Kompleksowy Przewodnik po Pługach Rolniczych i Ich Regulacjach

Pług do orki to jedna z podstawowych maszyn w każdym gospodarstwie rolnym, która decyduje o jakości przygotowania gleby pod zasiew. Wybór odpowiedniego modelu to nie tylko kwestia ceny, ale także trwałości, dostępności części i dopasowania do warunków polowych. Rynek oferuje szeroki wybór pługów, a producenci tacy jak Kverneland i Unia są jednymi z kluczowych graczy. Zrozumienie ich oferty oraz kluczowych parametrów i regulacji pługów jest niezbędne dla efektywnej pracy.

Rodzaje pługów rolniczych

Na rynku dostępne są różne typy pługów, każdy z nich przeznaczony do specyficznych zadań i warunków glebowych. Poniżej przedstawiono najczęściej spotykane konstrukcje.

Pługi dłutowe

W przypadku pługów dłutowych klasyczna odkładnica zastąpiona jest zębem, który lepiej kruszy glebę i miesza ją. Dzięki temu podczas pracy stwarza lepsze warunki do procesu mineralizacji resztek pożniwnych oraz wzrostu systemu korzeniowego. Maszyny te są często wyposażone w wał, co pozwala na wyrównanie pola po jego pracy. Ich budowa pozwala na elastyczną i łatwą regulację głębokości pracy oraz ma większą wydajność niż pługi odkładnicowe, osiągając prędkość pracy nawet do 12 km/h.

Pługi odkładnicowe

Są to maszyny rolnicze wyposażone w klasyczny korpus płużny, których centralną część stanowi odkładnica. Pługi tego typu bardzo dobrze obracają glebę i przykrywają resztki pożniwne. Są one coraz rzadziej wykorzystywane do uprawy ścierniska, ze względu na dużą energochłonność i stosunkowo małą wydajność pracy.

Pługi zagonowe

Są to maszyny rolnicze o najprostszej budowie, dlatego ich zakup i eksploatacja nie jest kosztowna. Jednak ich praca na polu wymaga wydzielenia tzw. zagonów - części pola. Ich wydzielenie pozwala na zredukowanie liczby jałowych przejazdów na uwrociach, podczas których nie jest wykonywana orka. Wykorzystanie tego rodzaju maszyny zwiększa czasochłonność orki w porównaniu z pługami obrotowymi oraz powoduje ugniatanie gleby na uwrociach, spowodowane częstymi przejazdami z jednej strony zagonu na drugą.

Pługi obrotowe

Maszyny rolnicze tej grupy charakteryzują się dwoma rzędami korpusów płużnych umieszczonych po przeciwległej stronie ramy. Wyposażone są dodatkowo w mechanizm obrotowy. Ich budowa jest bardziej skomplikowana, a same maszyny są droższe niż pługi zagonowe. Takie rozwiązanie umożliwia wykonanie orki bez konieczności wydzielania zagonów, ponieważ przejazd wykonywany jest obok drugiego. W efekcie praca taką maszyną jest bardziej wydajna i nie wymaga jałowych przejazdów. Pługi tego typu, pomimo wyższej ceny, wybierane są coraz częściej, dlatego że ich użytkowanie daje dużo więcej korzyści niż użytkowanie pługów zagonowych.

Unia i Kverneland - Porównanie Ofert Pługów

Zarówno Kverneland, jak i Unia to uznani producenci sprzętu rolniczego, oferujący szeroką gamę pługów. Porównajmy ich oferty.

Oferta pługów Kverneland

Oferta firmy Kverneland jest bardzo szeroka i obejmuje różnorodne typy pługów, dostosowane do specyficznych potrzeb i mocy ciągników. W portfolio Kverneland znajdziemy pługi:

• zagonowe,
• obracane zawieszane,
• obracane półzawieszane,
• pracujące w systemie on-land (gdzie ciągnik jedzie po nieoranej części pola, a nie w bruździe).

