IFA Ciągnik Siodłowy: Historia, Modele i Zastosowanie

Pojazdy marki IFA, szczególnie modele W50 i L60, odegrały kluczową rolę w transporcie i gospodarce Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz krajów Bloku Wschodniego. Charakteryzowały się prostą i wytrzymałą konstrukcją, co czyniło je popularnym wyborem do wielu zastosowań, od transportu towarów po pojazdy specjalistyczne.

Historia i Rozwój Modeli IFA W50 i L60

Początki: IFA W50

Prace nad następcą pojazdu ciężarowego IFA S4000-1 rozpoczęły się pod koniec 1959 roku w fabryce Ernst Grube Werdau. W 1961 roku powstał prototyp W45, który w dużej mierze odpowiadał seryjnej wersji W50. Ze względu na planowaną produkcję wielkoseryjną, 21 grudnia 1962 roku Rada Ministrów NRD podjęła decyzję o budowie fabryki i uruchomieniu produkcji w Ludwigsfelde. 17 lipca 1965 roku z taśmy produkcyjnej zjechał pierwszy egzemplarz W50, którego do końca roku wyprodukowano 855 sztuk. Model W50 był produkowany w latach 1965-1990 i stał się najpopularniejszym ciężkim samochodem użytkowym NRD.

Charakterystyka techniczna W50

• Ciasne nadwozie z przednim garbem, przypominające amerykańskie ciężarówki z lat 40.
• Silnik: Czterocylindrowy silnik wysokoprężny o pojemności 6,6 litra i mocy 110 KM, która w 1967 roku została zwiększona do 125 KM. We wczesnych egzemplarzach jednostka ta znana była z niewielkiej wytrzymałości, wynoszącej zaledwie 100-150 tys. kilometrów.
• DMC: Niewielkie jak na swoje wymiary parametry tonażowe, w wersji pod zabudowę zaledwie 10 ton DMC.
• Napęd: Występował w dwóch rodzajach napędu: tylnym i AWD (W50 LA), z dużym naciskiem na wersję 4x4 do użytku w terenie.

Warianty i zastosowania W50

Samochód produkowano w 60 wariantach i 240 wersjach wyposażenia, w tym m.in. skrzyniowej, wywrotka, nadwozie pod zabudowę, militarnej, strażackiej, dźwig, wóz spedycyjny, podwójna kabina, cysterna, meblowóz i wiele innych. Na potrzeby sektora rolniczego stworzono wersję W50 LA/Z wyposażoną w wał transmisyjny do napędu maszyn żniwnych. Na podwoziu W50 stworzono też zamiatarkę KM 2301 (Kehrmaschine).IFA W50 przez lata pełniła rolę podstawowej ciężarówki Niemiec Wschodnich, trafiając do wszelkich możliwych zastosowań: w rolnictwie, przewozach dalekobieżnych, z naczepami skrzyniowymi, chłodniczymi, podkontenerowymi, silosami lub cysternami. Również na IFA-ach bazowały pierwsze wschodnioniemieckie zestawy z dwoma naczepami, przewożące między innymi nowe motorowery marki Simson.

Statystyki produkcyjne W50

W latach 1965-1990 zakład w Ludwigsfelde wypuścił na drogi około 572 tys. egzemplarzy, co jest jednym z najwyższych wyników w historii samochodów ciężarowych. Rekordowa liczba egzemplarzy - 32 516 - powstała w 1986 roku.

Ewolucja: IFA L60

Od 1972 do 1979 roku trwały prace we współpracy z Robur-Werke nad prototypami L60, które charakteryzowały się nową, kanciastą kabiną. Z powodów ekonomicznych i politycznych pojazdy nie weszły do produkcji seryjnej. W 1987 roku pojawiła się zmodernizowana wersja L60 (od Ludwigsfelde), jako długo wyczekiwany następca W50.

