Współczesne siły zbrojne wymagają pojazdów niezawodnych, wytrzymałych i wszechstronnych, zdolnych do działania w najtrudniejszych warunkach. Koncern Iveco, poprzez swoje cywilne i militarne linie produktów, dostarcza szereg rozwiązań odpowiadających tym potrzebom. Wśród nich wyróżniają się modele Iveco T-Way oraz Iveco Trakker, które znajdują zastosowanie zarówno jako specjalistyczne pojazdy, takie jak wozy strażackie, jak i standardowe ciężarówki, w tym wywrotki, w armiach wielu krajów, w tym w Polsce, Niemczech i Holandii.
Iveco T-Way - następca Trakkera w służbie wojskowej
Iveco T-Way to terenowy samochód ciężarowy, który na rynku pojawił się w 2021 roku jako następca popularnego Trakkera, produkowanego przez 17 lat. W cywilnym zastosowaniu T-Way służy głównie na budowach jako wywrotka. Model ten projektowano z myślą o pracy w trudnym terenie, gdzie "nie boi się żadnej pracy", a jego naturalnym środowiskiem jest błoto i piach.
Konstrukcja i napęd Iveco T-Way
- Konstrukcyjnie T-Way opiera się na stalowej ramie z podłużnicami o grubości 10 mm, co zapewnia wyjątkową wytrzymałość.
- Standardem są mosty z dodatkową redukcją na zwolnicach, a napęd może trafiać także na przednie osie, co zwiększa zdolności terenowe.
- Hamulce wciąż mogą mieć układ bębnowy.
- Moc może być przekazywana na koła w czterech rodzajach napędu: 4x4, 6x4, 6x6 i 8x8.
Silnik i modernizacja
Wóz napędza pochodzący z poprzednika, choć mocno zmodernizowany, 13-litrowy silnik diesla XC13 (XCursor 13) o pojemności 12.8 l. Motor jest zgodny z normą Euro VI. Generuje on od 360 do 540 KM, przy czym w wariancie dostarczonym dla Wojska Polskiego oferuje 460 koni mechanicznych mocy. Ta moc jest dostępna w pełnym zakresie już przy 1600 obr./min. Ogromna siła napędowa wynika w dużej mierze z doładowania i faktu, że paliwo jest wtryskiwane do cylindrów pod ciśnieniem 2500 barów. Jego trwałość została wyliczona nawet na 1,6 miliona kilometrów.
T-Way przeszedł w ubiegłym roku podobną modernizację jak szosowy model S-Way, otrzymując zautomatyzowaną skrzynię biegów z oprogramowaniem do jazdy w terenie, a także dwubiegową skrzynię rozdzielczą. Ta ostatnia przekaże napęd na wszystkie trzy osie, tworząc układ 6x6. Ponadto, pomimo ściśle specjalistycznego, wojskowo-strażackiego przeznaczenia, pojazd wyposażono w nowoczesne systemy elektroniczne.
Iveco T-Way jako wojskowy wóz strażacki w Polsce
Jednym z najnowszych nabytków Wojska Polskiego jest Iveco T-Way, który trafił do Wojskowej Straży Pożarnej działającej w ramach Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych (CSWL) w Poznaniu. Podwozie T-Waya zostało specjalnie przystosowane do roli ciężkiego wozu ratowniczo-gaśniczego przez polską firmę Moto-Truck z Kielc. W województwie świętokrzyskim zamontowano mu m.in.:
- zbiornik na blisko 6000 litrów wody,
- autopompę,
- zdalnie sterowane działko wodno-pianowe,
- linię szybkiego natarcia,
- wyciągarkę,
- maszt oświetleniowy.
Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu pochwaliło się tym nowym nabytkiem, który z pewnością zwiększa potencjał Wojskowej Straży Pożarnej.
