Porównanie pługów Huard i Kverneland: wybór i regulacja

Pług do orki to jedna z podstawowych maszyn w każdym gospodarstwie rolnym, która decyduje o jakości przygotowania gleby pod zasiew. Wybór odpowiedniego modelu to nie tylko kwestia ceny, ale także trwałości, dostępności części i dopasowania do warunków polowych. Przy podejmowaniu decyzji należy rozważyć wiele aspektów, od typu gleby, przez konstrukcję pługa, aż po jego stan (nowy czy używany).

Czynniki wpływające na wybór pługa

Typ gleby a konstrukcja pługa

Kluczowym elementem przy wyborze pługa jest typ gleby. Różne gleby (lekkie, średnie, ciężkie) wymagają odmiennych rozwiązań konstrukcyjnych pługa, aby zapewnić efektywną i energooszczędną orkę. Typ gleby wpływa także na wybór korpusów roboczych i systemów zabezpieczeń.

Kluczowe parametry konstrukcyjne ramy

Każdy pług zbudowany jest na ramie, której parametry decydują o warunkach, w jakich można stosować narzędzie płużne. Do kluczowych parametrów należą: przekrój ramy, prześwit pod nią oraz rozstawienie korpusów. Nie zawsze docenianą, a przydatną cechą ramy jest możliwość jej przedłużenia. W przypadku 4-skibowych pługów może to być rama 4+ lub 3+1. Pierwsza w sytuacji zakupu większego ciągnika pozwala dołączyć dodatkowy korpus i zwiększyć wydajność. Druga, poprzez odłączenie ostatniego korpusu, może okazać się przydatna, kiedy np. zmniejszy się moc ciągnika lub zmienią się warunki polowe.

Rodzaje zabezpieczeń korpusów

W zależności od warunków pracy i rodzaju gleby, producenci oferują różne systemy zabezpieczeń korpusów:

• Zabezpieczenie zrywalne (śrubowe): Standardowe i najprostsze rozwiązanie, gdzie śruba ścinana chroni korpus przed uszkodzeniem. W pługach Kuhna śruba jest zamontowana równolegle do płaszczyzny pracy, dzięki czemu jest rozrywana, a nie ścinana.
• Zabezpieczenie resorowe (non-stop): Oferuje większą elastyczność i jest idealne na pola z przeszkodami. Siła wyzwalająca może być zwiększona poprzez dołożenie piór resora.
• Zabezpieczenie hydrauliczne: Najbardziej zaawansowane rozwiązanie, umożliwiające płynną regulację siły wyzwalającej z kabiny ciągnika, co jest szczególnie przydatne na polach o zróżnicowanej glebie. W systemie Kuhn Maxibar siła ta może być zwiększona nawet do 2500 kg, a Varibar umożliwia zmianę siły wyzwalającej z kabiny.

Regulacja szerokości orki

Regulacja szerokości orki jest kluczowa dla optymalnej pracy pługa. Może być realizowana na kilka sposobów:

• Mechaniczna skokowa: W starszych pługach często brakowało regulacji, nowsze oferują mechaniczne ustawienia w kilku pozycjach.
• Hydrauliczna płynna (Variomat/Vario): Pozwala na bezstopniową zmianę szerokości z kabiny ciągnika, co zwiększa elastyczność i precyzję pracy. Co ciekawe, zmiana tej szerokości nie zmienia kąta natarcia lemiesza, co jest możliwe dzięki zasadzie czworoboku przegubowego.
• Poprzez odejmowanie/dokładanie korpusów: W pługach z ramą kołnierzową (teleskopową) możliwe jest zwiększanie lub zmniejszanie liczby korpusów, dostosowując pług do mocy ciągnika lub warunków polowych.

Elektroniczne systemy sterowania

Nowoczesne pługi, takie jak Kverneland 2500 i-Plough, są wyposażone w zaawansowane systemy elektroniczne, które umożliwiają:

• Zarządzanie narzędziem z poziomu komputera kabinowego lub terminala Isobus.
• Automatyczne prowadzenie równoległe z wykorzystaniem sygnału RTK-GPS.
• Automatyczne dopasowanie szerokości pracy korpusów i kalibrację ustawienia pługa do różnych rozstawów kół ciągnika.
• Zmianę trybu pracy (roboczy/transportowy) z kabiny ciągnika.

Wartość inwestycji w takie dodatki zależy od intensywności wykorzystania narzędzia.

