Najechanie kosiarką na kamień to jedno z najbardziej stresujących i potencjalnie niebezpiecznych zdarzeń, jakie mogą przydarzyć się podczas koszenia trawnika. Kamienie są największym zagrożeniem zarówno dla sprawnego działania kosiarki, jak i dla samego operatora oraz otoczenia. Często możemy ich nie zauważyć, szczególnie w wysokiej trawie, na nierównościach czy w glebie po rozgrabieniu kretowin. Po ostrej zimie zmarznięta ziemia potrafi "wypluwać" kamienie, dlatego wiosną ich ilość na trawnikach znacząco wzrasta.
Bezpośrednie Uszkodzenia Kosiarki
Kiedy nóż kosiarki natrafi na kamień, spotyka się z niezwykle silnym oporem, którego nie jest w stanie przezwyciężyć. Obroty noża zostają gwałtownie zatrzymane, a konsekwencje dla urządzenia mogą być poważne.
Uszkodzenie noża i jednostki tnącej
- Stępienie lub zgięcie noża: Nóż kosiarki natrafia wówczas na niezwykle silny opór, a ostrza tępią się błyskawicznie. Uderzenie obracającego się noża nawet w średniej wielkości kamień może zakończyć się zgięciem lub stępieniem części ramienia jednostki tnącej (nóż kosiarki to uformowany płaskownik). Siła uderzenia musi być duża. Zbyt tępy nóż jest częstym problemem, który może stać się przyczyną uszkodzenia całego mechanizmu urządzenia.
- Pęknięcie lub urwanie noża: W niektórych przypadkach, uderzenie w kamień może spowodować pęknięcie noża w kilku miejscach, zwłaszcza jeśli blacha jest skorodowana. Próby spawania pękniętych noży są odradzane, ponieważ jak stwierdzono, "Blacha od noża nie jest do spawania", a to może doprowadzić do złego wyważenia i dalszych uszkodzeń.
Skrzywienie wału korbowego silnika
To jedna z najpoważniejszych awarii spowodowanych najechaniem na kamień. Większy kamień, którego nóż siłą uderzenia nie wyrwie z podłoża, może doprowadzić do skrzywienia wału korbowego silnika. Chociaż silnik zazwyczaj sam przeżyje takie zdarzenie, bywało, że uderzenie w wystający duży kamień powodowało jego trwałe uszkodzenie. Skrzywiona oś wirnika zaburza równowagę, prowadząc do silnych wibracji całej kosiarki. Silniki w kosiarkach spalinowych najczęściej ulegają awarii w wyniku wygięcia korbowego wału. Przyczyną wystąpienia takiej usterki jest niepoprawne użytkowanie kosiarki, a wygięcie wału korbowego jest efektem najeżdżania kosiarką na kamienie bądź wystające korzenie.
Problemy z klinem koła magnesowego
Uderzenie w kamień często skutkuje ścięciem klina koła magnesowego. Po uderzeniu w kamień klin ten ma zostać ścięty, aby chronić silnik. Czasami klin nie zostaje całkiem ścięty, ale "oberwie" i przestawia zapłon, co skutkuje brakiem mocy. Po wymianie klina, jeśli kosiarka nadal wykazuje nieprawidłowe działanie lub klin ścina się ponownie, może to wskazywać na "rozbitą" szczelinę na klin w stożku wału, co prowadzi do permanentnego ścinania klinów. Kosiarka po uderzeniu w kamień może zgasnąć, ponieważ pękło koło magnesowe i przestawił się zapłon.
Charakterystyczne Objawy Uszkodzeń po Uderzeniu w Kamień
Po najechaniu kosiarką na kamień należy zwrócić uwagę na szereg objawów, które mogą świadczyć o uszkodzeniu urządzenia.
Niepokojące wibracje i hałas
Pierwszymi i najbardziej zauważalnymi objawami uszkodzenia silnika i wału korbowego są zbyt duże wibracje oraz nadmierny, metaliczny hałas. W takiej sytuacji kosiarka może zacząć "dziwnie, wibrująco pracować", szczególnie przy podnoszeniu jej do góry (w celu manewru, zawrócenia). Tłuczenie metaliczne po uruchomieniu silnika również jest niepokojącym sygnałem. Wibracje wskazują na skrzywiony nóż lub cały wałek napędowy, co prowadzi do zachwiania równowagi.
3 NAJWAŻNIEJSZE POWODY, DLA KTÓRYCH TWOJA KOSIA WIBRACJE WŁĄCZA SIĘ W CIĄGŁOŚĆ!
Spadek mocy i trudności z koszeniem
Jeśli kosiarka nieco inaczej pracuje po uderzeniu, a przy jej uruchamianiu słychać, że nie wkręca się na obroty tak jak przedtem, lub po wjeździe w nawet niezbyt wysoką trawę obroty bardzo mocno spadają, może to świadczyć o uszkodzeniu. Takie objawy często wynikają z przestawionego zapłonu spowodowanego uszkodzeniem klina koła magnesowego. Zbyt tępy nóż, nawet jeśli nie jest bezpośrednio uszkodzony przez kamień, może również prowadzić do zaburzeń pracy silnika, a przede wszystkim do nierównomiernego koszenia trawy i braku płynności w działaniu.
