Współczesna uprawa ziemniaków wymaga precyzji i wydajności, co skłania rolników do wyboru specjalistycznych maszyn. Sadzarki automatyczne, takie jak Remprodex S-211 i S-211/1 Super, łączą w sobie zalety zaawansowanych maszyn zachodnich z prostotą wykonania i obsługi. Charakteryzują się bardzo wysoką produktywnością, niezawodnością oraz zapewniają wysoką dokładność wysadzania bulw.
Charakterystyka Sadzarek S-211 i S-211/1
Sadzarki serii S-211 produkowane przez firmę Remprodex z Człuchowa to dwu- i czterorzędowe urządzenia, dostępne ze zbiornikiem sztywnym lub uchylnym. Model S-211/1 Super wyróżnia się dużym, uchylanym hydraulicznie koszem, do którego można załadować około 1,5 tony sadzeniaków. Te krajowe sadzarki taśmowo-czerpakowe nie odbiegają jakością pracy od czołowych firm zagranicznych, takich jak Hassia, Cramer, Gruse czy Grimme.
Mechanizm Sadzenia i Regulacja Gęstości
Sadzarki taśmowo-czerpakowe, w odróżnieniu od starszych modeli łańcuchowo-czerpakowych, wykorzystują podwójny szereg taśmy z przytwierdzonymi czerpakami, które często posiadają wymienne wkładki, dostosowane do większych i mniejszych sadzeniaków. Takie rozwiązanie umożliwia wyższą prędkość roboczą, a uszkodzenia bulw są minimalne (do 0,5%).
Regulacja Gęstości Sadzenia
Jedną z kluczowych cech sadzarki S-211 jest szeroki zakres regulacji gęstości sadzenia. W sadzarce S-211/1 Super gęstość sadzenia można ustawić w zakresie od 17 do 40 cm, oferując 15 różnych pozycji. Ta możliwość precyzyjnego dostosowania jest niezwykle ważna, ponieważ optymalna gęstość sadzenia w rzędzie zależy od wielu czynników:
- Wielkości sadzeniaków: Mniejsze bulwy mogą być sadzone gęściej.
- Zamierzonego kierunku użytkowania: Na przykład, dla ziemniaków jadalnych o średnicy sadzeniaków 3-4 cm i rozstawie międzyrzędzi 67,5 cm, optymalna gęstość w rzędzie powinna wynosić 24 cm. Dla rozstawu 75 cm - 21 cm. Z kolei dla ziemniaków przeznaczonych na frytki, sadzeniaki tej samej wielkości powinny być wysadzane w rozstawie 75 cm.
- Rodzaju gleby.
- Rozstawu międzyrzędzi.
W prostszych sadzarkach z mechanizmem łańcuchowo-czerpakowym (np. Bomet z Węgrowa) zespół wysadzający napędzają metalowe koła jezdne zbudowane z kilku części, co pozwala na zmianę ich średnicy, a tym samym gęstości sadzenia. Czynność ta bywa czasochłonna, a liczba przełożeń ogranicza się do trzech. W bardziej zaawansowanych konstrukcjach, takich jak S-211, regulacja odbywa się za pomocą mechanizmów zapewniających znacznie większą elastyczność.
Regulacja Rozstawu Międzyrzędzi i Głębokości Sadzenia
Sadzarki S-211 oferują również szeroki zakres regulacji rozstawu międzyrzędzi, który można zmienić w zakresie od 62,5 cm do 75 cm. To pozwala na adaptację do różnych technologii uprawy i potrzeb gospodarstwa. Regulacja głębokości sadzenia umożliwia umieszczenie bulw na głębokości od 5 do 12 cm.
Przy zmianie rozstawu rzędów, na przykład z 67,5 cm na 70 cm lub 75 cm, konieczne jest odpowiednie poszerzenie zarówno tylnych, jak i przednich redlic. O ile rozszerzenie tylnych redlic zazwyczaj nie stanowi problemu i polega na przesunięciu ich na jarzmach, o tyle regulacja przednich redlic bywa bardziej złożona, ponieważ są one połączone z całym zasobnikiem. Ważne jest, aby wszystkie elementy były poprawnie ustawione, aby zapewnić równomierny i optymalny rozkład sadzeniaków.
Zalecana głębokość sadzenia
Głębokość sadzenia (4-7 cm) powinna być równomierna i jak najmniejsza, ale dostosowana do wielkości sadzeniaków oraz rodzaju gleby. Wierzch sadzeniaka powinien znajdować się nie niżej niż 1 cm poniżej powierzchni pola przygotowanego do sadzenia. Zwiększenie głębokości sadzenia o 3-5 cm wymusza zwiększenie głębokości kopania o 1-2 cm, co odpowiada zwiększeniu przerabianej masy ziemi przez kombajn o 100-250 t/ha.