Przegląd oferty rynkowej - producenci i ich pługi

Kverneland - światowa renoma i innowacje

Kverneland to marka o światowej renomie, znana z bardzo trwałych konstrukcji i szerokiej oferty pługów. Producent zachwala dużą wytrzymałość ram, wykonanych z jednego kawałka stali i poddanych procesowi obróbki cieplnej „heat treated”. Korpusy również wykonane są w technologii zwiększającej wytrzymałość - przez 12 h poddawane są procesowi nawęglania, co zapewnia twardą, odporną na ścieranie powierzchnię zewnętrzną i jednocześnie elastyczny rdzeń absorbujący uderzenia.

Serie pługów Kverneland:

• Seria 150: Najmniejsza seria z ramą 150 x 150 mm. Posiada 4-stopniową regulację szerokości roboczej (35-50 cm) oraz odległość między korpusami 85 lub 100 cm. Prześwit pod ramą wynosi 70, 75 bądź 80 cm w zależności od zabezpieczenia (śruby ścinane lub resorowe non-stop). Dostępna jest również wersja z hydraulicznie regulowaną szerokością roboczą - Variomat.
• Serie ES/LS i ED/LD: Pługi z solidniejszą obrotnicą „200”. ED z zabezpieczeniem resorowym i LD z bezpiecznikiem śrubowym, przeznaczone na gleby ciężkie. W wersji z hydraulicznie regulowaną szerokością pracy noszą oznaczenie EG/LB. Standardowo zbudowane są na ramie o profilu 100 x 200 mm. Występują również w wersji HD z głowicą „300” i ramą 120 x 200 mm. Dostępny jest w nich system Vibromat - amortyzator sprężynowy umieszczony pomiędzy korpusami, działający jako pierwsza linia ochrony przed obciążeniami.
• Model 2500 i-Plough: Najciekawszy model z ramą 120 x 200 mm, prześwitem 80 cm i głowicą „280”. Korpusy rozstawione co 100 lub 85 cm, z szerokością pracy od 30 do 60 cm. Wszystkie nastawy odbywają się z kabiny ciągnika za pomocą terminala Isobus lub komputera IsoMatch Tellus. System umożliwia automatyczną kalibrację ustawienia pługa i utrzymywanie prostej bruzdy z wykorzystaniem sygnału RTK-GPS. Pług posiada ciekawe rozwiązanie transportowe z dzieloną wieżyczką i skrętną belką zaczepową, przekształcające go w narzędzie półzawieszane.

Kuhn - solidność i innowacyjne zabezpieczenia

Kuhn oferuje pługi z ramą o kwadratowym przekroju (100, 120 i 150 mm), z odpowiednimi prześwitami (70, 75 i 80 cm). Wielkość ramy jest powiązana z dopuszczalną mocą ciągnika (np. od 120 do 140 KM). Standardowe zabezpieczenie korpusów to śruba ścinana, jednak w pługach Kuhna jest ona zamontowana równolegle do płaszczyzny pracy, dzięki czemu jest rozrywana, a nie ścinana. Dostępne jest również zabezpieczenie hydrauliczne z regulowaną siłą wyzwalającą (600-1300 kg), z możliwością zwiększenia do 2500 kg dzięki systemowi Maxibar. System Varibar umożliwia zmianę siły wyzwalającej z kabiny ciągnika.

Lemken - szeroki zakres regulacji

Lemken oferuje trzy serie pługów obracalnych w wersji 4-skibowej.

• EurOpal: Modele o zróżnicowanych wielkościach ramy, od 110 x 110 x 8 mm do 160 x 160 x 10 mm na najcięższe warunki.
• VariOpal: Odpowiedniki EurOpal z hydrauliczną, bezstopniową regulacją szerokości roboczej, charakteryzujące się bardzo dużym zakresem regulacji szerokości skiby (od 22 do 50 cm).
• Juwel: Pługi na ramie o profilu 140 x 140 x 10 mm, z rozstawem korpusów 90 lub 100 cm i prześwitem 80 cm. Pozwalają na regulację szerokości skiby od 30-35 do 45-60 cm (manualnie 4-stopniowo lub hydraulicznie). Dostępne są również ze sterowaniem w pełni elektrohydraulicznym z wykorzystaniem terminala Isobus oraz systemów TurnControl Pro i Pro Guide.

Podstawowe zabezpieczenie korpusów stanowi podwójny bezpiecznik ścinany, który można zastąpić amortyzatorami sprężynowymi (ok. 20 000 zł) lub systemem hydraulicznym (ok. 25 000 zł).

Överum - szeroka oferta i elastyczność

Överum oferuje aż 13 modeli 4-skibowych, różniących się rozstawem korpusów i wysokością ramy. Sześć z tych modeli różni się sposobem zabezpieczenia (hydrauliczne amortyzatory zamiast kołków ścinanych), co pozwala na regulację siły wyzwalającej w zależności od gleby.

