Czystość ulic i chodników jest kluczowym wskaźnikiem jakości życia w każdym mieście, wpływając na bezpieczeństwo i estetykę przestrzeni publicznej. W kontekście Raciborza, zarządzanie utrzymaniem porządku, w tym zamiatanie ulic, realizowane jest poprzez złożone procesy, takie jak zamówienia publiczne na bieżące usługi komunalne.
Znaczenie Czystości i Wykorzystanie Specjalistycznego Sprzętu
O lokatorach danego miasta świadczy czystość, a więc na przykład czyste ulice i chodniki. Każdy z nas pragnie mieszkać w miejscu, gdzie jest zachowany ład. W wypadku dróg musimy też ogłosić o bezpieczeństwie. Utrzymanie ładu bywa wyzwaniem, ponieważ nie zawsze mamy wpływ na to, co przynosi pogoda. Aby prace porządkowe przeprowadzić dokładnie, mniejszym nakładem sił, w możliwie krótszym czasie, a przy tym nie narażając się na możliwe na drogach niebezpieczeństwa, warto skorzystać z ofert korporacji trudniących się tego typu pracami. Pośród szerokiej oferty przygotowywanej przez zespół znajduje się także czyszczenie oraz zamiatanie ulic.
W dzisiejszych czasach na drogach nie zobaczymy już ludzi krzątających się z miotłami. Nowoczesne firmy, takie jak wspomniana w kontekście ogólnych usług porządkowych jednostka ULMAN, dysponują specjalistycznym oprzyrządowaniem do przeprowadzania prac porządkowych. Do zamiatania stosuje się wyjątkowy, sprofilowany sprzęt. Najczęściej sprzątanie odbywa się z pomocą auta, do jakiego przymocowana jest taka zamiatarka. Sprawdza się ona nienagannie w usuwaniu wszelkich nieczystości i zabrudzeń powstałych na drodze. Zarządzanie wieloma tego rodzaju zamiatarkami sprawia, że praca wykonywana jest nie tylko kompleksowo, ale również dość szybko.
Postępowanie o Udzielenie Zamówienia Publicznego w Raciborzu (2013-2014)
Aspekty organizacyjne utrzymania czystości w Raciborzu można prześledzić na przykładzie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, które miało miejsce na przełomie lat 2013 i 2014.
Przedmiot Zamówienia i Uczestnicy Przetargu
Miasto Racibórz, jako zamawiający, prowadziło postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego. Przedmiotem prowadzonego postępowania było zamówienie na „Bieżące utrzymanie czystości i porządku na terenach miasta Racibórz” (nr ref. sprawy nadany przez zamawiającego: ZP. 271. 102. 2013). Ogłoszenie o zamówieniu opublikowano w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 09.10.2013r. (ogłoszenie nr 2013/S 196-338 907).
Odwołanie w przedmiotowym postępowaniu zostało złożone w dniu 30 grudnia 2013r. przez konsorcjum wykonawców: KBU Sp. z o.o. z Krakowa i LICUAS S.A. z Madrytu (zwane dalej „odwołującym”). Do postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego przystąpiło pismem z dnia 31.12.2013r. konsorcjum wykonawców: Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. i Przedsiębiorstwo Robót Drogowych Sp. z o.o., obie z Raciborza, występujące jako konsorcjum spółek miejskich.
Zarzuty Odwołującego Dotyczące Rażąco Niskiej Ceny
Czynnością zamawiającego stanowiącą podstawę wniesienia odwołania było odrzucenie oferty złożonej przez odwołującego, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4) ustawy Pzp, jako zawierającej rażąco niską cenę. Odwołujący zarzucał zamawiającemu naruszenie przepisów art. 89 ust. 1 pkt 4) w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. odrzucenie oferty odwołującego jako zawierającej rażąco niską cenę, pomimo iż oferta ta takiej rażąco niskiej ceny nie zawiera. Ponadto, zarzucano naruszenie przepisów art. 90 ust. 1 i 2 ustawy Pzp, poprzez ich arbitralną i błędną wykładnię oraz bezpodstawne uznanie, że oferta odwołującego zawiera rażąco niską cenę. Wskazano także na naruszenie przepisu art. 7 ustawy Pzp, czyli obowiązku równego traktowania wykonawców oraz niezachowanie zasad uczciwej konkurencji poprzez subiektywną ocenę oferty konsorcjum spółek miejskich.
