Kosiarka bębnowa, zwana także rotacyjną, to niezbędna maszyna rolnicza w każdym gospodarstwie. Umożliwia szybkie i wygodne koszenie traw na łąkach, które później służą jako pasza dla zwierząt. Kosiarka rotacyjna jest jednym z typów kosiarek wykorzystywanych w rolnictwie, a jej głównym zadaniem jest koszenie łąk. Można ją również wykorzystać do koszenia obrzeży rowów melioracyjnych oraz innych, ciężkich prac. Znajduje ona zastosowanie także na dużych powierzchniach i przy wysokich trawach.
Kosiarki rotacyjne bębnowe to maszyny rolnicze, które służą do skoszenia trawy, zbóż oraz innych roślin uprawnych. Urządzenia tego typu to gwarancja wysokiej wydajności, bez ryzyka przestojów. Tym, co wyróżnia takie kosiarki, jest także prosta konstrukcja oraz konieczność dostarczania dużej mocy. Ważne jest też to, że kiedy trafia na przeszkodę, np. w postaci kamienia, jej ostrza chowają się i nie ulegają przez to złamaniom.
Typy Kosiarek Rotacyjnych i Ich Mechanizmy Działania
Kosiarki rotacyjne dzieli się na:
- kosiarkę bębnową,
- kosiarkę dyskową,
- kosiarkę bijakową.
Działanie Kosiarki Bębnowej
Kosiarka rotacyjna bębnowa wyposażona jest w specjalne noże (w liczbie od 4 do 12), które osadzone są na bębnach. Napędza się je przy pomocy przekładek stożkowych, a działanie napędu jest możliwe dzięki wałkom, które dostarczają go do góry. Maszyna składa się z kilku głównych elementów, które przyczyniają się do jej skutecznego działania. Są to m.in. rama nośna, na której zamontowany jest napęd oraz bęben tnący. Podstawowym elementem jest bęben tnący, który umieszczony jest na ramie nośnej. Bęben tnący obraca się z dużą prędkością, a na jego obwodzie zamocowane są noże tnące, które przycinają rośliny. W zależności od modelu, bęben może być napędzany za pomocą przekładni łańcuchowej lub wału przegubowego. W przypadku kosiarek bębnowych najważniejszym elementem jest ostry nóż osadzony w bębnie tnącym. Wraz z napędem zlokalizowany jest on na ramie nośnej. Urządzenie to posiada również system regulacji wysokości koszenia oraz hydrauliczne zawieszenie.
Stosowanie kosiarki rotacyjnej bębnowej ma wiele zalet, które przyczyniają się do jej rosnącej popularności w rolnictwie. Po pierwsze, maszyna ta pozwala na szybkie i efektywne koszenie trawy oraz innych roślin uprawnych. Po drugie, cechuje się łatwością obsługi, a po trzecie, jest maszyną wytrzymałą i trwałą. Ponadto, może być stosowana zarówno na równym terenie, jak i na terenach o nieregularnej powierzchni, co sprawia, że jest to uniwersalne narzędzie. Jest również dobrym rozwiązaniem dla osób, którym zależy na naprawdę równo przyciętym trawniku - robi to z ogromną precyzją. Małe kosiarki rotacyjne są wygodne w użyciu i trwałe, jednak co pewien czas konieczna jest ich naprawa główna.
Działanie Kosiarki Dyskkowej
Kosiarki rotacyjne dyskowe to maszyny, które działają nieco inaczej. Tutaj to układy zębatek odpowiedzialne są za przekazywanie napędu. Ich mechanizm zlokalizowany jest na płaskiej listwie usytuowanej pod dyskami, których zadaniem jest koszenie. Są to, innymi słowy, płaskie talerze z tnącymi nożami umiejscowionymi na obwodzie. Budowa kosiarek rotacyjnych dyskowych wygląda inaczej. W tym przypadku występuje spawana listwa tnąca. Zbudowana jest ona z obudowy napędu oraz kilku nożyków zlokalizowanych na ramie. W obudowie, w kąpieli olejowej, funkcjonuje układ przenoszenia napędu, a więc koła zębate, których zadaniem jest przenoszenie napędu na dyski. Występują tu również dwa systemy zabezpieczenia, a także odciążenie sprężynowe listwy z możliwością regulacji.
Licznymi zaletami mogą pochwalić się również kosiarki dyskowe. Przykładowo, wymagają one o 35 proc. mocy mniej niż kosiarki bębnowe. Pozwalają też sprawnie regulować wysokość koszenia. W porównaniu do nich wykazują się również większą prędkością roboczą zespołu tnącego, dzięki czemu cały proces koszenia przebiega jeszcze efektywniej.