Zagrożenie dla Operatora i Otoczenia
Oprócz uszkodzeń samego sprzętu, najechanie na kamień stwarza realne ryzyko dla bezpieczeństwa osób i mienia.
Wyrzucane kamienie - poważne niebezpieczeństwo
Należy pamiętać, że nóż obraca się z ogromną prędkością, a silnik ma dużą moc. Wyrzucony kamień może osiągnąć niebezpieczną energię kinetyczną. Jeśli kosiarka nie ma systemu koszenia z mulczowaniem lub wyrzutem bocznym, lepiej nie zdejmować kosza bez zabezpieczenia otworu podającego skoszoną trawę. Taki właśnie pozornie mały kamień może albo roztrzaskać opuszczoną klapę, albo połamać piszczele nóg. Koszenie z uniesioną klapą kosiarki, podwiązaną sznurkiem, jest zachowaniem ryzykownym i skrajnie niebezpiecznym.
Prawne konsekwencje - historia z Bawarii
Istnieją przypadki, w których konsekwencje najechania na kamień wykraczają poza uszkodzenia sprzętu. Przykładem jest incydent z Bawarii, gdzie rolnik, kosząc łąkę przy drodze, uderzył kosiarką w kamień. Kamień ten, rozpędzony, trafił przejeżdżającego motocyklistę, powodując krwawienie z podudzia i uszkodzenie motocykla. Nie mogąc dojść do porozumienia w sprawie odszkodowania, sprawa trafiła do sądu. Przed Wyższym Sądem Okręgowym w Monachium biegły stwierdził, że wzór uszkodzeń sugeruje, że kosiarka ciągnika wyrzucała kamienie. Motocyklista ostatecznie wygrał sprawę, a firma ubezpieczeniowa rolnika musiała wypłacić odszkodowanie. Kluczową kwestią sporną było, czy ciągnik był narzędziem roboczym (co niosłoby ryzyko ogólne), czy uczestnikiem ruchu drogowego, z którego kamień został rzucony z pobocza.
Zapobieganie Awariom i Bezpieczne Koszenie
Aby zminimalizować ryzyko uszkodzenia kosiarki i uniknąć niebezpiecznych sytuacji, warto przestrzegać kilku zasad.
Przygotowanie terenu przed koszeniem
Zawsze należy podnieść zauważony w trawie kamień. Co roku sporo kamieni pojawia się wraz z rozgrabieniem kretowin, a po ostrej zimie zmarznięta ziemia również lubi je "wypluwać", dlatego wiosną ich ilość na trawnikach znacząco wzrasta. Podczas koszenia powinniśmy też uważać na koszenie podmokłych nierówności i kretowisk.
Prawidłowa technika koszenia
Jeśli musimy zmierzyć się z wysoką trawą, powinniśmy kosić ją dwukrotnie: najpierw na najwyższym ustawieniu, a następnie na niższym. Nigdy nie powinniśmy kosić trawy po deszczu lub nad ranem, kiedy jest rosa. Świeżo ścięta i mokra trawa oblepia ostrza kosiarki, powodując ich szybsze rdzewienie i tępienie, co przekłada się na wydajność ich pracy i odporność na uderzenia.
Naprawa Kosiarki po Uderzeniu w Kamień
Gdy dojdzie do uderzenia w kamień i uszkodzenia kosiarki, kluczowe jest podjęcie odpowiednich działań naprawczych.
Kiedy szukać pomocy specjalisty?
W przypadku poważniejszych uszkodzeń, takich jak skrzywiony wał korbowy, pęknięte koło magnesowe lub powtarzające się ścinanie klina, samodzielna naprawa może okazać się niewystarczająca, a nawet ryzykowna. Jeśli kosiarka po uderzeniu zaczęła dziwnie, wibrująco pracować, straciła moc, tłucze metalicznie lub nie można jej uruchomić, to są sygnały do udania się do profesjonalnego serwisu. Wiele osób próbuje naprawić kosiarkę samemu, jednak takie rozwiązanie jest najczęściej niewystarczające, w związku z czym trzeba oddać urządzenie do profesjonalnego serwisu.
Samodzielne próby naprawy i ryzyka
W przypadku samodzielnych prób naprawy po uderzeniu w kamień należy zachować ostrożność. Jeśli nóż pękł, a blacha była skorodowana, próby spawania i szlifowania, nawet z kontrolą wyważenia, są odradzane, ponieważ "Blacha od noża nie jest do spawania", a nieodpowiednie wyważenie może uszkodzić łożysko. W przypadku ściętego klina koła magnesowego, jego wymiana jest często pierwszą czynnością. Jeśli jednak klin ścina się ponownie, może to wskazywać na "rozbitą" szczelinę na klin w stożku wału, co wymaga bardziej zaawansowanej naprawy, np. poprzez "dotarcie" nierówności na wałku kołem magnesowym bez klina, dociskając i kręcąc dookoła. Należy pamiętać, że "Koło na wale po takim uszkodzeniu, trzeba porządnie dokręcić". Próby tworzenia ostrzy z niestandardowych materiałów, takich jak resor od malucha, bez profesjonalnego wyważenia, mogą prowadzić do poważniejszych usterek.
