Definicja i charakterystyka usług asenizacyjnych
Wykonywanie usług asenizacyjnych to specyficzny rodzaj przewozów, z którym związane są odpowiednie zezwolenia, uprawnienia pracowników oraz posiadanie specjalistycznego sprzętu. Przedsiębiorca, zgodnie z Ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, musi uzyskać zezwolenie na świadczenie usług opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości płynnych. Aby wykonać odbiór ścieków, konieczne jest posiadanie pozwoleń na przejazd taborem ciężarowym od właścicieli dróg.
Dodatkowo, do wydania licencji lub zaświadczenia od przedsiębiorców wymagane jest zaświadczenie o niekaralności. Przede wszystkim wymagana jest licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy lub zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne w krajowym transporcie drogowym osób lub rzeczy, które są wydawane przez starostę właściwego dla siedziby danej firmy.
Kierujący ciężarowymi samochodami asenizacyjnymi o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, oprócz prawa jazdy odpowiedniej kategorii, muszą odbyć kurs na przewóz rzeczy, uzyskać świadectwo kwalifikacji, a potem w urzędzie uzyskać wpis z uprawnieniami do prawa jazdy. Wypis z licencji transportowej czy pozwolenie wydawane przez starostę jest na tyle istotne, że kierowca w pracy powinien zawsze posiadać je przy sobie w pojeździe, aby móc je okazać podczas kontroli drogowej.
Przedsiębiorcy posiadający licencję, tak jak PGWŚ GEA-NOVA Sp. z o.o., ustawowo mają w swoich szeregach osobę zarządzającą transportem, która musi uzyskać potwierdzony egzaminem państwowym Certyfikat kompetencji zawodowych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy.
Jak działają pojazdy asenizacyjne?
Usługi asenizacyjne wykonywane są pojazdem, który jest wyposażony w pompę oraz zbiornik. Pompa po uruchomieniu wytwarza podciśnienie w zbiorniku i dzięki temu nieczystości płynne są wysysane ze zbiorników bezodpływowych. Następnie nieczystości są przewożone do punktów zlewnych zlokalizowanych na terenach oczyszczalni lub na sieci kanalizacyjnej. Ścieki dowożone pojazdami asenizacyjnymi są oczyszczane łącznie ze ściekami odbieranymi siecią kanalizacyjną w oczyszczalniach ścieków.
Działalność odbierania nieczystości prowadzona ma być w sposób bezpieczny, niepowodujący zagrożenia dla zdrowia ludzi i stanu środowiska naturalnego. PGWŚ GEA-NOVA Sp. z o.o. posiada własną oczyszczalnię ścieków wyposażoną w automatyczne, hermetyczne stacje zlewcze ścieków. Oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna, jako jedna z niewielu w kraju, może się pochwalić nowoczesnymi systemami doczyszczania ścieków za pomocą nanoflotatorów.

Budowa i wyposażenie pojazdu asenizacyjnego
Samochodem asenizacyjnym nazywamy samochód ciężarowy, który jest złożony z podwozia samochodu ciężarowego i zabudowy lub przyczepy albo naczepy z zabudową. Przeznaczony jest do wywozu fekaliów i ścieków, czyli nieczystości ciekłych z szamb bezodpływowych.
Samochód asenizacyjny został wyposażony w kilka elementów, które pozwalają na bezpieczny transport wyżej wymienionych nieczystości:
- Elastyczny przewód ssawno-spustowy o średnicy ok. 10 cm.
- Kompresor, dzięki któremu z szamba do zbiornika zasysane są nieczystości za pomocą podciśnienia.
- Duża średnica przewodu ssawnego (110 mm), która umożliwia zassanie także frakcji stałych.
- Cysterna, która opróżniana jest pod wpływem nadciśnienia wytworzonego przez pompę lub grawitacyjnie - w tym celu zbiornik ustawiony jest pochyło na podwoziu.