Działanie Kosiarki Bijakowej
Jeszcze innym rodzajem kosiarki rotacyjnej są wspomniane już kosiarki bijakowe. Ich działanie jest bardzo podobne do tego w przypadku kosiarek dyskowych. Jedyna różnica polega na tym, że za cięcie trawy odpowiadają bijaki zlokalizowane na wale tnącym. W toku działania urządzenia dochodzi do ich obracania się w pionie. Kosiarka rotacyjna bijakowa rozdrabnia rośliny i ich niewielkie części pozostawia na glebie, dzięki czemu jest ona naturalnie użyźniana. Nierzadko korzysta się z niej m.in. w celu koszenia nieużytków, rowów, poboczy dróg, a także terenów zielonych w miastach. Pozwala ona też dobrze rozdrabniać pokos, świetnie spisuje się również w przypadku grubych łodyg chwastów, gałęzi czy nawet małych krzewów.
Wyzwania Związane z Modyfikacją i Remontem Kosiarek Rotacyjnych
Użytkowanie kosiarek rotacyjnych, zwłaszcza starszych lub modyfikowanych, wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Doświadczenia pokazują, że remont takiej maszyny bywa kosztowny i problematyczny. Na przykład, pewien użytkownik zakupił dwubębnową kosiarkę, w której trzeba było wymienić wszystkie łożyska, zębatki oraz zregenerować lub wymienić wałki. Po policzeniu kosztów naprawy, które mogły wynieść około 1200 zł (wobec ceny zakupu 300 zł), zrezygnowano z remontu. Co więcej, nawet po wymianie nowych trybów, po dwóch latach ponownie doszło do awarii, generując kolejne koszty. Para zębatek może kosztować 160-180 zł, co stanowi znaczący wydatek.
Zapotrzebowanie na Moc i Kompatybilność z Ciągnikiem
Kluczowym aspektem jest odpowiednie dopasowanie kosiarki do mocy ciągnika. Jeśli silnik ma 20 KM, to nie pociągnie na 100% typowej kosiarki rotacyjnej. Temat był przerabiany na przykładzie dwóch RS 09, gdzie ciągnik o mocy 18 KM miał ciężko z kosiarką pielęgnacyjną 155-tką. Maszyna potrzebowała silnika o mocy 30 KM, aby działać efektywnie. Polskie, małe kosiarki rotacyjne 165 cm charakteryzują się niewielkim zapotrzebowaniem na moc, a więc też dużą uniwersalnością. Z taką kosiarką poradzi sobie nawet ciągnik mający poniżej 50 koni mechanicznych, taki jak Ursus C-330 (potocznie "ciapek"). Mój ciągnik (ciapek) z meduzą miewał czasami ciężko, w zależności od koszonego materiału.
Czeskie kosiarki podobno lepiej cięły trawę, choć faktycznie są ciężkie. O ile T-25 czy C-330 z polskimi kosiarkami, szczególnie 135 cm, dają radę bez problemu, to z czeskimi już gorzej. Kiedyś szwagier w swojej trzydziestce, podczas jazdy z ciężką kosiarką (miała jeszcze wszystkie osłony), pogiął ramię (belkę) podnośnika. Użytkowanie półkosiarki, czyli lżejszej maszyny z mniejszymi bębnami, powinno stawiać mniejsze opory podczas koszenia i redukować ryzyko uszkodzenia podnośnika.
Moc na wałku powinna być wystarczająca do koszenia około 0,5 ha, jeśli nie zamierza się nią kosić chaszczy czy lucerny. Dostępność części jest istotna, a ich ceny mogą być wysokie. Jeśli kosiarka jest sprawna, tym lepiej, gdyż pozwala to uniknąć kosztownych napraw.
Kosiarka Pielęgnacyjna Własnej Konstrukcji: Studium Przypadku
Przedstawiono przykład kosiarki pielęgnacyjnej własnej konstrukcji. Przekładnia kątowa pochodzi z jakiejś snopowiązałki. Zastosowano trzykrotnie większe koło pasowe od kół napędzających piasty noży, tak aby obroty noża były w granicach ponad 3 tys. na minutę, co jest ważne przy koszeniu trawy. Cała konstrukcja jest na paskach z uwagi na bezpieczeństwo przy styku z kamieniem - nie uszkodzi się przekładnia, tylko ślizgnie się nóż na pasku. Słabym punktem okazały się koła, które nie wytrzymują nawet sezonu, gdyż konstrukcja waży około 150 kg.