Taka różnorodność pozwala na wybór maszyny dostosowanej do mocy pociągowej ciągników posiadanych w gospodarstwie, co zapewnia maksymalne wykorzystanie jej wydajności przy jednoczesnym zachowaniu optymalnej kosztochłonności zabiegu uprawowego. Pługi Kverneland wyposażone są od 3 do nawet 12 korpusów, a wybrane modele mają możliwość hydraulicznej regulacji szerokości roboczej.

Kverneland AB 100 - Szczegółowa charakterystyka

Model Kverneland AB 100 to nowoczesny pług obrotowy zaprojektowany, aby uczynić prace rolnicze bardziej efektywnymi i wydajnymi. Może on pracować na szerokości od 12 do 20 cali (30,5 do 50,8 cm) na korpus. Głębokość pracy pługów Kverneland AB 100 może sięgać nawet 35 cm, co pozwala na doskonałe przygotowanie gleby dla uprawy różnych roślin. W zależności od potrzeb, Kverneland AB 100 może być wyposażony w od 4 do 6 korpusów.

Kverneland AB 100 oferuje wiele zalet w porównaniu z innymi pługami obrotowymi dostępnymi na rynku. Dzięki szerokości roboczej, głębokości pracy i liczbie korpusów, pług ten oferuje znakomitą wydajność. Został on zaprojektowany z myślą o oszczędności paliwa, a ochrona gleby jest jednym z jego priorytetów. Kverneland AB 100 wyróżnia się innowacyjnymi rozwiązaniami, które sprawiają, że praca na polu jest łatwiejsza i bardziej efektywna. W porównaniu z konkurencyjnymi modelami, oferuje wyższą wydajność, oszczędność paliwa oraz lepszą ochronę gleby.

Pług ten doskonale sprawdza się w różnych warunkach pracy i na różnych typach gleb, będąc idealnym rozwiązaniem dla dużych gospodarstw, które potrzebują szybkiego i efektywnego narzędzia do orki. Wśród rolników korzystających z Kverneland AB 100 opinie na temat tego pługa są zdecydowanie pozytywne, szczególnie doceniana jest jego wydajność, oszczędność paliwa oraz innowacyjność. Cena Kverneland AB 100 zależy od liczby korpusów i dodatkowego wyposażenia, ale generalnie można uznać go za produkt o przystępnej cenie. Warto dodać, że Kverneland jest uznawany za markę produkującą sprzęt wysokiej jakości, co czyni inwestycję w pług AB 100 opłacalną. Kverneland AB 100 objęty jest gwarancją producenta, a szeroka sieć serwisowa Kverneland zapewnia fachową pomoc techniczną i szybką dostępność części zamiennych. To nowoczesny pług obrotowy, który przyczynia się do poprawy efektywności pracy na polu.

Oferta pługów Unia

Producent Unia oferuje maszyny obracane zawieszane o liczbie korpusów od 2 do 5 oraz większe - półzawieszane (5-9 skib). Ich wyposażenie jest zróżnicowane i podobnie jak w przypadku pozostałych producentów, istnieje możliwość konfiguracji nowej maszyny pod kątem konkretnych potrzeb gospodarstwa.

Kluczowe Parametry Konstrukcyjne Pługów

Wybór odpowiedniego pługa wymaga analizy jego konstrukcji i kluczowych parametrów, które wpływają na trwałość, efektywność i dopasowanie do warunków polowych.

