Ciągnik z turem: Kompleksowy przewodnik i informacje techniczne

Współczesne rolnictwo, niezależnie od skali, wymaga maszyn wszechstronnych i efektywnych. Ciągnik rolniczy, zwłaszcza wyposażony w ładowacz czołowy (TUR), staje się sercem każdego gospodarstwa, umożliwiając wykonywanie szerokiego zakresu prac - od transportu, przez załadunek, aż po specjalistyczne zadania uprawowe. Niniejsza artykuł przedstawia szczegółowe informacje dotyczące ciągników z TUR-em, w tym aspekty techniczne, zastosowanie oraz przegląd popularnych modeli, z naciskiem na markę Zetor.

Charakterystyka i zastosowanie ciągników z ładowaczem czołowym (TUR)

Ciągniki z ładowaczem czołowym (TUR) są niezwykle wszechstronnymi maszynami rolniczymi, które sprawdzają się w różnorodnych pracach. Mogą być wykorzystywane do przewozu materiałów sypkich, takich jak obornik, ziemia czy pasze, a także do ładowania i rozładunku przyczep. Są nieocenione w pracach porządkowych na podwórzu i w obejściu, a także w zadaniach związanych z budową i remontami.

Farmtrac Escort 550/550DT - przykład wszechstronności

Model Farmtrac Escort 550/550DT to przykład ciągnika, który doskonale sprawdzi się we wszystkich pracach w małym gospodarstwie, a także okaże się nieocenionym pomocnikiem w większych. Posiada mocny, nieograniczony elektroniką silnik, który w połączeniu z korzystnie rozłożoną masą blisko 3-tonowego ciągnika, zapewnia najlepszą siłę uciągu w swojej klasie. Manewrowanie ciągnikiem jest łatwe i wygodne dzięki znakomitej zwrotności i lekko pracującemu układowi wspomagania kierownicy. Nowością w tej klasie ciągników jest możliwość wyboru koloru nadwozia i podwozia.

Historia i ewolucja marki Zetor

Zetor to czeska firma z ponad 75-letnim doświadczeniem, która dostarcza ciągniki rolnicze klientom na całym świecie. Firma datuje swój początek na okres powojenny, a pierwszy traktor, model Z25, został zaprezentowany 15 marca 1946 roku. Pięć miesięcy później czechosłowacka Izba Handlowa zatwierdziła znak towarowy marki Zetor. Większe ilości ciągników zaczęto sprzedawać w 1947 roku, a około 3500 sztuk nabyły firmy z krajów takich jak Polska, Dania, Belgia czy Irlandia.

Kamienie milowe w rozwoju

• W latach 1947-1949 wyprodukowano model Zetor 15, jednocylindrową jednostkę z silnikiem Diesela o mocy 15 KM i przekładnią 6-biegową, osiągającą prędkość maksymalną 22 km/h.
• W 1956 roku do istniejących maszyn dołączył gąsienicowy Zetor Super P.
• Po 1960 roku do kolekcji dołączyły modele Zetor 3011, 2011 oraz 4011.
• W 1964 roku Zetor nawiązał współpracę z polskim Ursusem w sferze produkcji.
• W latach 1966-1976 Zetor wprowadził ciągniki o większej mocy, od 80 do 160 KM. Model 8011, pierwszy z serii UR II, zdobył wiele nagród krajowych i międzynarodowych.
• W 1975 roku Zetor wprowadził pierwszy 6-cylindrowy model - 12011.
• W 1992 roku wprowadzono ulepszoną wersję wywodzącą się z serii UR III, pod nazwą "Zetor Major”.
• W 2004 roku poprzednie modele serii UR I zostały zastąpione nowoczesnymi ciągnikami pod nazwą „Proxima”.
• Seria UR II, po znacznej modernizacji, miała swoją premierę w 1998 roku pod nazwą „Zetor Forterra”.
• W 2010 roku nowością z serii „Forterra” był model 135 z silnikiem Z 1605 o mocy 136 KM.
• Zetor wprowadził system automatycznej regulacji tylnego trzypunktowego układu zawieszenia HitchTronic.