• Serie Vari Flex i Xcelsior: W Vari Flex szerokość robocza jest regulowana hydraulicznie, a w Xcelsior ręcznie (trójstopniowo, w najcięższym modelu EX sześć szerokości). Zakres regulacji w Xcelsior wynosi 35, 40 i 45 cm (lub 40, 45, 50 cm dla większego rozstawu korpusów), a w EX nawet 55 cm. Vari Flex oferuje szerszy zakres regulacji (od 30 do 50 cm w CX i do 55 cm w EX).
• Modele BX: Najlżejsze pługi, z obrotem korpusów pod ramą, co zmniejsza zapotrzebowanie na siłę udźwigu, umożliwiając pracę z mniejszymi ciągnikami.
• Modele DX: Rama w kształcie klina, zwężająca się ku tyłowi, co zmniejsza masę przy zachowaniu wytrzymałości.
• Modele EX: Najcięższe pługi z ramą 120 x 220 mm. Oba modele (DX i EX) posiadają siłownik prostowania ramy, zmniejszający przeciążenia podczas obrotu i umożliwiający transport w położeniu motylkowym. Koło podporowe może być montowane z tyłu lub z boku.

Unia Group - polska solidność i przystępność

Unia Group z Grudziądza oferuje 6 modeli pługów obracalnych, dostępnych w wersji 4-skibowej. Są to pługi znane w Polsce, solidne i tanie w eksploatacji.

• Ibis M: Najlżejszy model z ramą 100 x 100 mm (grubość ścianki 8 mm), rozstaw korpusów co 85 cm, prześwit 70 cm. Podstawowe wyposażenie to podwójny krój tarczowy, pojedyncze amortyzowane koło podporowe i zabezpieczenie śrubami ścinanymi.
• Ibis L i XM: Z ramą 120 x 120 x 8 mm, dostępne w dwóch wersjach. Podstawowa ma korpusy rozstawione co 90 cm i wysokość ramy 75 cm. W wersji Plus parametry te wynoszą odpowiednio 100 cm i 80 cm, co zapewnia swobodny przepływ resztek pożniwnych. Modele te, podobnie jak większe pługi, oferują trzy rodzaje zabezpieczeń: śruby ścinane, resorowe z 5 piórami (8 487 zł w Ibis L 4+) lub hydrauliczne amortyzatory (12 300 zł) z możliwością zmiany siły wyzwalającej.
• Modele XXL: Przeznaczone na najcięższe warunki, z ramą 140 x 140 x 8 mm i trzema możliwościami zabezpieczenia korpusów, w tym resor wyposażony w 7 piór. Szerokość pracy regulowana trzypunktowo (32, 42 i 48 cm lub 40, 48 i 55 cm w wersji Plus).
• Pługi Vario: Z hydrauliczną regulacją szerokości roboczej w zakresie 35-50 cm. Standardowe wyposażenie obejmuje kroje tarczowe przy ostatniej parze korpusów oraz siłownik prostowania ramy.

Używane modele Unii są cenione za trwałość i prostotę.

Agro-Masz - bogata oferta krajowa

W ofercie Agro-Maszu znajdują się 3 modele pługów obracalnych z 4 korpusami, wszystkie mają taki sam prześwit - 76 cm.

• POL: Najlżejszy model z ramą 120 x 120 mm, korpusy rozstawione co 85 cm.
• PO i POV: Modele z ramą zbudowaną z profilu 140 x 140 mm. W modelu PO z zabezpieczeniem zrywalnym można wybrać między rozstawem 85 a 100 cm. W pozostałych pługach dostępna jest tylko większa wartość.

Pługi POL i PO mają 4-pozycyjną regulację szerokości, natomiast w modelu POV odbywa się ona bezstopniowo z wykorzystaniem siłownika hydraulicznego, z bardzo szerokim zakresem regulacji - od 20 do 50 cm. Zabezpieczenie standardowe we wszystkich modelach stanowią bezpieczniki zrywalne. W pługu POV i PO dostępne jest także zabezpieczenie resorowe, a w tym ostatnim również hydrauliczne. Za dopłatą pługi można doposażyć m.in. w płozy, piersi, odkładnice, przedpłużki, czy kroje.

Wybór pługa używanego - Huard czy Fortschritt?

Decyzja o zakupie pługa używanego, zwłaszcza w ograniczonym budżecie (np. do 10 tys. zł na 10 ha), często sprowadza się do wyboru pomiędzy takimi markami jak Huard i Fortschritt. Użytkownik z ciągnikiem Zetor 12145 (około 115 KM) na ciężkie ziemie, rozważa 4-skibowy pług.

