Artykuł poświęcony jest historii kombajnów zbożowych, ze szczególnym uwzględnieniem europejskich konstrukcji oraz modelu Claas Hercules. Analizowane są różne źródła i kryteria, aby ustalić, który kombajn był faktycznie pierwszym samojezdnym modelem w Europie.
Pierwsze kombajny samojezdne na świecie i w Europie
Kombajny spoza Europy
Kwestia pierwszego samojezdnego kombajnu często prowadzi do nieporozumień. Firma Massey Ferguson, wbrew niektórym przekonaniom, powstała dopiero w 1953 roku jako Massey Harris Ferguson, a obecną nazwę przyjęła w 1958 roku. W związku z tym, nie mogła mieć swojego kombajnu przed II wojną światową.
Prawdopodobnie mowa jest o kombajnie Massey Harris No. 20. Ten model istotnie powstał w 1938 roku i był pierwszym samojezdnym kombajnem na świecie. Jednak jego wysoka cena i innowacyjność, która wyprzedzała swoje czasy, sprawiły, że nie cieszył się dużym zainteresowaniem wśród farmerów. Stał się jednak punktem wyjścia do stworzenia bardziej rozpowszechnionego modelu No. 21, opracowanego około 1941 roku.
Debata o pierwszym europejskim kombajnie samojezdnym
Dyskusja na temat pierwszego europejskiego samojezdnego kombajnu zbożowego jest złożona, a różne źródła podają odmienne informacje.
- Claeys MZ: Ten model miał premierę w 1952 roku i był często uznawany za pierwszy stricte europejski samojezdny kombajn. Strona konedata.net, powołując się na encyklopedię, także wskazuje Claeys MZ jako pierwszego europejskiego kombajnu. Informacja ta była również podawana w artykule w Tygodniku Rolniczym kilka lat temu.
- Claas Hercules (późniejszy SF): Co ciekawe, w tym samym roku co Claeys MZ, 15 grudnia 1952 roku, został zaprezentowany Claas Hercules. Wygląda na to, że oba kombajny mogło dzielić zaledwie kilka miesięcy.
Warto zaznaczyć, że według danych z konedata.net, oba kombajny - Claeys MZ i Claas Hercules - weszły do produkcji w 1951 roku, co stwarza pewne nieścisłości w datach premier i wprowadzenia do produkcji.
Historia kombajnów CLAAS
Kryteria określania "pierwszeństwa"
Wszystko zależy od tego, jakie kryteria weźmie się pod uwagę przy określaniu, który kombajn był pierwszym zbudowanym w Europie kombajnem:
- Prototypy vs. produkcja seryjna: Czy liczy się data powstania prototypu, czy rozpoczęcie produkcji seryjnej? Prototyp Claasa z lat dwudziestych (najprawdopodobniej) nie wszedł do seryjnej produkcji.
- Kopiowanie vs. oryginalna konstrukcja: Jeśli uznamy Stalińca S4 za pierwszy europejski samojezdny kombajn, to siłą rzeczy musimy uznać Stalińca S1 za pierwszy europejski kombajn, który powstał przez skopiowanie Holta C36 w 1931 roku, pięć lat przed Claasem MDB.
- Pochodzenie marki: Należy zauważyć, że w spółce Massey Ferguson produkcja kombajnów wystartowała w Kanadzie, co utrudnia zaklasyfikowanie tej marki jako stricte europejskiej w kontekście pierwszych konstrukcji.
