Instrukcja BHP przy obsłudze odśnieżarek samobieżnych ma na celu wyznaczenie zasad postępowania z urządzeniem, które stanowi potencjalne zagrożenie dla operatora. Dokument ten stanowi podstawę szkolenia stanowiskowego i jest obowiązkowym wyposażeniem stanowiska pracy operatora sprzętu odśnieżającego.
Prawidłowo sporządzona instrukcja BHP przy obsłudze odśnieżarek samobieżnych powinna zawierać opis czynności przygotowawczych, właściwego postępowania podczas pracy maszyny oraz zabiegów profilaktycznych po jej zakończeniu. Należy również uwzględnić w niej czynności zabronione, których wykonywanie bezpośrednio wpływa na ryzyko wypadku lub uszkodzenie sprzętu.
Kwalifikacje i Wymogi Prawne dla Operatorów Odśnieżarek
Przed przystąpieniem do pracy pracownik obsługujący odśnieżarkę powinien zostać zapoznany z instrukcją obsługi oraz instrukcją BHP obsługi odśnieżarki, a także z oceną ryzyka zawodowego. Pracownik skierowany do obsługi powinien przejść instruktaż stanowiskowy i być poinformowany o ryzyku zawodowym, związanym z wykonaniem tej pracy, a przede wszystkim o bezpiecznym sposobie jej wykonywania.
Uprawnienia do Obsługi Odśnieżarek
Zgodnie z § 23 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2001 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót ziemnych, budowlanych i drogowych (Dz. U. Nr 118, poz. 1263), maszyny robocze wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia mogą być obsługiwane wyłącznie przez osoby, które ukończyły szkolenie i uzyskały pozytywny wynik sprawdzianu przeprowadzonego przez komisję powołaną przez Instytut Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie.
W wymienionym załączniku nie występuje urządzenie typu odśnieżarka spalinowa, w związku z czym można przyjąć, iż do obsługi tego urządzenia nie są potrzebne stosowne uprawnienia, chyba że producent maszyny określił inaczej lub instrukcja obsługi maszyny wymaga szczególnych kwalifikacji.
Kiedy wymagany jest instruktaż stanowiskowy?
Zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz. 1860 z późn. zm.), instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do wykonywania pracy na określonym stanowisku:
- pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych.
W przypadku zmian warunków techniczno-organizacyjnych, w szczególności zmian procesu technologicznego, organizacji stanowisk pracy, wprowadzenia do stosowania substancji o działaniu szkodliwym dla zdrowia albo niebezpiecznym oraz nowych lub zmienianych narzędzi, maszyn i innych urządzeń, pracownik zatrudniony na tym stanowisku odbywa instruktaż stanowiskowy przygotowujący go do bezpiecznego wykonywania pracy w zmienionych warunkach. Tematyka i czas trwania instruktażu stanowiskowego powinny być uzależnione od rodzaju i zakresu wprowadzonych na stanowisku zmian.
Elementy Instruktażu BHP przy Obsłudze Odśnieżarek Samobieżnych
Czynności Przygotowawcze
Jak w przypadku każdej maszyny w ruchu, tak w przypadku sprzętu przeznaczonego do odśnieżania wymaga się wcześniejszej kontroli stanu technicznego pod kątem jego pełnej sprawności. Większość wypadków przy pracy jest następstwem drobnych usterek czy uszkodzeń przewodów elektrycznych lub części, które podczas pracy urządzenia są wyrzucane z dużą siłą lub powodują przebicia prądu.
Dlatego instrukcja BHP przy obsłudze odśnieżarek samobieżnych musi uwzględniać etap przygotowawczy, określając go jako zestaw obowiązkowych czynności wstępnych. Zaliczają się do nich m.in.:
- sprawdzenie poprawności zamocowania osłon części stałych i ruchomych,
- zapoznanie z instrukcją obsługi,
- sprawdzenie odśnieżanego terenu, w tym uwzględnienie obecności osób postronnych i zwierząt.

Czynności Zabronione
Odśnieżanie odbywa się za pomocą maszyny wyposażonej w ruchome części, która zbiera śnieg z podłoża i wyrzuca go na boki. Wraz ze śniegiem mogą być wyrzucane inne materiały, takie jak kamienie czy kawałki gałęzi. Instrukcja BHP przy obsłudze odśnieżarek musi uwzględniać specyfikę pracy maszyny i wskazywać na potencjalne zagrożenia. Stąd też należy wyszczególnić w niej listę czynności zabronionych. Do tych najważniejszych zaliczają się:
- zdejmowanie osłon, odblokowywanie unieruchomionych części czy wykonywanie jakichkolwiek napraw podczas pracy maszyny,
- uruchamianie lub wznawianie pracy odśnieżarki przy stwierdzonych uszkodzeniach, bez ich wcześniejszego usunięcia,
- użytkowanie maszyny na zboczach, których nachylenie przekracza 20 stopni,
- uruchamianie urządzenia w sytuacji, gdy operator lub inna osoba znajdują się po stronie wyrzutu śniegu.
Ponadto prawidłowo skonstruowana instrukcja BHP przy obsłudze odśnieżarek musi również opisywać zasady postępowania podczas pracy, zakazywać przewożenia ludzi czy pozostawiania maszyny bez dozoru z włączonym silnikiem.
Postępowanie Powypadkowe i w Przypadku Awarii
Zadaniem, jakie pełni instrukcja BHP przy obsłudze odśnieżarek samobieżnych, jest zagwarantowanie maksimum bezpieczeństwa pracy z urządzeniem. Nie oznacza to jednak, że na skutek różnych okoliczności nie może dojść do uszkodzenia maszyny i zwiększenia ryzyka wypadku. Dlatego w dokumencie powinny się też znaleźć instrukcje dotyczące postępowania w takich przypadkach, które obejmują nakaz wyłączenia urządzenia, wyjęcia kluczyka ze stacyjki i zgłoszenia awarii przełożonemu.
tags: #instruktarz #stanowiskowy #odsniezarka