Rama pługa

Rama w pługach musi wytrzymać bardzo duże obciążenie. Zwykle jest ona zbudowana z profili o przekroju kwadratowym. Do najpopularniejszych wielkości profili należy rozmiar 120x120 mm, który można spotkać w przynajmniej jednym modelu każdego producenta pługów. Wśród omawianych marek, Kverneland wyróżnia się, gdyż większość jego modeli jest wyposażona w ramę 150x150 mm. Zarówno Kverneland, jak i pozostali producenci mają jednak bardziej zróżnicowaną ofertę, obejmującą wersje od 100x100 mm, przez 140x140 mm i 160x160 mm, aż do wersji prostokątnych 200x120 mm. Niektórzy producenci, np. Gregoire Besson, oferują również ramy podwójne, które znacznie zwiększają sztywność pługa. Im większy profil ramy, tym większa wytrzymałość, ale również większa masa. Pługi z ramami 120x120 mm i mniejszymi są przeznaczone na średnie i lekkie gleby.

Oprócz samego przekroju ramy ważna jest grubość stali, z jakiej została ona wykonana oraz jej jakość. Producenci w profilach 120x120 mm i mniejszych najczęściej stosują stal o grubości 8 mm. Ważną cechą ramy jest możliwość jej przedłużenia razem z dodatkowym korpusem - są to tzw. pługi "X+", gdzie "X" oznacza stałą liczbę korpusów, a "+" to możliwość dołączenia kolejnego korpusa. Możliwość rozbudowy pługa może być przydatna, gdy np. kupimy większy ciągnik. Posiadając z kolei pług z dodatkowym, odkręcanym korpusem, po jego zdemontowaniu mamy możliwość uprawy cięższej ziemi, z którą nasz ciągnik nie dałby sobie rady przy pełnej wielkości pługa, lub możemy pracować, gdy jesteśmy zmuszeni do użycia mniejszego ciągnika niż zwykle. Konstrukcja niektórych elementów przedłużających ramę pozwala na dołączanie kolejnych takich samych odcinków i przedłużanie pługa o kolejne korpusy, np. w narzędziach Kuhn. Należy być przy tym bardzo ostrożnym i zwracać uwagę na solidność ramy w danym modelu, zwłaszcza przy użytkowaniu pługa na ciężkich glebach, gdzie dołączenie dodatkowego korpusu mogłoby spowodować ryzyko uszkodzenia całej ramy. Między innymi z tego powodu niektórzy producenci, np. Kuhn, Kverneland, Lemken, Pӧttinger zamiast podawać zapotrzebowanie pługa na moc ciągnika (które jest bardzo zmienne w zależności od ustawień narzędzia i warunków glebowych) podają moc maksymalną, z jaką narzędzie może pracować bez zwiększonego ryzyka jego uszkodzenia.

Odległość między korpusami i wysokość ramy

Ważnymi parametrami pługa są odległość między korpusami oraz wysokość ramy. Oba czynniki mają znaczenie przede wszystkim w pracy na polach z dużą ilością resztek pożniwnych lub w czasie przyorywania międzyplonu. Im większy rozstaw korpusów i wyżej umieszczona rama, tym pług jest mniej podatny na zapychanie. Niestety ma to też swoje wady: zwiększoną masę narzędzia i oddalenie jego środka ciężkości od ciągnika.

Regulacja szerokości roboczej

Najprostsze pługi mają stałą szerokość roboczą. W ofertach producentów przeważają jednak narzędzia umożliwiające jej zmianę. Większość z nich wymaga regulacji ręcznej, np. Ӧverum Xcelsior CX, Lemken Juwel, Kuhn Multi-Master, Akpil KM 180 czy Unia Group Ibis. W takim przypadku należy zacząć od umieszczenia przy każdym korpusie śrub w otworach odpowiadających żądanej szerokości roboczej. Producenci udostępniają w ten sposób od 3 do 6 szerokości pracy. Następnie, zwykle przy użyciu śruby rzymskiej, należy zmienić kąt ustawienia ramy.

