Przegląd informacji o ciągnikach, hodowli kaczek i odniesieniach historycznych

Poniższa artykuł przedstawia różnorodne informacje dotyczące hodowli kaczek, rynku maszyn rolniczych, a także historycznych odniesień, w tym do postaci króla Zygmunta III Wazy oraz militariów. Materiał bazuje na danych opisujących dynamiczny rozwój hodowli drobiu w Polsce, szczegółach dotyczących praktyk antykonkurencyjnych na rynku ciągników rolniczych oraz historycznych atrakcjach regionu łódzkiego.

Hodowla kaczek w Polsce i na świecie

Hodowla kaczek w Polsce przeżywa prawdziwy boom. W ciągu 10 lat, w okresie od 2012 do 2021 roku, liczba wylęgów piskląt wzrosła o 450%, a pogłowie o 200%. Warto zaznaczyć, że od dekady skala hodowli kaczek w Polsce stale rośnie. Na świecie liderem hodowli kaczki domowej są Chiny, które pokrywają 78% rynku. W Europie Polska zajęła w 2021 roku trzecie miejsce w rankingu producentów mięsa z kaczki, z udziałem w rynku na poziomie 16%. Przed Polską na liście znalazły się kolejno Francja i Węgry, natomiast za Polską - Niemcy i Bułgaria.

infografika przedstawiająca statystyki hodowli kaczek w Polsce i na świecie

Rasy kaczek

W hodowli kaczek wyróżnia się kilka typów ras, dostosowanych do różnych celów produkcyjnych:

  • Rasy nieśne kaczek, np. biegusy indyjskie, khaki Campbell. Biegusy indyjskie to typowe kaczki nieśne, wykorzystywane do produkcji jaj. Khaki Campbell należą do ras kaczek nieśnych o dobrej żerności i sporej ruchliwości, a ich nazwa pochodzi od ubarwienia.
  • Rasy ogólnoużytkowe kaczek, np. kaczki Pekin, kaczki francuskie. Kaczki Pekin należą do najpopularniejszych ras zarówno w Polsce (90% wszystkich hodowli), jak i na świecie. Jest to rasa kaczek ogólnoużytkowych, które są wysoce odporne, mają szybkie tempo wzrostu, nieduże wymagania żywieniowe, dużą wydajność rzeźną i dobrą nieśność. Mięso z kaczki Pekin jest jednak nieco gorsze niż to od typowych ras kaczek mięsnych. Kaczki francuskie, inaczej piżmowe, należą do ogólnoużytkowego typu kaczek hodowlanych. Mogą być hodowane zarówno w kierunku produkcji jaj, jak i na mięso kacze. Charakteryzują się dobrą nieśnością oraz wydajnością rzeźną, a ich mięso ma posmak dziczyzny i jest drobnowłókniste.
  • Rasy kaczek mięsnych i kaczki brojlery mięsne. Typową rasą mięsną jest kaczka Rouen. Zwykle jednak mięsna hodowla kaczek jest oparta na krzyżówkach, czyli tzw. kaczkach brojlerach.
  • Kaczki ozdobne, np. kaczki mandarynki. Kaczki mandarynki są niewielkie i mają mocno zaznaczony dymorfizm płciowy. Kaczory w trakcie sezonu godowego wyglądają niezwykle atrakcyjnie: mają kolorowy czub, jasne pasmo na skroni, wokół oczu pomarańczowe upierzenie i czerwony dziób.
zdjęcie przedstawiające różne rasy kaczek domowych

Systemy chowu i warunki hodowli

W hodowli kaczek stosuje się różne systemy chowu, w zależności od jej skali i celu:

  • W systemie półintensywnym, w pierwszym etapie, przez 3 tygodnie, prowadzony jest w budynkach intensywny chów kaczek brojlerów. Następnie kaczkom zapewniony zostaje ograniczony i chroniący przed złymi warunkami wybieg. Uznaje się, że jest to najbardziej opłacalny system hodowli ras mięsnych kaczek oraz kaczek mulardów.
  • Przydomowa hodowla kaczek zwykle prowadzona jest w niewymagającym nakładów pracy i tanim systemie ekstensywnym. Chów taki prowadzony jest w niewielkich stadach, z 1 samcem na 5 kaczek.

Odchów kacząt powinien odbywać się w budynkach, które mają okna. Optymalna temperatura w wychowalniach powinna wynosić 18°C, a pod elektryczną kwoką 30°C. Im starsze będą ptaki, tym bardziej można podnosić promiennik światła i w ten sposób regulować temperaturę pod nim. Podczas tuczu podrośnięte kaczki powinny mieć zapewnioną temperaturę 18-20°C. Warto pamiętać, że każda rasa kaczek ma nieco inne wymagania. Kluczowym pytaniem w przypadku pomieszczeń dla kaczek jest: ile kaczek na m²? Kaczki są bowiem wrażliwe na nadmierne zagęszczenie. Przyjmuje się, że w przypadku kaczek powyżej 4. tygodnia życia na 1 m² powinno przypadać 4-5 ptaków.