Modele ciągników Zetor

Zetor oferuje bogatą gamę traktorów, obejmującą maszyny o mocy od 15 do 170 koni mechanicznych. Zakres mocy jest podzielony na poszczególne serie, a w każdej z nich znajdują się ciągniki różniące się mocą w danym zakresie.

Seria UR I

• Zetor 25: Produkowany od 1947 do 1949 roku, jednocylindrowy silnik Diesla o mocy 15 KM.
• Zetor 5340: Produkowane w latach 1995-1997, z silnikami Diesela, 4-cylindrowymi o pojemności 3,6 litra.
• Zetor 7211: Traktor produkowany od 1971 do 1984 roku, napędzany jednostką 4-cylindrową o mocy 80 KM.
• Zetor 6245: Powstał w 1985 roku, produkcja zakończyła się w 1995 roku. Posiadał cztero-cylindrowy silnik Zetor 6201 o pojemności 3,5 litra. Model Zetor 6245 tur MX 260 jest dostępny za 66 500 zł.
• Zetor 7011: Ciągnik z maską od modelu 7211, z turem założonym 2 lata temu.
• Zetor 8145: Pierwsze egzemplarze pojawiły się na rynku w 1985 roku, produkcja zakończyła się w 1991 roku. Wyposażony w 4-cylindrowy silnik o pojemności 4,6 litra i napęd na wszystkie cztery koła.
• Zetor 16145: Ciągnik z napędem 4x4, wspomaganiem, zarejestrowany i ubezpieczony, z turem.
• Zetor 3340: Ciągnik rolniczy z 1995 roku, w bardzo dobrym stanie, z turem i osprzętem.
• Zetor 8045: Ciągnik z 1979 roku, po remoncie skrzyni, sprzęgła, hamulców i orbitrola, z turem.

Seria UR II Crystal

Zunifikowana rodzina ciągników skonstruowana w Polsko-Czechosłowackim Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Ciągników w Brnie. Nazwa serii pochodzi od czeskiego architekta Otakara Diblíka.

• Zetor Crystal 8011: Pierwszy ciągnik tej serii, wdrożony do produkcji w 1968 roku.
• Zetor 8045 Crystal: Prototyp przedstawiony w 1970 roku z przednią osią napędzaną.
• Zetor Crystal 160 koni turbo: Ciągnik z turem.

Seria Proxima

Nowa rodzina ciągników lekkich (JRL), która miała swoją premierę na targach Techagro w 2004 roku. Zastąpiła serię Super, dziedzicząc skrzynię biegów, tylne mosty i kabiny.

• Proxima (po face liftingu w 2008 roku): Ulepszenia obejmowały podnoszone maski, nowe oświetlenie, zwiększenie pojemności zbiornika paliwa do 150 litrów, oraz wprowadzenie silników spełniających normy EURO III.
• Proxima Plus (prezentowana w 2006 roku): Składa się z 3 modeli z silnikami o mocach 80, 92 i 101 KM.
• Proxima Power (wprowadzona w kwietniu 2008 roku): Modele dłuższe od standardowej Proximy, z 4-cylindrowymi turbodoładowanymi silnikami o mocach od 82 do 101 KM, spełniające normę Tier 3.
• Proxima CL 100 (model z 2023 roku): W nowej wersji dostosowanej pod normy spalin Stage V, z silnikiem Deutz o pojemności 3,6l, moc niecałe 99 KM.
• Zetor Proxima HS 120 STAGE V Platinium: Najmocniejszy model z serii Proxima, z silnikiem Deutz.

Seria Forterra

Modernizacja serii UŘ III, wprowadzona w 1998 roku. Obejmowała nową skrzynię biegów 24/18 z 3-stopniowym wzmacniaczem momentu obrotowego, elektroniczne sterowanie TUZ (EHR marki Bosch), wydajniejszą pompę hydrauliczną (60 lub 70 l/min), nowe przednie obciążniki. Zmieniono wnętrze i dach kabiny, stopniowo modyfikowano maskę silnika.

