nowym, mocniejszym silnikiem 13-litrowym D13A, uważanym przez wielu za jeden z najsilniejszych, jakie Volvo wyprodukowało. Model ten przeszedł kolejne liftingi w 2005 i 2008 roku. We wrześniu 2012 roku Volvo Trucks zaprezentowało zupełnie nowy model Volvo FH, z wieloma poważnymi zmianami i nowym designem, który otrzymał tytuł "International Truck of The Year 2014".