Odwołujący wniósł o unieważnienie czynności zamawiającego polegającej na uznaniu oferty Konsorcjum spółek miejskich za najkorzystniejszą oraz unieważnienie czynności zamawiającego polegającej na odrzuceniu oferty odwołującego. Żądano powtórzenia przez zamawiającego czynności oceny ofert i wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej.
Argumentacja Odwołującego w Kwestii Wyceny
W uzasadnieniu odwołania przedstawiono argumentację formalną i prawną. Odwołujący nie zgadzał się z arbitralnym i nie znajdującym potwierdzenia w jego wyjaśnieniach stanowiskiem zamawiającego. Zarzucono zamawiającemu wybiorcze ustosunkowanie się jedynie do niektórych kwestii, co świadczyło o braku rzetelnej i dogłębnej analizy zarówno oferty, jak i wyjaśnień odwołującego.
Uznano za nieuzasadnione odniesienie się do wartości szacunkowej zamówienia ustalanej przez zamawiającego, ponieważ jej ustalenie, dokonywane przeważnie w oparciu o dane historyczne, może być obarczone błędem ze względu na przyjęcie nieaktualnych danych do wyceny i nieuwzględnienie zmieniających się warunków rynkowych. Stwierdzono, że świadczy o tym chociażby to, że druga złożona w postępowaniu oferta była niższa od kwoty, jaką zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia o 1 665 077,93 zł brutto, czyli niemalże o 15%. W takiej sytuacji obydwie złożone oferty znacznie odbiegały od wartości zamówienia ustalonej przez Zamawiającego, dlatego zarzut rażąco niskiej ceny równie dobrze mógłby zostać sformułowany wobec oferty Konsorcjum spółek miejskich.
„Fakt, że zaoferowana cena jest niższa od wartości szacunkowej, nie może świadczyć, że cena jest rażąco niska”. Samo zaistnienie rażącej różnicy między badaną ofertą a wartością zamówienia i innymi ofertami jest niewystarczające. Dokonując oceny wyjaśnień, zamawiający może uznać za właściwy taki sposób ukształtowania ceny, który wynika z powodów o obiektywnym charakterze. Za takie należy uznać uwarunkowania, które są zgodne z prawem i nie naruszają zasad uczciwej konkurencji. Zamawiający jest zobowiązany wziąć pod uwagę czynniki wymienione w ustawie, takie jak: oszczędna metoda wykonania zamówienia, sprzyjające warunki wykonywania zamówienia, wybrane rozwiązania techniczne, wpływ pomocy publicznej udzielonej na podstawie innych przepisów czy oryginalność projektu wykonawcy. Należy również uwzględnić inne czynniki, które wykonawca wskaże, a które bez zakłócania uczciwej konkurencji wpłynęły na wysokość ceny w złożonej ofercie.
Innowacyjne Rozwiązania i Optymalizacja Kosztów
Odwołujący argumentował, że zamawiający nie wziął pod uwagę złożonych wyjaśnień dotyczących nowatorskich i wspomagających ograniczenie kosztów rozwiązań. Firma Licuas S.A. opracowała własny program informatyczny do zarządzania aktywami, który pomaga elastycznie dopasowywać koszty eksploatacyjne umowy. Wprowadzenie tego programu pozwala na zredukowanie kosztów eksploatacyjnych, a w konkretnym przypadku miasta Racibórz można było uzyskać obniżenie kosztów o około 20% w stosunku do kosztów przypisanych do tradycyjnego modelu umowy. Ten program wspomaga optymalne zaprogramowanie środków, tras przejazdów, uzupełnień materiałów eksploatacyjnych itd., co pozwala na oszczędną realizację umowy.
