Projekt ciągnika "Dzik" został opracowany w 1957 roku. Jego podstawą był dwusuwowy silnik spalinowy typu S-82, pochodzący z Wytwórni Sprzętu Mechanicznego „Polmo” w Bielsku-Białej. Za powstanie projektu odpowiadało Wrocławskie Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Maszynowego Leśnictwa, a autorami byli inżynierowie Tomasz Pacyński i Stanisław Goriaczko.
W ciągu pierwszego roku produkcji seryjnej na rynek trafiło ponad 300 sztuk ciągników "Dzik 1". Te wczesne modele były wyposażone w silnik S-82, którego projektantem był Fryderyk Bluemke, o mocy około 8 KM. Do zasilania pojazdu używano mieszanki benzyny samochodowej z olejem silnikowym w stosunku 1:20.
Jeszcze w tym samym roku produkcja pierwszej wersji ciągnika została wstrzymana. Wkrótce opracowano całkowicie zmodernizowaną wersję, oznaczoną jako "Dzik-2". Ten model otrzymał silnik S-261C o mocy 8,5 KM, charakteryzujący się prostszą i bardziej ekonomiczną budową w porównaniu do poprzednika. Produkcja "Dzik-2" rozpoczęła się w 1960 roku.
Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku na rynku pojawiła się kolejna wersja - "Dzik-21". Ten ciągnik był napędzany silnikiem typu 160.03 o mocy 11 KM. Ostatnia seria ciągników "Dzik-21" została wyprodukowana około roku 1980. Produkcją tej wersji zajęła się Wytwórnia Urządzeń Komunalnych „WUKO” w Stąporkowie, nadal wykorzystując silnik WSM typ 160.
Ciągnik "Dzik" oferował możliwość wyposażenia w specjalne narzędzia, napędzane silnikiem mikrociągnika. W pierwotnej wersji dostępnych było 22 typy takich przystawek.
Charakterystyka techniczna ciągnika "Dzik"
Jednocylindrowe silniki ciągników "Dzik" miały pojemność skokową 350 cm³, były chłodzone powietrzem i generowały moc około 8 KM. Maksymalna prędkość pojazdu wynosiła około 14 km/h, a jego masa to 502 kg (w przypadku "Dzik 1" - 400 kg).
Sterowanie ciągnikiem odbywało się za pomocą teleskopowej kierownicy motocyklowej. Kierowca, siedząc na specjalnym siodełku zamontowanym do przyczepki lub maszyny roboczej, mógł skręcać pojazdem, obracając całą osią, na której znajdował się silnik.
Konstrukcja ciągnika umożliwiała blokowanie obu kół jednocześnie lub tylko jednego - prawego albo lewego. Silniki demontowane z ciągników "Dzik" często znajdowały zastosowanie w gospodarstwach rolnych do napędu innych maszyn. Z tego powodu niewiele tych pojazdów zachowało się do czasów współczesnych w stanie nadającym się do użytku.
Zastosowanie ciągnika "Dzik" w pracach koszenia
Współczesne metody walki z chwastami w sadach, poza metodami chemicznymi, skupiają się na odchwaszczaniu mechanicznym. W przypadku utrzymywania naturalnego zadarnienia lub murawy, konieczne jest regularne koszenie nisko nad powierzchnią gleby. W tym kontekście kluczową maszyną staje się kosiarka sadownicza, która może współpracować z ciągnikiem takim jak "Dzik".
Wspomniano o możliwości podłączenia kosiarki za pomocą specjalnego zaczepu N3. W przeszłości popularnością cieszyły się kosiarki listwowe, które stanowiły jedyny dostępny mechaniczny system koszenia. Pomimo swojej popularności, miały one znaczące wady, takie jak niska wydajność i duża wrażliwość na przeszkody, co ograniczało ich zastosowanie, szczególnie w sadach.
Po długim okresie rozważań, analizy dostępności podzespołów i kosztorysowania, podjęto decyzję o budowie kosiarki bijakowej, znanej również jako kosiarko-rozdrabniacz bijakowy. Konstrukcja tej kosiarki jest oparta na trzech punktach podparcia: wózku MWZ-2 z przodu oraz dwóch skrętnych kołach z tyłu.
Budowa kosiarki bijakowej
Głównym elementem kosiarki bijakowej jest poziomo zamocowany wał nożowy. Na wale tym znajdują się noże bijakowe typu "Y", dobrane ze względu na przeznaczenie urządzenia, głównie do rozdrabniania trawy.
Wał nożowy jest osadzony z obu stron w samonastawnych oprawach łożyskowych (odpowiednikach SKF SY40). Posiada on przedłużony trzpień, do którego zamocowane jest koło pasowe (2SPB-150), napędzające wał za pomocą odpowiednio dobranej przekładni od silnika ciągnika.
Przednia rotacja wału nożowego, zgodna z kierunkiem obrotu kół ciągnika, ma za zadanie podnosić trawę, zapewniając równe cięcie. Przewidywane obroty wału wynoszą około.
Wspomniano również o silniku S-261C, który został rozkręcony w celu sprawdzenia stanu technicznego i oczyszczenia, co jest niezbędne do jego ponownego uruchomienia.
Kosiarka bijakowa spełnia pokładane w niej oczekiwania, doskonale radząc sobie nawet z bardzo wysoką trawą.