Siewnik mechaniczny to kluczowa maszyna rolnicza, wykorzystywana do precyzyjnego i równomiernego wysiewu nasion w glebie. Jego rozwój stanowi istotny etap w ewolucji rolnictwa, umożliwiając efektywniejszą produkcję roślinną.
Historia siewu
Początki rolnictwa sięgają około 8000 lat przed naszą erą, kiedy to pojawiły się pierwsze odmiany pszenicy i jęczmienia. Na Bliskim Wschodzie pierwszymi roślinami uprawnymi były różne rodzaje pszenicy i jęczmienia. W Azji Południowo-Wschodniej uprawiano groch, bób, ryż i proso, natomiast w Ameryce Środkowej i Południowej - dynię, fasolę i kukurydzę. Przez długi czas pierwszym siewcą roślin był wiatr, a czynnikami wpływającymi na wzrost roślin były warunki pogodowe, takie jak opady deszczu, ilość ciepła pochodząca z promieniującego słońca, a co za tym idzie temperatura, oraz składniki odżywcze dla mających wyrosnąć z gleby roślin. Zauważalna jest tendencja, aby siew nie był dziełem przypadku, co doprowadziło do rozwoju metod mechanicznego wysiewu.
Definicja i przeznaczenie siewnika mechanicznego
Siewniki mechaniczne zbożowe służą do wysiewu szerokiej gamy nasion. Mogą to być zboża jare i ozime, takie jak pszenica, żyto, jęczmień, owies, sorgo, gryka, pszenżyto. Siewniki te mogą również wysiewać kukurydzę na kiszonkę oraz inne gruboziarniste rośliny, jak bobik albo groch. Ponadto, umożliwiają wysiew roślin drobnonasiennych, takich jak rzepak czy gorczyca, a także roślin stosowanych na tzw. poplon.
Rodzaje siewników mechanicznych
Mechaniczne siewniki zbożowe dostępne na rynku można podzielić na:
- Siewniki zbożowe zawieszane
- Siewniki zbożowe nabudowane
Przykładem jest siewnik zbożowy mechaniczny zawieszany, który często charakteryzuje się szerokością pracy wynoszącą 3,0 m oraz pojemnością skrzyni nasiennej 450 litrów, z możliwością zwiększenia do 700 litrów z nadstawką. Wyposażony jest w redlice wysiewające stopkowe lub talerzowe UNIDISC, posiadające od 21 do 25 sekcji wysiewających.
Budowa i zasada działania
Skrzynia nasienna i aparat wysiewający
Podział ziarna w siewnikach mechanicznych odbywa się za pomocą aparatów kołeczkowych. Ziarno dostaje się do nich ze skrzyni nasiennej siewnika. Wyjście ziarna jest wspomagane obrotowym mieszadłem oraz regulowaną wielkością denka, czyli szczeliny, przez którą ziarno wydostaje się ze zbiornika.
Aparaty kołeczkowe
Aparaty kołeczkowe to zespolone ze sobą kółka z ząbkami. Zazwyczaj jedno kółeczko jest szersze i ma grubsze "kołeczki" służące do podziału zbóż oraz nasion grubonasiennych, takich jak groch czy bobik. Drugie kółeczko posiada drobne ząbki i służy do rozdzielenia drobnych ziaren lub nasion, np. rzepaku albo gorczycy. Działanie kółeczek jest proste - wystarczy użyć łączącego je elementu, by obracały się razem lub by obracało się tylko kółeczko przeznaczone do wysiewu, na przykład rzepaku.
Regulacja dawki wysiewu
Ustawienie dawki wysiewu w siewnikach wykorzystuje bezstopniową przekładnię, co umożliwia precyzyjne dopasowanie ilości wysiewanych nasion.
Transport nasion
Podzielone równomiernie na każdym rzędzie ziarno przedostaje się do przewodów nasiennych lub tub teleskopowych. Te elementy prowadzą ziarno do redlicy wysiewającej, która może być stopkowa lub talerzowa (np. UNIDISC). W niektórych siewnikach, zwłaszcza tych bardziej zaawansowanych, do samej bruzdy wykorzystuje się również pneumatyczny transport nasion.
Elementy wspomagające i przygotowujące glebę
Siewniki mechaniczne często wyposażone są w dodatkowe elementy, które wspomagają ich pracę i przygotowanie gleby pod zasiew.
Układ jezdny
Układ czterech kół z ogumieniem wspomaga utrzymanie równej pozycji maszyny oraz zmniejszenie obciążenia na tylny zaczep ciągnika, co jest kluczowe dla stabilności i równomierności siewu.
Przygotowanie gleby
Siewniki przeznaczone do tzw. "siewu uproszczonego" mogą być wyposażone w elementy związane z przygotowaniem gleby pod zasiew. Należą do nich dwa rzędy karbowanych dysków, ustawionych pod kątem, o średnicy 415 mm. Ich zadaniem jest agresywne wejście w glebę i jej przygotowanie pod zasiew.
Wał ugniatający
Za talerzami często toczy się ciężki i potężny wał packer o średnicy 650 mm, mocowany na silnych łożyskach o średnicy 80 mm. Wał ten wyrównuje górną warstwę pola, ugniata ją, wciska w nią napotkane kamienie oraz wpływa na jej zagęszczenie, zapewniając optymalne warunki dla nasion.
Redlice Cultidisc II
Karbowane talerze linii wysiewu "Cultidisc II" z dociskiem sięgającym 80 kg na sekcję, połączone z kółkiem ugniatającym toczącym się tuż za nimi, zapewniają optymalny kontakt ziarna z glebą.
Znaczenie precyzyjnego siewu
Etap siewu jest jednym z najważniejszych podczas pracy rolnika. Dzięki precyzyjnie podzielonemu ziarnu, siewnik zbożowy sieje dokładnie. Dokładny siew umożliwia zmniejszenie dawki wysiewu przy jednoczesnym zachowaniu takich samych plonów, co przekłada się na oszczędności i efektywność produkcji.
Siew uproszczony
Siewnik mechaniczny jest również przeznaczony do tak zwanego "siewu uproszczonego", który może odbywać się na warstwie mulczowej, na niskim ściernisku lub po orce, na wyrównanym polu. Ta metoda siewu minimalizuje ingerencję w glebę, przyczyniając się do ochrony jej struktury i zwiększenia retencji wody.
tags: #siewnik #mechaniczny #wikipedia