Iveco Trakker - wszechstronna platforma dla wojska
Przed pojawieniem się T-Waya, seria Iveco Trakker była już głęboko osadzona w zastosowaniach wojskowych. Wojskowy dział koncernu Iveco - Iveco Defence Vehicles (IDV) - prezentował przedstawicieli serii Trakker w zmilitaryzowanym wydaniu na targach zbrojeniowych, takich jak DSEI w Londynie.
Modułowa konstrukcja i konfiguracje
Cały typoszereg Trakker opiera się na wspólnej, modułowej bazie komponentowej, w znacznej części wykorzystywanej również w szosowej linii Stralis. Dzięki temu istnieje możliwość otrzymania szeregu wersji docelowych, powstałych z elastycznie dobieranych modułów podstawowych, takich jak:
- kabiny (krótkie - dzienne, długie - sypialne, pancerne kabiny-kapsuły),
- silniki i ich nastawy,
- osie, mosty napędowe,
- skrzynie biegów i ewentualnie rozdzielcze,
- podłużnice oraz poprzeczki ram podwozia,
- zbiorniki paliwa, przystawki odbioru mocy, liczba, typ i rozmiar ogumienia.
Modernizacje w Trakkerze
Pakiet zmian wprowadzony w Trakkerze obejmował udoskonalenia zarówno w obszarze cywilnym, jak i militarnym. W cywilnej sferze modyfikacje dotyczyły silników (zgodność z normą Euro 6 poprzez system Hi-SCR bez recyrkulacji spalin EGR, co zapewnia 95% redukcji emisji NOx), poprawy komfortu jazdy, wzrostu poziomu bezpieczeństwa oraz obniżki całkowitego kosztu posiadania (TCO). Silniki z serii Cursor, uzupełnione o zaawansowany system SCR, nazwany przez Iveco Hi-SCR, eliminuje konieczność wzmocnionej regeneracji filtra cząstek stałych DPF. Dzięki temu silnik ma dostarczane jedynie czyste powietrze, co znacząco ogranicza jego obciążenie i wydłuża przebiegi międzyprzeglądowe, w tym interwały wymiany oleju, dochodzące w sprzyjających warunkach nawet do 150 000 km.
W kabinie Trakkera pojawiła się nowa przednia atrapa, stylistycznie zdecydowanie ciekawsza niż poprzednia, z większą liczbą dyskretnych zaokrągleń i mocniej zaznaczonymi przetłoczeniami wlotu powietrza. Wizualnie atrapa ta lepiej współgra z wyglądem pancernej kabiny-kapsuły, czyniąc ją jeszcze trudniejszą do wzrokowej identyfikacji. Wewnątrz usprawnienia ukierunkowano na dalszą poprawę komfortu pracy i wypoczynku. Elementy sterujące, takie jak dekompresyjny hamulec silnikowy, hydrauliczny retarder, radio i tempomat, są wygodnie usytuowane wokół panelu kontrolno-sterującego, a kontrolki i przełączniki pozostają dobrze widoczne i łatwo dostępne z fotela kierowcy. Nowe ustawienie lusterek podnosi ergonomię do poziomu charakterystycznego dla ciężarówek cywilnych.
Opcje militarne i systemy wsparcia
W Trakkerze pojawiły się opcje pomyślane specjalnie do zmilitaryzowanych podwozi MOTS (military-off-the-shelf), pochodzące z rynku cywilnego. Wśród nich znalazły się układy takie jak:
- DAS (Driver Attention Support) - wspomaganie uwagi kierowcy,
- funkcja hill-holder - ułatwiająca ruszanie na wzniesieniach,
- wzmocniona prądnica,
- LDWS (Lane Departure System) - system ostrzegający kierowcę o niezamierzonej zmianie pasa ruchu.