Program zarządzania aktywami umożliwia zaznaczenie na mapie miasta wszystkich zdarzeń wraz z oznaczeniem pilności wykonania, co pozwala na optymalne zaprogramowywanie wykorzystania dostępnych środków, takich jak maszyny, personel i materiały. Dzięki aplikacji rejestrującej wszystkie zdarzenia, daje możliwość osiągania dużych oszczędności czasu pracy zarówno ludzi, jak i maszyn. Odwołujący nadmienił, że programy zarządzania usługami wykorzystywane są efektywnie przy realizacji zadań na utrzymanie czystości w okręgu Madryt, w miejscowości Fuenalabrada (170 000 mieszkańców) i w miejscowości Torrejón de Ardoz (120 000 mieszkańców). Na terenie Polski natomiast, są w trakcie tworzenia aplikacji dla miasta Krakowa. Jest to program, który może być wykorzystywany wspólnie z administracją lokalną, dający zamawiającemu kontrolę nad wykonywanym zamówieniem, a oddany do dyspozycji mieszkańców stanowi nowoczesne narzędzie stosowane przez najprężniejsze miasta.
Dyskusja nad Kosztami Pracowniczymi i Katalogami Norm Pracy
Zamawiający w uzasadnieniu decyzji o odrzuceniu oferty odwołującego w oparciu o Katalogi Norm Pracy - budowa i konserwacja terenów zielonych dokonał „wyliczenia normowych nakładów pracy związanych z utrzymaniem czystości” w celu wykazania rzekomo zaniżonych kosztów pracowniczych w ofercie odwołującego. Odwołujący jednak stanowczo stwierdził, że stosowanie Katalogów Norm Pracy jest jedynie uprawnieniem zamawiającego, mającym na celu określenie kosztów danych usług przy szacowaniu wartości zamówienia. Katalogi te nie obligują wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego do ich stosowania przy kosztorysowaniu, w tym również nakładów pracowniczych.
Podkreślono, że Katalogi Norm Pracy nie stanowią i nie mogą stanowić powszechnie obowiązujących norm, wobec czego porównywanie kalkulacji przedstawionej przez odwołującego z wyliczeniami zamawiającego dokonanymi w oparciu o ww. Katalogi jest nieuprawnione i nie znajduje uzasadnienia. W odróżnieniu od Katalogów nakładów rzeczowych (KNR), które są zestawieniami norm ilościowych, „w obecnej chwili na rynku nie ma obowiązujących norm pracy, które służyłyby zamawiającemu do precyzyjnej wyceny każdej pracy”, co potwierdziła Krajowa Izba Odwoławcza w powołanym wyroku. Sposób kalkulacji kosztów na poszczególne rodzaje prac zależy wyłącznie od inicjatywy Wykonawcy i składa się na to wiele czynników, m.in. znajomość tematu, posiadany potencjał maszynowy, efektywność i organizacja pracy.
Odwołujący wskazał, że zamawiający posiada narzędzia do egzekwowania prawidłowej realizacji umów w postaci kar umownych, aż do zerwania umowy włącznie, z powodu nie realizowania bądź nie należytego wykonania określonych prac. Reasumując, zdaniem odwołującego Katalogi Norm Pracy nie mogą stanowić miarodajnego punktu odniesienia do porównania zaoferowanych cen, bez wzięcia pod uwagę dodatkowych, a istotnych z punktu widzenia wyceny czynników takich jak: wieloletnie doświadczenie, zastosowane innowacyjne i oszczędne metody i instrumenty tworzenia wartości dla klienta, co pozwala na znaczne obniżenie kosztów. Odwołujący przedstawił szczegółowe wyliczenia kosztów punktów zawartych w formularzach cenowych „Poziomowe, letnie i jesienne utrzymanie dróg gminnych miasta Racibórz” oraz „Utrzymanie zieleni miejskiej”, w rozbiciu na podgrupy: podwykonawcy, materiały, pracownicy, dodatkowe koszty i amortyzacja. Mimo że zamawiający uznał obiektywne czynniki wpływające na obniżenie kosztów, to wątpliwości wzbudziły głównie koszty pracownicze.
Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej
Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) w składzie pod przewodnictwem Renaty Tubisz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014r. odwołania wniesionego przez KBU Sp. z o.o. i LICUAS S.A., wyrokiem z dnia 16 stycznia 2014r. oddaliła odwołanie. Kosztami postępowania odwoławczego, w kwocie 15 000,00 zł, obciążono KBU Sp. z o.o. i LICUAS S.A. Zgodnie z art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, na niniejszy wyrok przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Gliwicach.
tags: #harmonogram #zamiatarka #uliczna #raciborz