Regulacja szerokości roboczej może odbywać się także w bardziej zautomatyzowany sposób. W pługach typu "vario" zmiana szerokości pracy odbywa się bezstopniowo, przy pomocy siłowników hydraulicznych, dzięki czemu można sterować nią z kabiny ciągnika, np. w pługach Unia Group Vario, Lemken VariOpal, Ӧverum Vari Flex i Akpil KM 180 Vario. Takie rozwiązanie jest przydatne w gospodarstwach posiadających bardzo zróżnicowane gleby. Przydaje się również na klinach i brzegach pól, a także przy omijaniu przeszkód. Zakres regulacji zarówno w przypadku pługów z ręczną, jak i hydrauliczną zmianą szerokości roboczej w zależności od konkretnego modelu wynosi od 32-35 cm do 44-54 cm. Ciekawą właściwością jest, że zmiana tej szerokości nie zmienia kąta natarcia lemiesza, co jest związane z zasadą czworoboku przegubowego.

Innym zagadnieniem jest zmiana szerokości orki poprzez odejmowanie i dokładanie korpusów. Belka w takim przypadku musi mieć budowę kołnierzową, czy teleskopową, aby po odjęciu od tyłu korpusa nie wystawała "pusta" belka.

Zabezpieczenia przeciwprzeciążeniowe

Kamienie i inne przeszkody znajdujące się w glebie mogą uszkodzić pług, zaczynając od elementów korpusu, a na ramie kończąc. Aby temu przeciwdziałać, w omawianych narzędziach płużnych stosowane są rozmaite zabezpieczenia przeciwprzeciążeniowe.

Kołki ścinane

Najprostszym, najtańszym i najbardziej powszechnym rozwiązaniem są kołki ścinane. Zabezpieczenie pozwala utrzymać niską wagę narzędziom w nie wyposażonym. Kołki ścinane przeznaczone są na pola z małą ilością kamieni i można je spotkać w bazowych wersjach niemal wszystkich modeli pługów. Prawie wszyscy producenci umiejscawiają śrubę ścinaną poprzecznie do działającej na nią siły. Wyjątkiem od tej reguły jest Kuhn, który umiejscawia ją równolegle do płaszczyzny pracy korpusów pługa, co sprawia, że śruba nie jest ścinana, a rozrywana.

Zabezpieczenia typu non-stop

Inne bezpieczniki określane są mianem zabezpieczeń typu non-stop. Oznacza to, że pracują one bez przerwy, a powrót korpusu do pozycji sprzed zadziałania bezpiecznika następuje automatycznie, gdy tylko przeszkoda zostanie minięta. Występują dwa rodzaje zabezpieczeń mechanicznych: sprężynowe i resorowe. W przypadku tych konstrukcji zmiana siły, która powoduje zadziałanie zabezpieczenia, jest utrudniona, co jest główną wadą tego rozwiązania. Jego zaletą jest z kolei małe skomplikowanie i niska awaryjność.

• Sprężynowe: Siłę aktywacji można zmienić poprzez regulację dociśnięcia sprężyn, choć możliwość ta jest uzależniona od sposobu ich zamontowania.
• Resorowe: Zmiana siły uruchomienia wymaga zmiany ilości piór w resorze, co zabiera dość dużo czasu. Przykładowy koszt zastąpienia kołków ścinanych zabezpieczeniem resorowym wynosi w przypadku pługów Akpil KM 180 - 10 500 zł, Unia Group Ibis XL - 9100 zł, Kverneland 150 - 7400 zł.

Zabezpieczenia hydrauliczne

Najwięcej możliwości daje jednak zabezpieczenie hydrauliczne. Jego podstawowa przewaga to łatwa i szybka zmiana siły uruchamiającej zabezpieczenie. Ma to znaczenie przede wszystkim w gospodarstwach, które dysponują zróżnicowanymi glebami o różnym stopniu zakamienienia. Wadą rozwiązania hydraulicznego jest jego skomplikowanie, co skutkuje znacznymi kosztami podczas zakupu i potencjalnym ryzykiem awarii. W przypadku pługa Unia Group Ibis XL nabywca za doposażenie go w ten rodzaj zabezpieczenia musi dopłacić 15 500 zł. Najczęstszym problemem w przypadku pługów wyposażonych w bezpieczniki hydrauliczne są wycieki oleju. Regulacja tego typu zabezpieczenia odbywa się zazwyczaj za pomocą rozdzielacza ciągnika przy wsparciu manometru, na którym możemy obserwować ustawione ciśnienie.