Budowa i Serwis Mechanizmu Wysiewającego
Mechanizm wysiewający w sadzarce S-211, w tym sprzęgło i zespół wysypu, jest kluczowy dla precyzyjnego działania maszyny. Składa się z wielu elementów, takich jak wał napędowy, tarcza, bęben oraz koło zębate sprzęgła. W przypadku remontu lub serwisowania ważne jest, aby korzystać z katalogów części, które precyzują prawidłową konfigurację komponentów, takich jak tulejki czy łożyska kulkowe wzdłużne (np. łożyska 51106).
Użytkownicy często napotykają na problemy z luzami na wałku czy zużyciem koła zębatego sprzęgła, co może wymagać wymiany części lub skrupulatnego montażu zgodnie ze schematem. Niewłaściwie dobrane lub zużyte elementy, takie jak miedziane rurki zamiast dedykowanych tulejek, mogą prowadzić do nieprawidłowej pracy mechanizmu i uszkodzeń.
Optymalne Warunki Sadzenia Ziemniaków
Aby sadzarka S-211 mogła pracować z maksymalną efektywnością i precyzją, niezbędne jest spełnienie kilku warunków dotyczących przygotowania gleby i sadzeniaków.
Przygotowanie Gleby
Wiosenna uprawa gleby ma kluczowy wpływ na warunki wegetacji ziemniaków i decyduje o zbryleniu gleby w okresie zbioru. Ważnym zadaniem jest stworzenie jednorodnie spulchnionej, odpowiednio nośnej warstwy bez brył i kamieni. To ułatwia późniejszy mechaniczny zbiór.
- Gleby lekkie: Najlepiej uprawiać bezpośrednio przed sadzeniem agregatem uprawowym składającym się z brony zębowej połączonej z wałem strunowym.
- Gleby zwięzłe (niezakamienione): Zaleca się zastosowanie zestawu kultywatora o wąskich zębach (podziałka 10-16 cm) i wałów strunowych.
- Gleby ciężkie, skłonne do zbrylania: Wymagają aktywnych narzędzi doprawiających, np. brony wirnikowej z wałem strunowym lub brony o poziomym wale z wałem zębowym, aby skutecznie rozdrobnić bryły po zimie.
- Gleby zakamienione: Konieczne jest wiosenne odkamienianie za pomocą specjalnych maszyn, które wyorują bruzdy, a następnie zbiorą i przesieją warstwę orną, oddzielając kamienie.
Wyrównanie Wielkości Sadzeniaków
Podstawowym warunkiem prawidłowej pracy każdej sadzarki, w tym S-211, jest wyrównana wielkość sadzeniaków. Różnica między wielkością bulw w tej samej partii nie powinna być większa niż 1-1,5 cm. Najlepszą pracę sadzarek osiąga się, gdy bulwy są wyrównane na dwie podstawowe frakcje: 3-4,5 cm lub 4,5-6 cm. Dokładne przygotowanie sadzeniaków ma duży wpływ na równomierność sadzenia, prawidłowy wzrost i rozwój rośliny, a także na wysokość plonów.
Podkiełkowanie sadzeniaków przyczynia się do przyspieszenia wschodów o około 2 tygodnie w stosunku do niepodkiełkowanych. Jeśli zamierza się sadzić ziemniaki podkiełkowane, sadzarkę można wyposażyć w specjalne dodatki, takie jak boczne podesty na skrzynki i ruchome podłoże zbiornika, wprawiane w ruch wibracyjny przez mały silnik elektryczny.
Dodatkowe Funkcje i Wyposażenie
Sadzarki S-211 mogą być wyposażone w dodatkowe moduły zwiększające ich funkcjonalność:
- Siewnik do nawozów mineralnych: Model S-211 dostępny jest z siewnikiem nawozowym o ładowności 100 kg.
- Urządzenia do zaprawiania lub opryskiwania sadzeniaków: Możliwy jest montaż instalacji dysz opryskujących na końcu przenośnika czerpakowego, które pokrywają spadające bulwy cieczą środka chemicznego tuż przed umieszczeniem ich w redlinie. Istnieją również pianowe zaprawiarki, które wytwarzają pianę z zaprawą, pokrywającą sadzeniaki w koszu zasypowym. Zaprawianie jest skuteczne w zwalczaniu rizoktoniozy, drutowców, mątwika czy stonki.
Automatyczne sadzarki S-211 i S-211/1 zapewniają wysoką precyzję wysadzania, możliwość regulacji szerokości międzyrzędzi, głębokości i gęstości sadzenia, co czyni je wszechstronnymi narzędziami w nowoczesnej uprawie ziemniaków.