W kwestii noży, początkowo stosowano płaskie noże z hardoxu, obustronnie ostrzone, bez odgięcia. Następnie dorobiono 3 talerze, do których założono po 4 noże od kosiarki rotacyjnej. Zauważono, że płaskie noże, z uwagi na to, że są proste, nie podnoszą trawy, co wpływa na jakość koszenia. Bębny tej kosiarki mają po 40 cm średnicy. Właściciel bez problemu podnosi ten sprzęt, a moc na wałku jest wystarczająca do koszenia około 0,5 ha.
Kompleksowy Remont i Konserwacja Kosiarki Rotacyjnej
Remont maszyny to czynność, którą trzeba przeprowadzać przynajmniej raz na kilka lat. Typowa kosiarka rotacyjna polskiej produkcji jest prostą konstrukcją, co umożliwia jej naprawę i odświeżenie we własnym zakresie. Aby wiedzieć, jakie prace wchodzą w skład remontu kosiarki rotacyjnej, trzeba przede wszystkim poznać jej budowę.
Budowa i Elementy do Remontu
Maszyna składa się z konstrukcji stałej (ramy), pozwalającej na mocowanie jej do TUZ-a ciągnika. Dalej umiejscowiony jest fragment zawierający przeniesienie napędu za pośrednictwem kół pasowych. W tylnej części natomiast znajduje się przekładnia, a bezpośrednio pod nią bębny koszące. Naprawa kosiarki rotacyjnej oznacza więc przede wszystkim odświeżenie jej ogólnego wyglądu, zakonserwowanie powierzchni metalowych, a także wymianę łożysk i innych elementów tocznych, wchodzących w skład układu przeniesienia napędu.
Planowanie Remontu i Niezbędne Części
Przed rozpoczęciem prac warto zgromadzić różne materiały, które będą pomocne w trakcie remontu kosiarki rotacyjnej. Będzie to przede wszystkim komplet łożysk tocznych, stosowanych w układzie przeniesienia napędu oraz przekładni. Nie można zapomnieć o nowych pasach napędowych i ewentualnie kołach pasowych, które po latach z pewnością będą mocno wypracowane. Przydadzą się nowe tuleje dystansowe, a jeżeli któryś z bębnów będzie nosił znamiona uszkodzeń, te również należy wymienić. Jeszcze przed rozebraniem maszyny na części, przeprowadzając regularny przegląd techniczny kosiarki, można stworzyć listę niezbędnych części zamiennych.
Kosiarka zepsuta to bardzo duży problem w trakcie sezonu, dlatego warto wykonać jej przegląd jeszcze w okresie zimowym lub wczesną wiosną i wtedy podjąć decyzję o remoncie. Kosiarka do remontu wcale nie musi oznaczać dużych kosztów. Jeżeli naprawa wymaga wymiany jedynie części elementów roboczych, pozostałe można bez problemu pozostawić do dalszej eksploatacji.
Kroki Naprawy i Konserwacji
- Wymiana oleju: W trakcie prac naprawczych konieczna będzie wymiana oleju w kosiarce, a konkretnie w przekładni, która powinna być nim całkowicie zalana. Następnie należy usunąć stamtąd stary olej.
- Demontaż łożysk: Naprawę kosiarki rotacyjnej w tym miejscu zaczynamy od odkręcenia pokryw łożysk, co pozwoli na wyjęcie głównego wałka oraz demontaż samych łożysk. Materiały eksploatacyjne do kosiarki obejmują właśnie te elementy, dlatego kompletne łożyskowanie warto zakupić jeszcze przed rozpoczęciem remontu.
- Uszczelnienie: Naprawić na tym etapie można także wycieki oleju z przekładni, poprzez usunięcie starych uszczelnień i montaż nowych. Wymiana dolnych pierścieni uszczelniających może odbyć się dopiero po rozkręceniu bębnów i odseparowaniu ich od reszty konstrukcji.
- Ochrona przed korozją: Dalej można przejść do kwestii zabezpieczenia jej przed rdzą i korozją. Najpierw należy usunąć wszelkie zanieczyszczenia oraz luźne fragmenty starego lakieru z kosiarki. Elementów, które zostały przeżarte na wylot, już nie można naprawić, jest to więc odpowiedni moment, by wymienić je na nowe. Te, które zachowały się w dobrym stanie, należy pokryć podkładem antykorozyjnym. Do tego celu najlepiej służą podkłady epoksydowe, tworzące jednocześnie doskonałą powierzchnię pod położenie lakieru bazowego. Po naprawie maszyny warto zabezpieczyć ją przed korozją, malując całość podkładem epoksydowym oraz lakierem o docelowym kolorze.
Jeśli nie zachowały się żadne instrukcje papierowe, to schematy naprawcze maszyn konkretnego typu można bez problemu odnaleźć w sieci.