• Forterra HSX 140 (model 2023): Fabrycznie nowy ciągnik rolniczy.
• Forterra 140 (zaprezentowana w 2011 roku): Silnik spełniający normy EURO IIIB z filtrem cząsteczek stałych HUSS MD-System.
• Seria Forterra HD (zaprezentowana w 2014 roku): Wyposażona w silniki Zetor spełniające normę 3B za pomocą filtrów DOC i DPF. Model 150 HD posiada silnik Z1716 z elektronicznie sterowaną pompą wtryskową, szerszą tylną oś z wyższą nośnością.

Seria Major

• Zetor Major (wprowadzony do produkcji seryjnej 21 lutego 2013 roku): Wyposażony w 4-cylindrowy 76-konny silnik Zetor 1105 spełniający normy emisji spalin Stage IIIA i układ napędowy Carraro T506.
• Zetor Major CL 80 (model 2023): Fabrycznie nowy ciągnik rolniczy. Silnik czterocylindrowy Deutz 75 KM (bez AdBlue).
• Zetor Major CL 80 z ładowaczem Zetor System ZM229/1 (model 2022): Ciągnik i ładowacz fabrycznie nowy.

Pozostałe serie Zetor

• Seria Compax (CL 25, CL 40): Kompaktowe, łatwe w obsłudze i wszechstronne maszyny dla profesjonalistów, dostępne w wersji otwartej lub z kabiną.
• Seria Utilix (CL 55)
• Seria Hortus (CL 65): Aktualnie niedostępny w Polsce.
• Seria Primo (HT 20 NC)

Specyfikacje techniczne ciągników Zetor

Silniki

Silniki Martin Diesel są 4 lub 6-cylindrowe, zasilane olejem napędowym, z bezpośrednim wtryskiem paliwa i chłodzeniem cieczą. Turbodoładowane silniki mają moc maksymalną 90, 100, 140, 160 KM. Specyficzne zużycie paliwa wynosi 235 g/kW/h dla doładowanych i 240 g/kW/h dla wolnossących.

Skrzynia Biegów

Zsynchronizowane skrzynie biegów mają 8 biegów do przodu w 2 zakresach i 4 do tyłu, które są pomnożone przez wzmacniacz momentu na 16 do przodu i 8 do tyłu. Wprowadzenie nowej 16/16 w pełni zsynchronizowanej skrzyni P 90.2 jest znaczącą modernizacją. Skrzynia P 135.1 16/8 została przygotowana dla modeli 12345, 14345, 16345 i 18345. Wszystkie modele są wyposażone w dwustopniowy wzmacniacz momentu, który podwaja liczbę biegów.

Układ Hamulcowy

Hamulce nożne dwuobwodowe są suche dyskowe, sterowane hydraulicznie przez rozłączne pedały. Hamulec ręczny jest sterowany mechanicznie za pomocą ręcznej wajchy.

Układ Hydrauliczny

Podnośnik hydrauliczny jest wyposażony w cztery rodzaje sterowania: pozycyjna, siłowa, mieszana i ciśnieniowa. Układ hydrauliki zewnętrznej dostarcza olej pod ciśnieniem do podłączonych maszyn rolniczych za pomocą szybkozłączy ISO. Wydajność pompy hydraulicznej wynosi 41 l przy ciśnieniu 16 MPa. Maksymalna siła podnoszenia wynosi 39 kN dla TUZ 2 kategorii, 50 kN dla TUZ 2 i 3 kategorii. Zależnie od typu ciągnika siła podnoszenia może zostać opcjonalnie zwiększona do 65 kN poprzez dodatkowy siłownik pomocniczy o średnicy 63 mm. TUZ sterowany jest mechanicznie.

