Elektroniczny zawór rozdzielacza w opryskiwaczu rolniczym

Opryskiwanie jest jedną z kluczowych form ochrony roślin i plonów przed szkodnikami i chorobami. W rolnictwie, gdzie konieczne jest zabezpieczenie dużych powierzchni uprawnych, nie sposób wykonać zadania bez użycia specjalistycznego sprzętu, jakim jest opryskiwacz rolniczy. Opryskiwacz to urządzenie zbudowane między innymi ze zbiornika na ciecz roboczą, pompy oraz rozpylaczy (lub odpowiednio zestawu rozpylaczy).

Kluczowym elementem każdego opryskiwacza, odpowiadającym za kontrolę przepływu i rozdziału cieczy roboczej, jest rozdzielacz opryskiwacza, zwany również zaworem sterującym. Jego zadaniem jest zapewnienie kontroli parametrów cieczy roboczej i równomierne pokrycie środkami ochrony opryskiwanych roślin. Istnieje wiele różnych typów zaworów sterujących opryskiwaczami, ale wszystkie działają na tej samej zasadzie.

Rodzaje rozdzielaczy i zaworów sterujących

W zależności od stopnia zaawansowania i sposobu sterowania, wyróżnia się kilka typów rozdzielaczy w opryskiwaczach rolniczych:

• Rozdzielacz manualny

  To urządzenie służące do ręcznego sterowania przepływem cieczy roboczej w opryskiwaczu. Zawory kulowe i ręczne należy ustawić ręcznie, a utrzymanie stałej prędkości, przepływu lub ciśnienia jest kluczowe dla efektywności.

• Rozdzielacz stałociśnieniowy

  Coraz częściej opryskiwacze rolnicze posiadają na wyposażeniu rozdzielacz z zaworem stałociśnieniowym. Jest to typ zaworu sterującego, który umożliwia utrzymanie nastawionego wcześniej ciśnienia na stałym poziomie niezależnie od liczby wyłączanych sekcji. Dzięki tej funkcji nie wzrasta ciśnienie na rozpylaczach w pracującej sekcji opryskiwacza w sytuacji wyłączenia jednej lub więcej sekcji, na przykład na uwrociu. Rozdzielacze z zaworem stałociśnieniowym są coraz tańsze i oferują znaczącą poprawę precyzji dawkowania cieczy opryskowej.

• Rozdzielacz elektryczny (elektroniczny)

  To zaawansowane rozwiązanie sterowane za pomocą komputera. Rozdzielacz elektryczny posiada elektrozawory: główny, który otwiera i zamyka przepływ cieczy w całym rozdzielaczu; sekcyjne, które sterują pracą poszczególnych sekcji; oraz elektrozawór regulujący dawkę cieczy roboczej. Zawory elektromagnetyczne i elektryczne służą do regulacji dawkowania cieczy w opryskiwaczach, precyzyjnie regulując ustaloną dawkę cieczy w oparciu o sygnały z czujników ciśnienia i prędkości.

  W nowoczesnych systemach elektronicznych, precyzyjna kalibracja odczytów z przepływomierza i czujnika ciśnienia jest niezbędna. Wstępne ustawienia wymagają dokładnej weryfikacji, np. poprzez pomiar wydajności pojedynczego rozpylacza w litrach/minutę z użyciem kubka kalibracyjnego. Zmiana parametrów dla przepływomierza często wymaga przeprogramowania sterownika, co bywa uciążliwe. Rozwiązaniem, które mogłoby usprawnić ten proces, byłoby zastosowanie potencjometrów do regulacji tych parametrów, eliminując potrzebę każdorazowego programowania.

Prawidłowa regulacja zaworu stałociśnieniowego

Chociaż rozdzielacze z zaworem stałociśnieniowym stają się coraz bardziej dostępne, ich prawidłowe wyregulowanie często sprawia użytkownikom trudności. Często wynika to z niezaznajomienia się z instrukcją obsługi lub wręcz lekceważenia jej zapisów, co prowadzi do przekonania, że zawór nie działa prawidłowo lub że nie da się go wyregulować. Głównymi błędami podczas takich nastaw jest regulacja wszystkich sekcji jednocześnie lub regulacja sekcji pracujących, a nie (jak powinno być prawidłowo) - tych zamkniętych. Taka regulacja nic nie daje i nie przynosi oczekiwanych efektów.

Aby zawór działał prawidłowo i nie było zmian ciśnienia w układzie w momencie wyłączania poszczególnych sekcji, należy przeprowadzić prawidłową regulację:

1. Opryskiwacz należy połączyć z ciągnikiem i napełnić wodą.
2. Włączamy opryskiwanie na wszystkich sekcjach. Mieszadło powinno pracować, rozwadniacz powinien być wyłączony.
3. Obroty silnika ciągnika i ciśnienie nastawiamy takie, jakie mają być podczas zabiegu opryskiwania.
4. Następnie zamykamy pierwszą sekcję i obserwujemy manometr.
5. Jeżeli ciśnienie zmieniło się, należy je doprowadzić do wartości poprzedniej, obracając małym pokrętłem na tej sekcji, którą wyłączyliśmy. Obracając niewielkimi ruchami w lewo, zmniejszamy ciśnienie, w prawo - zwiększamy. Należy to robić z wyczuciem, ponieważ często w tańszych zaworach gwint na pokrętle ma duży skok i przekręcając nawet o niewielki kąt, następuje znaczna zmiana ciśnienia, co utrudnia regulację.
6. Po wyregulowaniu, kilkakrotnie włączamy i wyłączamy daną sekcję i sprawdzamy, czy pomimo manipulowania przełącznikiem (dźwigienką zaworu sekcyjnego) ciśnienie pozostaje na niezmienionym poziomie. W razie potrzeby można doregulować.
7. Gdy wyregulujemy pierwszą sekcję, należy przeprowadzić regulacje na kolejnych w ten sam sposób. Robimy to pojedynczo, regulując pokrętłami tych sekcji, które zamykamy.

W najtańszych, najprostszych zaworach nie należy oczekiwać precyzyjnej regulacji, jednak wyregulowanie tego zaworu jest możliwe. Należy zaakceptować pewną odchyłkę, która wynika z konstrukcji danego zaworu.

Zalety systemów elektronicznych i dostępność części

Rozdzielacz elektryczny sterowany za pomocą komputera, wyposażony w elektrozawory, znacznie upraszcza pracę operatora. Regulacja ciśnienia działa bardzo precyzyjnie, eliminując potrzebę "gimnastykowania się" z pokrętłami - do korekty wystarcza króciutkie przyciśnięcie przycisku. Prędkościomierz w takich systemach może działać samodzielnie, umożliwiając wykorzystanie sterownika w kabinie również przy innych pracach rolniczych, np. rozsiewaniu nawozu.

Na rynku dostępna jest szeroka gama produktów i części zamiennych do najpopularniejszych maszyn rolniczych. Asortyment obejmuje elektrozawory, zawory sterujące, a także zawory stałociśnieniowe. Przy wyborze części należy zwrócić uwagę na specyfikę posiadanego modelu maszyny, gdyż np. zawór kulowy do opryskiwacza dostępny jest w wersji dwu- i trójdzielnej. Podstawowe informacje oraz parametry techniczne są zazwyczaj dostępne w opisie danego produktu.

tags: #elektroniczny #zawor #rozdzielacza #opryskiwacz