Charakterystyka techniczna L60

• Silnik: Sześciocylindrowy silnik o pojemności 9,2 litra i mocy 180 KM z fabryki w Nordhausen.
• Kabina: Odchylana do przodu kabina, przeprojektowana deska rozdzielcza i kosmetyczne zmiany w wyglądzie.
• Skrzynia biegów: Z powodu embarga handlowego i zakazu sprzedaży licencji konstruktorzy musieli zastosować dwie skrzynie biegów, dające łącznie osiem przełożeń + wsteczny.
• DMC: Podniesiono do 12 ton.

Wyzwania i zakończenie produkcji L60

L60, ze względu na bardziej skomplikowaną konstrukcję, nie zdobył uznania klientów w NRD. Po zjednoczeniu Niemiec pojazdy z fabryki w Ludwigsfelde nie mogły konkurować z nowoczesnymi konstrukcjami z zachodu. W sierpniu 1990 roku zakończono produkcję modelu L60 liczbą 20 289 egzemplarzy.W efekcie współpracy z koncernem Daimler-Benz, 3 maja 1990 roku stworzono prototyp IFA 1318, który był bliźniaczą odmianą ciężarówki Mercedes-Benz LK, jednak z podzespołami z modelu L60. Ten prototyp, pokazany jeszcze przed ostatecznym zjednoczeniem Niemiec, po zjednoczeniu stał się nieuzasadniony ze względu na przestarzałą konstrukcję.

Zastosowanie IFA w transporcie i jako ciągnik siodłowy

IFA L60 jako ciągnik siodłowy - Studium przypadku

Niemiecki ciągnik siodłowy IFA, pamiętający konstrukcją połowę lat 60-tych, to przede wszystkim model L60. Przykładem nietypowego zastosowania jest historia Adama Ratajczaka z Jarocina, który w 1991 roku stał się stałym kierowcą fabrycznie nowej IFA L60. Była to dwuosiowa wywrotka z napędem na cztery koła, połączona z przyczepą-wywrotką marki HL, również dwuosiową i postawioną na obrotnicy. Praca polegała głównie na przewozie materiałów sypkich, w tym tłucznia na budowę dróg i żwiru pod budowę fundamentów bazyliki w Licheniu.

Transformacja i eksploatacja

W 1997 roku pan Adam stał się właścicielem ciężarówki i poważnie zmienił jej charakter, przekształcając ją w ciągnik siodłowy. Świeżo powstały ciągnik został połączony z 2-osiową, 30-paletową naczepą burtową firmy Brandys z 1990 roku, wyposażoną w 9-tonowe osie Raba z oponami w rozmiarze 425, co pozwalało ładować na pojazd aż 20 ton. Mimo niezbyt imponującego wyglądu, możliwości przewozowe zestawu były znaczące.

Jedną z pierwszych tras IFA jako ciągnika był kurs do zalanego przez powódź Wrocławia z naczepą pełną darów. Codzienna praca pojazdu polegała natomiast przede wszystkim na wożeniu środków chemicznych, a przez pewien czas także dżemów. Ładunki te były często bardzo ciężkie, osiągając nawet około 20 ton. 180-konny silnik radził sobie z takim ciężarem, choć spalanie wynosiło od 24 do 30 litrów, a na równym terenie udawało się utrzymać około 70-80 km/h.

Konserwacja i trwałość

W 2000 roku oba pojazdy zostały rozebrane, wypiaskowane i pomalowane na nowo, aby chronić blachę przed rdzą. Przeprowadzono spawanie głowic silnika, a z czasem także remont jednostki z wymianą tulei i tłoków. Mosty i skrzynia biegów nigdy nie wymagały napraw. Przebieg ciężarówki szacuje się na około 800 tysięcy kilometrów, co jest doskonałym wynikiem jak na wschodnioniemiecką ciężarówkę eksploatowaną w nietypowy sposób. Przebieg ten cały czas się zwiększa, gdyż właściciel okazjonalnie nadal używa IFA do pracy, mimo posiadania nowszej ciężarówki.