Pojazdy asenizacyjne popularnie nazywane są szambowozami, pszczółkami lub szambiarkami. W zależności od wyposażenia mogą być również wykorzystywane do usuwania awarii w sieciach kanalizacyjnych, takich jak np. udrażnianie rur kanalizacyjnych.

Wymagania prawne i uprawnienia do obsługi pojazdów asenizacyjnych
Transport odpadów musi odbywać się pojazdem specjalnie do tego przeznaczonym, zgodnie z wymogami określonymi w art. 24 ustawy o odpadach i rozporządzeniu w sprawie szczegółowych wymagań transportu odpadów. Należy określić właściwości chemiczne i fizyczne odpadów oraz czy transportowane odpady zaliczane są do kategorii niebezpiecznych.
Aby legalnie prowadzić i obsługiwać samochód asenizacyjny, konieczne jest posiadanie szeregu uprawnień oraz dokumentów. Wymogi te są związane z kategorią pojazdu, rodzajem przewożonych materiałów oraz specyfiką działalności.
Kluczowe uprawnienia kierowcy
- Prawo jazdy kategorii C: Jest to podstawowe wymaganie, ponieważ większość tych pojazdów zalicza się do ciężarówek o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony.
- Prawo jazdy kategorii C+E: Wymagane, gdy samochód asenizacyjny jest wyposażony w przyczepę.
- Świadectwo kwalifikacji zawodowej: Każdy kierowca wykonujący przewozy drogowe towarów jako część swojej działalności zawodowej musi je posiadać, obejmujące zarówno kurs początkowy, jak i okresowe szkolenia.
- Kurs ADR: Choć standardowe nieczystości płynne zazwyczaj nie są klasyfikowane jako materiały niebezpieczne, niektóre odpady mogą podlegać przepisom ADR. W takiej sytuacji konieczne jest ukończenie kursu ADR.
- Szkolenie z obsługi urządzeń technicznych: W niektórych przypadkach, szczególnie gdy sprzęt jest skomplikowany, wymagane może być dodatkowe szkolenie z zakresu obsługi specjalistycznego wyposażenia pojazdu.
Warto również pamiętać, że w zależności od lokalnych przepisów oraz specyfiki działalności, mogą istnieć inne wymagania lub zalecenia dotyczące prowadzenia i obsługi samochodu asenizacyjnego, wydawane przez instytucje i organy nadzoru.
Pojazd do obsługi toalet przenośnych a pojazd asenizacyjny
Pojazd do obsługi toalet przenośnych, często nazywany potocznie toy toy-em, jest rodzajem specjalistycznego pojazdu wykorzystywanego do opróżniania i czyszczenia przenośnych kabin toaletowych. Chociaż jego głównym zadaniem jest transport nieczystości płynnych, podobnie jak w przypadku tradycyjnych pojazdów asenizacyjnych, istnieją pewne rozróżnienia.
Podstawowa zasada działania jest analogiczna: pojazd jest wyposażony w system ssący (najczęściej pompę próżniową) i zbiornik na nieczystości. Przewód ssący jest wprowadzany do zbiornika toalety przenośnej, a zawartość jest zasysana do cysterny.
Jednakże, specyfika obsługiwanych toalet, które zazwyczaj zawierają mniejszą objętość nieczystości i często są wyposażone w środki chemiczne do dezynfekcji i neutralizacji zapachów, może wpływać na wymogi dotyczące samego pojazdu i jego obsługi. Mimo to, ze względu na charakter przewożonego materiału (nieczystości płynne), pojazd do obsługi toalet przenośnych można uznać za specyficzny rodzaj pojazdu asenizacyjnego lub pojazdu wykonującego usługi asenizacyjne w węższym zakresie.
W kontekście prawnym, przedsiębiorca świadczący usługi opróżniania przenośnych toalet również musi spełnić określone wymogi dotyczące zezwoleń i uprawnień, podobne do tych wymaganych przy obsłudze szamb. Kluczowe jest bezpieczeństwo transportu oraz ochrona środowiska przed skażeniem.