Prawidłowe ustawienie siewników jest niezwykle ważne dla precyzji wysiewu nasion, a co za tym idzie, dla wschodów i plonowania roślin. O tym, jak kluczowe jest to zagadnienie, nie trzeba nikomu przypominać. Dokładne przygotowanie siewnika przed siewem ma szczególne znaczenie, zwłaszcza przy siewie rzepaku, który wymaga precyzyjnego dawkowania nasion.
Kluczowe aspekty przygotowania siewnika
Niezależnie od tego, jaki siewnik wykorzystujemy do siewu, kluczowa jest jego kalibracja i wykonanie solidnej próby kręconej. Poza tym, jeśli w tym roku zdecydowaliśmy się na zakup siewnika i od razu chcemy go wykorzystać do siewu, warto solidnie przestudiować instrukcję obsługi. Znajdziemy w niej wszystkie niezbędne informacje odnośnie regulacji, nastaw czy smarowania maszyny.
Ogólny stan maszyny i układu napędowego
Niezależnie od tego, czy przystępujemy do siewu rzepaku, pszenicy, jęczmienia czy żyta, warto zbadać ogólny stan maszyny. Przede wszystkim należy wykluczyć usterki czy nieprawidłowości w układach przeniesienia napędu - mogą one bowiem powodować zmianę w dawce wysiewanych nasion na hektarze.
Kontrola przewodów transportujących nasiona i redlic
Podstawową czynnością jest również sprawdzenie ogólnego stanu przewodów transportujących nasiona, mechanizmów naciskających na redlice, czy ocena stopnia ich wydarcia. Jeśli redlice są wydarte solidnie, ale równo - mimo, że rowek przez nie tworzony nie będzie optymalny - jest szansa, że uda nam się prawidłowo ustawić równą głębokość siewu dla wszystkich elementów, co jest kluczowe w tym względzie.
Kalibracja siewnika i próba kręcona
Metodyka wykonania próby kręconej
Aby wykonać próbę kręconą, należy najpierw zmierzyć obwód koła w siewniku. Następnie 100 metrów kwadratowych (1 ar) dzielimy przez szerokość siewnika (na przykład 2.5m). Uzyskany wynik należy dalej podzielić przez obwód koła. Wynikiem będzie ilość obrotów koła, jakie są potrzebne do obsiania 1 ara.
Następnie nasypujemy zboże do siewnika, ustawiamy go na któryś zakres wysiewu i jeśli mamy rynienkę do próby, to zakładamy ją na siewnik (lub jeśli nie, to pod redliczki plandekę) i kręcimy kołem (w kole pewnie jest gniazdo na tę korbę) tyle razy, ile obrotów wyszło nam z wyliczeń.
Jak wykonać próbę kręconą w siewniku
Uwagi dotyczące precyzji kalibracji
Warto jednak mieć świadomość, że w czasie pracy koło ostrogowe porusza się w zupełnie innych warunkach niż podczas ręcznego obracania przy próbie - a zatem uzyskiwane wartości wysiewu mogą być nieco inne.
Specyfika wysiewu drobnych nasion, np. rzepaku
Kluczowy w przypadku siewu rzepaku jest dobór odpowiednich elementów i parametrów pracy układu dozującego. Ma on bowiem zapewnić wysiew nie na poziomie 120-250 kg/ha, jak w przypadku zbóż, ale nawet zaledwie 2 kg/ha.
Dobór elementów i parametrów układu dozującego
Nastawy powinny być dobrane z uwzględnieniem tabel wysiewu dla konkretnej maszyny lub poprzez próbę kręconą. Poza tym, wiele siewników będzie wymagało dokonania specjalnych ustawień i zmiany kilku elementów, takich jak regulacja dawki wysiewu, wymiana kółek dozujących czy regulacja głębokości siewu.
Specjalne ustawienia dla różnych typów siewników
- Dla przykładu, w przypadku siewników pneumatycznych Sulky wymagane jest przestawienie klapy na dmuchawie, tak aby zmniejszyć jej wydajność.
- W kilku przypadkach, np. w starszych siewnikach Poznaniak, niezbędna jest wymiana kółek dozujących (z tych do wysiewu nasion grubych, na drobnoziarniste).
- W siewnikach pneumatycznych Amazone należy wymienić jeden, główny aparat.
- W przypadku niektórych siewników wymiana aparatów nie jest konieczna, a niezbędne jest np. zasłonięcie ich pewnej części, czy załączenie blokady napędu na część podwójnych kółek. Dla przykładu, w siewnikach Sulky, aby zacisnąć osłonę na część aparatów wysiewających, niezbędne jest również uniesienie przesłon nad aparatami.
Inne konieczne zmiany, które nie dotyczą jednak wszystkich maszyn, są związane np. z koniecznością wymiany kół zębatych w przekładni.
Regulacje na polu i wpływ warunków glebowych
Ustawienie głębokości siewu i nacisku redlic
Przed przystąpieniem do siewu, należy sprawdzić również wzajemne położenie redlic - warto spojrzeć na maszynę od tyłu i ocenić, czy zachowane są równe odległości pomiędzy redlicami. Kolejne czynności mogą być już dokonywane na polu - ale mają one nie mniejsze znaczenie dla jakości siewu. Mowa przede wszystkim o ustawieniu głębokości siewu i nacisku na redlice.
Pamiętajmy jednak przy tym, że na okrycie roślin wpływa również intensywność pracy zgrzebła palcowego (zagarniacza), które nie powinno pracować zbyt intensywnie w glebie.
Wpływ warunków glebowych na wysiew
Niezależnie od warunków panujących na polu, powinniśmy zachować optymalną głębokość wysiewu, która dla nasion rzepaku wynosi 2 cm. Dodatkowym problemem bywa splot niesprzyjających okoliczności - przede wszystkim susza, która w wielu regionach Polski może spowodować opóźnienie terminów agrotechnicznych.
Wielu rolników zapewne ma pokusę, aby w związku z małą zawartością wilgoci w glebie, rzepak zasiać głębiej. Jednak zasianie nasion na głębokości 3 czy 4 cm wcale nie spowoduje wzrostu równomierności czy przyspieszenia terminu wschodu roślin. Czy zatem w takich warunkach możemy jakoś pomóc roślinom w szybkim wschodzie? Wydaje się, że tak - przede wszystkim przez solidne zagęszczenie gleby po orce - nie tylko w wierzchniej warstwie, ale również głębiej, np. za pomocą ciężkich wałów pierścieniowych.
Poza tym, jeśli do siewu rzepaku wykorzystujemy agregaty uprawowo-siewne, sekcję uprawową w takich warunkach warto puścić nieco głębiej. Pozwoli to bowiem na przykrycie nasion umieszczonych na głębokości około 2 cm glebą z głębszych warstw, a zatem o nieco większej wilgotności.