Wyposażenie Dodatkowe i Opcje Pługów

Pługi, choć należą do stosunkowo prostych narzędzi uprawowych, to listy ich wyposażenia dodatkowego bywają dość długie, oferując szereg opcji zwiększających ich funkcjonalność i efektywność.

Przedpłużki i listwy ścinające

Jedną z najczęściej występujących pozycji są przedpłużki. Ich zadaniem jest zdjęcie i zrzucenie do bruzdy wierzchniej warstwy gleby. Efektem tego działania jest lepsze przykrycie resztek pożniwnych, nawozów zielonych czy też obornika. Zamiast przedpłużków nad odkładnią mogą być zamontowane listwy ścinające, które są wystarczające w przypadku orki pola z małą ilością materiału organicznego zalegającego na jego powierzchni, np. po zbożach.

Koła podporowe

Najczęściej koło podporowe jest w standardzie, ale producenci za dopłatą oferują jego lepsze wersje, które mogą służyć nie tylko do utrzymywania głębokości roboczej pługa, ale również do podpierania go w czasie transportu. Wtedy wyposażone są zwykle w amortyzację i samonastawną obrotnicę.

Odkładnice

Ciekawą opcją jest odkładnica ażurowa, która w odróżnieniu od tradycyjnej jest złożona z kilku listew zamiast jednej, litej powierzchni. Polecana jest na gleby średnie i ciężkie. Podczas pracy z pługiem wyposażonym w odkładnie tego typu - według różnych badań - ciągnik może zużywać do 10 proc. mniej paliwa niż przy zastosowaniu tradycyjnych odkładni, dzięki zmniejszeniu tarcia gleby. Inna interesująca opcja to odkładnica z tworzywa sztucznego, np. u Lemkena, gdzie z tworzywa wykonana jest górna i dolna listwa odkładni. Dzięki bardzo dobrym właściwościom ślizgowym taka odkładnica sprawdza się bardzo dobrze na glebach lepkich.

Kroje

Kroje są bardzo pożądane podczas orki gleb bardzo ciężkich i silnie poprzerastanych korzeniami. Elementy te odcinają skibę od ścianki bruzdy, odciążając krawędź tnącą piersi odkładnicy. Najczęściej kroje kojarzą się z wersjami talerzowymi, które bardzo dobrze radzą sobie w różnych warunkach pracy. Ze względu na koszty wypierane są jednak przez nawet dziesięciokrotnie tańsze kroje nożowe montowane pionowo, bezpośrednio obok lemiesza. Dobrym przykładem różnic kosztów zakupu pomiędzy obu rodzajami krojów jest cennik Unii Group, według którego trzeba za nie zapłacić odpowiednio 1415 zł (talerzowe) i 135 zł (nożowe).

Pogłębiacze

Pogłębiacze spulchniają dno bruzdy, działając bezpośrednio za każdym korpusem, co przyczynia się do niszczenia podeszwy płużnej. Obecnie rozwiązanie to jest dość rzadko spotykane.

Belki (ramiona) do narzędzi doprawiających

Belka do narzędzia doprawiającego służy do zagregowania z pługiem różnego rodzaju wałów, które mają przyspieszyć osiadanie gleby po orce i wstępnie przygotować ją do siewu. Belki tego typu występują w wersjach z chwytakiem mechanicznym (działającym na zasadzie haka, wymagającego cofnięcia bądź uniesienia pługa w celu zwolnienia wału) i hydraulicznym.

Regulacja Pługa - Klucz do Efektywnej Orki

Prawidłowe ustawienie pługa jest fundamentalne dla jakości pracy i efektywności. Istnieje wiele aspektów regulacji, które wpływają na ostateczny rezultat orki.