• Fortschritt 3+1 (cena około 6,5 tys. zł): Jest to opcja tańsza, co może być atrakcyjne przy ograniczonym budżecie. Pługi te są znane z prostoty konstrukcji i solidności, co przekłada się na niskie koszty eksploatacji i łatwą dostępność części.
• Huard (cena około 9 tys. zł): Nieco droższy, ale często postrzegany jako bardziej zaawansowany i trwalszy. Używane modele Huard są również cenione za trwałość i prostotę.

Biorąc pod uwagę ciężkie ziemie i ograniczony areał (10 ha), gdzie nie jest wymagana maksymalna wydajność, ale trwałość i niezawodność, Huard może być lepszym wyborem ze względu na często lepszą konstrukcję i jakość materiałów w porównaniu do starszych modeli Fortschritt, przy relatywnie niewielkiej różnicy w cenie.

Szczegółowe zagadnienia dotyczące regulacji pługa

Ustawienie pługa jest procesem złożonym, wymagającym zrozumienia wielu parametrów. Poniżej wyjaśnienie najważniejszych regulacji, z wyłączeniem pługów przyczepianych.

Regulacja szerokości pierwszej skiby

Regulacja szerokości pierwszej skiby to dostosowanie położenia pierwszego korpusu względem ciągnika. Istnieją różne podejścia do tej regulacji:

• Dostosowanie do rozstawu kół ciągnika: W Agromechanice często podkreśla się, że szerokość pierwszej skiby powinna być dostosowana do rozstawu tylnych kół ciągnika, tak aby ciągnik jechał równo w bruździe lub na caliźnie.
• Wyrównywanie powierzchni i eliminacja ściągania: W RPT pisze się, że regulacji pierwszej skiby dokonuje się w drugim przejeździe, aby pierwszy korpus nieco nadkładał i wyrównywał powierzchnię z poprzednim przejazdem. Ma to też związek z eliminacją ściągania pługa i wpływa na równomierną szerokość pozostałych skib.
• Regulacja osi wykorbionej: W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych, w stojaku jest oś wykorbiona. Służy ona do regulacji pierwszej skiby, a zarazem punktu pociągowego. W pługach obracalnych jednobelkowych te ustawienia dokonuje się razem lub oddzielnie śrubą rzymską albo siłownikiem. Należy pamiętać, że za pomocą tej osi wykorbionej nie zmienia się w rzeczywistości tylko szerokości pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, zmieniając przy tym kąt natarcia lemieszy.
• Związek z głębokością orki: Inne źródła podają, że zmiana szerokości pierwszej skiby powinna być następstwem zmiany głębokości orki, tak aby zachować jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu (im głębiej, tym szerzej i na odwrót). Wyjątkiem jest orka na zimę, gdzie lepiej zostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowaną), czyli głęboko i wąsko.

Regulacja głębokości orki

W nowszych pługach obracalnych regulacja głębokości orki odbywa się za pomocą:

• Regulacji siłowej lub pozycyjnej: Jest to podstawowa metoda w nowoczesnych pługach zawieszanych. Oznacza to, że podnośnik ciągnika utrzymuje stałą głębokość orki poprzez reagowanie na opór pługa. Ta metoda wyklucza użycie koła kopiującego do regulacji głębokości.
• Koło kopiujące (w pługach półzawieszanych lub przyczepianych): W tych typach pługów koło podporowe służy do utrzymywania stałej głębokości. Jeśli ktoś chce pracować z kołem kopiującym w pługu zawieszanym, musi ustawić podnośnik na dociążenie (regulację ciśnieniową), czyli podnoszenie pod mocno zmniejszonym ciśnieniem, aby nie podniosło ono pługa od ziemi (co niestety powoduje utratę dociążenia tylnej osi masą pługa).

Przesuwanie wzdłużne pługa

W nowszych pługach istnieje możliwość przesuwania wzdłużnego pługa, aby wychylić pierwszy korpus poza rozstaw kół ciągnika. Dzięki temu obydwa koła ciągnika jadą po caliźnie. Praktycznie daje to bardziej stabilną jazdę, mniejsze zużycie paliwa i lepszą trakcję, ponieważ ciągnik nie wpada w bruzdę, co jest szczególnie korzystne na ciężkich glebach lub przy dużej szerokości orki.

Poziomowanie pługa

Poziomowanie pługa jest fundamentalne dla prawidłowej orki. Należy ustawić pług tak, aby jego rama była pozioma, a korpusy równomiernie zagłębiały się w glebę na całej szerokości. Zapewnia to równą głębokość orki i minimalizuje opór. Reguluje się to zazwyczaj za pomocą śrub rzymskich na cięgnach dolnych i górnym ciągniku, a także za pomocą regulacji przechyłu ramy.

tags: #huard #czy #kverneland