Żywienie kaczek

Odpowiednie żywienie jest kluczowe dla zdrowia i produktywności kaczek:

  • Podczas odchowu kaczek brojlerów najlepiej sprawdzają się pełnoporcjowe, zbilansowane mieszanki, które podaje się bez ograniczeń. Do 3. tygodnia życia pasza powinna zawierać 20% białka i 2900 kcal energii metabolicznej, złożona z 3-5 różnych pasz zbożowych. Między 4. a 8. tygodniem życia pasza powinna zawierać 17% białka i 2950 kcal energii, a 1/3 mieszanki można zastąpić zwykłą paszą gospodarską.
  • Jeżeli zastosowanie będą miały jedynie pasze gospodarskie (np. 20% śruty, 15% zielonki, a od 5. tygodnia życia), należy dodatkowo podawać kaczkom mieszankę mineralną złożoną z kredy pastewnej i żwiru oraz 2 razy w tygodniu zestaw witamin.
  • W przypadku domowej hodowli kaczek 4-8-tygodniowe kaczki mogą korzystać z pasz objętościowych (zielonki, susze, okopowe i warzywa).

Okres lęgowy w hodowli kaczek trwa od marca do sierpnia. W Arboretum w Rogowie, jednej z największych i najbogatszych kolekcji roślin w Europie, w stawie na wyspie gnieździ się kaczka krzyżówka, co jest przykładem dzikiej formy tego ptaka.

zdjęcie stadka kaczek na wybiegu

Ciągniki i maszyny rolnicze

Antykonkurencyjna zmowa na rynku maszyn Claas

Przez ponad 11 lat rolnicy nie mogli kupić maszyn rolniczych marki Claas i części zamiennych do nich w konkurencyjnych cenach i od samodzielnie wybranego sprzedawcy. Było to skutkiem porozumienia ograniczającego konkurencję. Pan Marek, rolnik od wielu lat korzystający z ciągników marki Claas, poszukiwał tej samej marki, gdy chciał kupić nowy ciągnik. Chciał porównać oferty, by wybrać najkorzystniejszą. Niestety, gdy dzwonił do przedstawicieli handlowych, był zawsze kierowany do tego w najbliższej odległości od swojego gospodarstwa. Gdy prosił o przedstawienie mu oferty innego dealera, cena zawsze okazywała się wyższa. Pan Marek to postać fikcyjna, jednak mechanizm działania dealerów maszyn rolniczych Claas jest prawdziwy.

Był on wynikiem długoletniej zmowy ograniczającej konkurencję, polegającej na terytorialnym podziale klientów, który był wzmocniony ustalaniem cen odsprzedaży. Niedozwolone porozumienie zawarli: spółka Claas Polska, która zarządza systemem dystrybucji maszyn rolniczych Claas, oraz pięciu dealerów tej marki: Agro Sznajder WKP, Przedsiębiorstwo Techniczno-Handlowe Roltex, Świerkot, Agrimasz oraz Agroas. Zmowa trwała ponad 11 lat - co najmniej od października 2011 r. do przynajmniej stycznia 2023 r.

„Wielu rolników kupuje przez lata maszyny rolnicze tej samej marki. Wynika to ze znajomości sprzętu, dostępu do części i umiejętności jego obsługi i naprawy, a niekiedy obaw związanych ze zmianą marki. Dlatego zmowa dotycząca sprzedaży maszyn i części zamiennych Claas była wyjątkowo niekorzystna dla rolników.” Dealerzy mieli przydzielone obszary, na których mogli sprzedawać maszyny. Niedozwolone ustalenia dotyczyły ograniczenia pasywnej sprzedaży klientom spoza przydzielonego terenu, czyli sytuacji, gdy rolnik sam zgłosił się do dealera z prośbą o przedstawienie oferty. W takim przypadku był pytany o miejsce zamieszkania lub gospodarstwa rolnego. Jeśli było to poza obszarem przydzielonym sprzedawcy, potencjalny nabywca był kierowany do „właściwego terytorialnie” dealera. Sprzedawcy informowali się wzajemnie o takich kontaktach, również za pośrednictwem Claas Polska. Podział rynku był wspierany przez ustalenia cenowe.

Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że spółka Claas Polska brała czynny udział w utrzymywaniu ustaleń podziałowych i cenowych w sieci dystrybucyjnej. Pełniła rolę koordynatora oraz strażnika ustaleń i monitorowała zachowania rynkowe dealerów. Sami sprzedawcy również obserwowali swoje działania i skarżyli się do Claas Polska, jeśli któryś z nich nie przestrzegał warunków zmowy. „Wydana decyzja to nasze kolejne działanie w obronie interesów ekonomicznych rolników. Interweniujemy zarówno w przypadkach nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej przez dużych graczy, jak i naruszania reguł konkurencji.”

Każdy, kto poniósł szkodę wskutek naruszenia prawa konkurencji, może złożyć do sądu cywilnego pozew przeciwko każdemu z podmiotów, który złamał prawo. Uzyskanie odszkodowania umożliwia ustawa o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji (private enforcement), która weszła w życie w 2017 r. Maksymalne kary za udział w porozumieniu ograniczającym konkurencję wynoszą 10 proc. rocznego obrotu dla firmy i dwa mln zł dla menedżerów. Dotkliwych kar za udział w zmowie można uniknąć dzięki programowi łagodzenia kar (leniency). Daje on przedsiębiorcy uczestniczącemu w nielegalnym porozumieniu oraz menadżerom odpowiedzialnym za zmowę szansę obniżenia, a niekiedy nawet uniknięcia sankcji pieniężnej. Można z niego skorzystać pod warunkiem współpracy w charakterze „świadka koronnego” z Prezesem UOKiK oraz dostarczenia dowodów lub informacji dotyczących istnienia niedozwolonego porozumienia. Zainteresowanych programem łagodzenia kar zapraszamy do kontaktu z Urzędem pod specjalnym numerem telefonu: 22 55 60 555. Prowadzona jest również platforma pozyskiwania informacji od anonimowych sygnalistów.

zdjęcie nowoczesnego ciągnika rolniczego Claas

Militarne ciągniki w Skansenie Rzeki Pilicy

Absolutnym numerem jeden wśród eksponatów Skansenu Rzeki Pilicy w Tomaszowie Mazowieckim jest wyłowiony z Pilicy „Lufcik”, czyli opancerzony ciągnik artyleryjski Luftwaffe. To jedyny, zachowany na świecie transporter tego typu. Po wydobyciu z Pilicy został poddany gruntownemu remontowi, który zakończył się. Nie lada gratką jest też drugi „zdobyty” w Pilicy pojazd, niemiecki ciągnik artyleryjski FAMO. Na świecie zachowały się zaledwie 3-4 sztuki tego typu pojazdów, w tym jedyny w Polsce egzemplarz, który można oglądać właśnie w Tomaszowie Mazowieckim. Pojazd ten utknął w korycie Pilicy koło Białej Góry podczas dramatycznej przeprawy Niemców w styczniu 1945 roku i udało się go wydobyć po 44 latach.

Dla fanów serialu „Czterej Pancerni i Pies” dużą atrakcją jest czołg T-34. Taki sam, jakim walczyli w serialu Janek i jego kompani. Czołg jest kompletny; ma nawet działający klakson i jest „na chodzie”. Używany jest w rekonstrukcjach, odbywających się w Skansenie Rzeki Pilicy.

zdjęcie opancerzonego ciągnika artyleryjskiego

Skansen rzeki Pilicy.

Odniesienia historyczne: Zamek w Łęczycy i Król Zygmunt III Waza

Zamek w Łęczycy zbudował król Polski Kazimierz Wielki najprawdopodobniej w latach 1357-1365. W swoich murach gościł trzech polskich królów: Władysława Jagiełłę, Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta III Wazę. Najczęstszym gościem był Jagiełło, który przebywał w łęczyckim zamku 36 razy. Niestety nie sprowadzało go tu zamiłowanie, ale najczęściej sądy, wojny z Zakonem Krzyżackim i Zjazdy Generalne. W „przytulnych” celach zamku w Łęczycy, po klęsce na polach Grunwaldu, część znakomitych jeńców krzyżackich i zagranicznych gości, czekała na wykup.

Najciekawszym, od lat, lokatorem budowli jest diabeł Boruta. Przez łęczycan, miasta wśród bagien i mgieł położonego, widywany jest od bardzo dawna. A czart ten jest niesłychanie sprytny i przebiegły, bo co i rusz przybiera inną postać. Widziano Borutę jako szlachcica w kontuszu i z szablą przy boku; jako czarnego diabła z ogonem i widłami; w postaci sowy, która pilnuje lochów w zamku i skarbów w nich zgromadzonych; oraz jako „topielca”, czyli wielką rybę z rogami.

zdjęcie Zamku Królewskiego w Łęczycy

tags: #ciagnik #zygmunt #kaczka