IFA W50 w straży pożarnej: model DL 30

Model DL 30 IFA W50L/DL był produkowany seryjnie od 1968 roku. Podwozie dostarczały zakłady VEB IFA-Automobilwerke Ludwigsfelde, a zespół drabiny i zabudowę wykonywano w VEB Feuerlöschgerätewerk Luckenwalde. Był to trzeci standardowy typ samochodu pożarniczego na podwoziu z tego typoszeregu.

Charakterystyka DL 30

• Silnik: Czterocylindrowy, 125-konny diesel.
• Kabina: Jednomodułowa, wagonowa, czterodrzwiowa kabina dla 6 osób załogi (1+1+4, wszystkie siedzenia przodem do kierunku jazdy). Pod ławką załogi znajdowała się skrzynia na sprzęt, a na ściance oddzielającej przedział załogi od siedzeń kierowcy i dowódcy - uchwyty na podręczny sprzęt gaśniczy.
• Drabina: Hydrauliczna, 4-przęsłowa drabina o konstrukcji metalowej z blokadą zapadkową, zainstalowana na podeście. Posiadała 1,5-metrową dostawkę ułatwiającą wejście do obiektu. Napęd drabiny odbywał się za pośrednictwem przystawki odbioru mocy z silnika. Na podniesienie, obrócenie i rozłożenie drabiny na 30 m, wystarczało 35 sekund.
• Wyposażenie: Prosta zabudowa miała 2 dodatkowe skrytki na sprzęt, zamykane klapami tworzącymi część podestu za kabiną. Po bokach drabiny zamontowano zwijadła na linki, a po prawej stronie mocowanie na drabinę słupkową. Początkowo samochód wyposażono w cztery teleskopowe podpory terenowe rozkładane ręcznie. Od 1974 roku standardowo wyposażony w 2 niebieskie lampy obrotowe produkcji VEB Fahrzeugelektrik (FER) Ruhla. W Polsce często dokładano trzecią lampę z tyłu zabudowy.

Wersje i eksport DL 30

Mimo wprowadzenia do produkcji seryjnej kolejnych wersji - DL 30 K ze zmienionymi podporami i jednoosobowym koszem roboczym (1981 r.) oraz DL 30/01 ze zmodernizowaną drabiną, koszem 1-os. - DL 30 IFA nie mogła się równać ze swoimi odpowiednikami z Zachodu (NSW). Przede wszystkim doskwierał brak kosza ratowniczego, niemożliwy do zainstalowania ze względu na zbyt małą wytrzymałość drabiny, wynikającą z niewielkiej nośności podwozia. Była jednak zdecydowanie nowocześniejsza i bezpieczniejsza niż drabiny z ZSRR oraz tańsza niż produkty Magirusa i Metza. Dzięki temu enerdowska drabina stała się hitem eksportowym, kupowanym chętnie w PRL i innych "demoludach" (CSRS, Węgry, Rumunia, Bułgaria). Znajdowała zastosowanie tam, gdzie zakup zachodnioniemieckiej techniki był ekonomicznie nieuzasadniony, a SH-18 nie wystarczyłby. Drabiny IFA SD-30 trafiały przede wszystkim do Zawodowych Straży Pożarnych w średnich i mniejszych miastach, a także do jednostek resortowej ochrony przeciwpożarowej. Importowano je w latach 1969-1990. Do Polski sprowadzono co najmniej 90 sztuk tych pojazdów.

Obecna dostępność i oferty sprzedaży IFA

Pojazdy IFA, mimo upływu lat, są wciąż obecne na rynku wtórnym, często w roli maszyn rolniczych, pojazdów budowlanych lub jako baza do renowacji. Poniżej przedstawiamy przykładowe oferty sprzedaży i ich charakterystykę:

tags: #ifa #ciagnik #siodlowy