Regulacja szerokości pierwszej skiby

Regulacja szerokości pierwszej skiby to istotny element prawidłowego ustawienia pługa. Różne źródła podają odmienne podejścia do tej kwestii. W Agromechanice wskazuje się, że dostosowuje się ją do rozstawu tylnych kół ciągnika. W RPT natomiast piszą, że regulacji pierwszej skiby dokonuje się w drugim przejeździe, a pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem. Piszą też, że ma to związek ze ściąganiem pługa albo ma wpływ na równomierną szerokość pozostałych skib. W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych, oś wykorbiona w stojaku służy do regulacji pierwszej skiby i jednocześnie punktu pociągowego. W pługach obracalnych jednobelkowych te ustawienia dokonuje się razem lub oddzielnie śrubą rzymską albo siłownikiem. Należy pamiętać, że za pomocą tej osi wykorbionej nie zmienia się w rzeczywistości szerokości tylko pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, zmieniając przy tym kąt natarcia lemieszy. Inne źródła podają, że zmiana tej szerokości powinna być następstwem zmiany głębokości orki tak, aby był zachowany jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu - im głębiej, tym szerzej i na odwrót. Na zimę znowu lepiej zostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowanej), czyli głęboko i wąsko.

Inne aspekty regulacji

Zużycie pługa wyposażonego w cztery korpusy to najpopularniejsza wielkość narzędzi płużnych, z cenami wahającymi się od około 20 do ponad 100 tys. zł. Czteroskibowce swoją popularność zawdzięczają przede wszystkim dopasowaniem do najpopularniejszej grupy nabywanych w ostatnich latach ciągników: 70-140 KM.

Regulacja głębokości w nowszych pługach obracalnych często odbywa się za pomocą regulacji siłowej (lub pozycyjnej), a nie kółka kopiującego, chyba że pług jest przyczepiany. Regulacja siłowa wyklucza kółko kopiujące. Jeżeli chce się pracować za pomocą regulacji kopiującej (kółka), należy ustawić podnośnik na dociążanie (regulację ciśnieniową), czyli podnoszenie pod mocno zmniejszonym ciśnieniem, tak aby nie dało rady podnieść pługa od ziemi (tracąc wtedy dociążanie tylnej osi masą pługa). Jeszcze inną regulacją jest w nowszych pługach przesuwanie wzdłużne pługa tak, aby wychylić pierwszy korpus poza rozstaw kół ciągnika, co umożliwia obydwu kołom jazdę po caliźnie (nieoranej części pola). Poziomowanie pługa jest także kluczowe dla prawidłowej pracy.

Wybór Odpowiedniego Pługa

Wybór najlepszego pługa do orki to taki, który jest dopasowany do rodzaju gleby, mocy ciągnika i budżetu gospodarstwa. Na krajowym rynku dostępny jest ogromny wybór pługów oferowanych w bardzo zróżnicowanych konfiguracjach. Z tego powodu wybór nie jest łatwy, ale za to dostępna oferta pozwala na dopasowanie idealnego narzędzia do warunków w danym gospodarstwie. Wybierając pług, trzeba w pierwszej kolejności kierować się posiadanym typem gleb i ich ewentualnym zakamienieniem. Jeśli posiadamy lekkie gleby, wtedy nie warto przesadzać ze zbyt masywnym pługiem, ponieważ będzie to rodziło niepotrzebną konieczność współpracy z dużym ciągnikiem, a co za tym idzie, niepotrzebnie będzie nam to zawyżać koszty eksploatacji. Podobnie na ciężkich glebach oszczędność na zbyt lekkim pługu może spowodować konieczność jego dość szybkiej wymiany na nowy ze względu na szybkie zużycie. Warto też zwrócić uwagę na marki znane z trwałości i prostoty, a także na dostępność części i serwisu.

tags: #co #lepsze #unia #czy #kverneland