Przedni TUZ i WOM

Ciągniki z przednim napędem mogą być wyposażone w przedni TUZ 2 kategorii ISO. Maksymalna siła podnoszenia wynosi 15 kN i 25 kN przy 14 MPa w zależności od typu ciągnika. Wymagane opony przy przednim TUZ: 12,4-28; 14,9-24; 14,9-28; z minimalnym rozstawem 1800 i 1900 mm. Opcjonalnie dostarczany jest przedni WOM z 21 wypustami, o średnicy 35 mm dla 1000 obr./min.

Ładowacze czołowe (TUR) w ciągnikach

Ładowacz czołowy (TUR) to jedno z najważniejszych narzędzi, które znacząco zwiększa funkcjonalność ciągnika. Wiele ogłoszeń sprzedaży ciągników, takich jak Ursus C-360 + Tur, Zetor 6245 tur MX 260, czy Kubota M110GX TUR, świadczy o jego popularności i użyteczności.

Massey Ferguson i ładowacze czołowe

Wśród maszyn Massey Ferguson, model Massey Ferguson 4235 to ciągnik rolniczy o mocy 80 KM, wyposażony w konsolę do ładowacza MX. Posiada skrzynię 4-biegową z 3 zakresami jazdy oraz rewers elektrohydrauliczny, co zapewnia wygodną i efektywną pracę w polu. Należy również wspomnieć o modelu Massey Ferguson 3710 S + TUZ, który jest doskonale wyposażonym ciągnikiem rolniczym, zapewniającym doskonałą kontrolę i precyzję podczas pracy w polu.

Wyzwania techniczne i modyfikacje

Dyskusje na forach internetowych, często związane ze starszymi modelami, jak np. Tur 10 D, pokazują, że użytkownicy często zastanawiają się nad modyfikacjami i usprawnieniami. Przykładowo, "Tur 10 D miał silnik 1 CA 90 połączony ze sprzęgłem ( od Fiata 125 czy też od żuka - a może takie i takie w zależności od serii ?). Potem długi wał dochodzący do skrzyni od Dzika ( ?? )." Kwestie takie jak napęd pompy hydraulicznej, przełożenia w skrzyni biegów czy regulacja rozstawu osi (np. w Ursusie C-360) są często poruszane.

Jedną z istotnych kwestii jest wytrzymałość przekładni, zwłaszcza przy zastosowaniu kół o większym rozmiarze, np. 20 cali zamiast 16, jak w oryginalnym Dzik-u. "Moment jaki musi pokonać przekładnia jest ogromny zważywszy na wagę pojazdu (1T)." W związku z tym, rozważa się zastosowanie zwolnic, które były obecne w małych traktorkach takich jak Elpol czy Shibaura.

Zakup ciągnika - na co zwrócić uwagę?

Dostęp do informacji pozwala na poszerzenie wiedzy na temat ciągników. Ciągniki rolnicze używane lub nowe ciągniki rolnicze Zetor są szeroko dostępne w Internecie. Przy zakupie maszyn używanych należy być ostrożnym, dokładnie obejrzeć maszynę i poznać historię serwisowania. Szeroko dostępne części zamienne do Zetora sprawiają, że ciągnik jest łatwy i tani w naprawie.

Przy zakupie nowej maszyny warto rozważyć rozszerzoną gwarancję oraz zakup dodatkowego wyposażenia, takiego jak instalacja pneumatyczna, fotel pneumatyczny, dodatkowa para wyjść hydraulicznych, przedni tuz czy ładowacz czołowy. Przy wyborze ciągnika o mocy minimum 150 KM, z 6 cylindrami, należy zwrócić uwagę na moment obrotowy. Istotne jest, czy wybrać skrzynię bezstopniową, czy półbiegi w automacie. Warto również dopytywać o koszty pierwszych serwisów oraz o sens zastosowania kół 42-calowych w ciągnikach o mocy 150-160 KM.

tags: #ciagnik #z #turem #szkic