W praktycznie każdym profesjonalnym gospodarstwie rolniczym znajduje się opryskiwacz. Każda maszyna tego rodzaju o pojemności powyżej 30 litrów podlega obowiązkowej atestacji, aby móc legalnie wykonywać zabiegi. Ustawa o Ochronie Roślin Uprawnych nakłada obowiązek kontroli sprzętu co 3 lata, z wyłączeniem nowych maszyn, które po raz pierwszy badane są po 5 latach od daty nabycia.

Dlaczego warto przygotować opryskiwacz samodzielnie?
Przed wizytą w stacji kontroli opryskiwaczy (SKO) warto przygotować maszynę do czynności diagnostycznych samodzielnie. Choć wiele podmiotów wykonujących przeglądy może zrobić to za nas, wiąże się to z dodatkowymi kosztami. Samodzielne przygotowanie nie jest trudne ani skomplikowane, a pozwala uniknąć zbędnych opłat i zapewnia sprawny przebieg badania.
Podstawowe czynności serwisowe przed przeglądem
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa przypomina, że przed nowym sezonem wegetacyjnym każdy użytkownik powinien przebadać i skalibrować swój sprzęt. Oto lista kroków, które warto wykonać:
- Mycie: Opryskiwacz należy dokładnie umyć z zewnątrz i od wewnątrz. Szczególną uwagę warto zwrócić na pompę, która często bywa zabrudzona olejem i błotem. Cały układ warto przepłukać przez około 10 minut, pamiętając o belkach polowych (bez założonych rozpylaczy).
- Szczelność zbiornika: Należy sprawdzić stan przyłączy przewodu ssącego, mieszadła hydraulicznego oraz zaworu spustowego. W razie zauważenia nieszczelności należy wymienić uszczelki na nowe.
- Filtry: Wkłady filtracyjne (sita wlewowe i filtry indywidualne rozpylaczy) warto wyjmować po sezonie, myć i przechowywać w suchym miejscu. Jeśli są oblepione osadami, warto namoczyć je przez 24 godziny w roztworze octu lub specjalnym preparacie rozpuszczającym osady.
- Układ cieczowy: Przy napełnionym zbiorniku warto skontrolować pracę zewnętrznego wskaźnika cieczy roboczej oraz jakość pracy mieszadła hydraulicznego przy włączonych wszystkich rozpylaczach.

Kontrola podzespołów mechanicznych
Pompa i układ napędowy
Wydajności pompy nie da się sprawdzić „na oko” - to zadanie dla specjalistycznej aparatury. Rolnik może jednak sprawdzić stan oleju w pompie. Jeśli na bagnecie widać białawą emulsję, może to świadczyć o nieszczelności pomiędzy układem smarowania a cieczowym.
Belka polowa
Belka jest narażona na uszkodzenia mechaniczne. Warto przejrzeć ją na całej szerokości, pospawać pęknięcia oraz naprawić lub wymienić uszkodzone elementy. Należy również sprawdzić układ podnoszenia: liny i krążki powinny być nasmarowane, a układ hydrauliczny szczelny. Warto upewnić się, że belkę można unieść na wysokość co najmniej 1,5 metra od podłoża.
JAK OBSŁUGIWAĆ PODNOŚNIK WYSIĘGNIKOWY GENIE / JLG - GEARHEADZ
Zespół rozdzielacza
W warunkach gospodarskich można sprawdzić reakcję poszczególnych sekcji na włączenie i wyłączenie. Jeśli zawory sekcyjne zacinają się, warto użyć kilku kropel oleju maszynowego. Należy również kontrolować stabilność ciśnienia - po wyłączeniu i ponownym włączeniu zaworu głównego wskazania manometru powinny wracać do wcześniej ustawionej wartości.
Przebieg atestacji i wymogi prawne
Podstawą badania jest ocena wzrokowa stanu technicznego. Opryskiwacz musi być kompletny, a wszystkie jego podzespoły sprawne. Wyniki badania dokumentowane są w protokole kontroli, a po spełnieniu wymogów maszyna otrzymuje zaświadczenie i indywidualny numer kontrolny.
Warto pamiętać, że kontrola opryskiwacza to tylko część obowiązków. Rolnik musi również posiadać odpowiednie przeszkolenie, przechowywać środki ochrony roślin w wyznaczonych warunkach oraz prowadzić ewidencję zabiegów. PIORiN może przeprowadzić niezapowiedziane kontrole, podczas których sprawdzane są wszystkie te elementy.
| Czynność | Cel |
|---|---|
| Mycie układu | Usunięcie osadów i pozostałości ŚOR |
| Sprawdzenie oleju w pompie | Wykrycie nieszczelności (emulsja) |
| Test sekcji rozdzielacza | Weryfikacja płynności pracy |