Dodatkowe udoskonalenia o cywilnym pochodzeniu obejmują bardziej wydajny układ klimatyzacji, polepszoną izolację akustyczną wewnątrz kabiny, nową, 16-biegową, zautomatyzowaną skrzynię przekładniową IVECO ZF EuroTronic 2 oraz opcjonalny zwalniacz ZF-Intarder, uzupełnione przez innowacyjny układ ADM-2 (Automatic Drivetrain Management). Dzięki tym usprawnieniom nowy Trakker może się pozytywnie wyróżniać zredukowanymi nakładami na eksploatację, obsługę i przeglądy.
Międzynarodowe zamówienia na Iveco Trakker
Rodzina Trakker znalazła szerokie zastosowanie w armiach wielu krajów:
- Bundeswehra zamówiła Trakkery w kilku wykonaniach, w tym typu GTF 8×8, TEP-90, STW-8×8, a także wywrotki - 8×8-FSA, ciągniki siodłowe - 6×6-FSA oraz FTW-6×4. Niemieckie siły zbrojne otrzymają 1048 samochodów ciężarowych Iveco Trakker w latach 2021-2028. Wszystkie pojazdy spełniają najnowsze normy emisji spalin Euro 6, wykorzystują silniki jednopaliwowe i zostaną wyposażone w opancerzoną kabinę, która oferuje jeden z najlepszych w swojej klasie poziomów ochrony balistycznej, przeciwminowej oraz przed zagrożeniami ABC (atomowymi, biologicznymi i chemicznymi). Zakup tych ciężarówek wojskowych, noszących kryptonim GTF (Geschützte Transportfahrzeuge), stanowi kolejny etap modernizacji floty pojazdów tej klasy w niemieckich siłach zbrojnych.
- Holenderskie siły zbrojne ogłosiły przetarg na odświeżenie floty ciężkich ciężarówek wojskowych, który wygrały produkty marki Iveco Defence Vehicles (IDV). Wśród dokładnie 785 zamówionych konfiguracji wymienia się wersje 8×6 oraz 8×8, z opancerzeniem lub bez, mające trafić do eksploatacji jako ciągniki siodłowe, podwozia z urządzeniami hakowymi, a także holowniki pomocy technicznej. Wszystkie te pojazdy mają trafić do eksploatacji w latach 2027-2029, wraz z umowami na producenckie wsparcie przez okres co najmniej 15 lat. Co ciekawe, choć w powszechnej świadomości Iveco funkcjonuje jako marka z Włoch, przedsiębiorstwo zarejestrowane jest w Holandii, w Amsterdamie, jako spółka Iveco Group NV.
Inne pojazdy Iveco w służbie Wojska Polskiego
Wojsko Polskie systematycznie wzbogaca swoją flotę o pojazdy Iveco, w tym ciężarówki ogólnego przeznaczenia oraz specjalistyczne wozy:
- Duża partia ciężarówek ogólnego przeznaczenia: 1. Regionalna Baza Logistyczna z Wałcza zakończyła przetarg na dostawę ciężarówek ogólnego przeznaczenia dużej ładowności. Zamówienie podstawowe obejmowało 30 sztuk z terminem dostawy do 20 listopada 2020 roku, a opcja przewidywała kolejne 29 sztuk do 11 grudnia 2020 roku. Zgodnie z wymaganiami Wojska Polskiego, pojazd powinien umożliwiać w kabinie przewóz dwóch żołnierzy (w tym kierowcy), ładowność pojazdu po dokonaniu zabudowy powinna umożliwiać transport towarów o wadze minimalnej 12 500 kg. Silnik pojazdu powinien być przystosowany do użycia paliwa lotniczego NATO F-34, spełniać standardy Euro 6 i być o mocy minimalnej 250 kW (około 340 KM). Skrzynia biegów pojazdu powinna być automatyczna, min. 6-biegowa. Najkorzystniejszą ofertę złożyło przedsiębiorstwo Loja Trucks z Siemianowic Śląskich, dostarczając pojazdy o mocy silnika 345 kW (około 469 KM). Całość oferty wyceniono na kwotę 36 960 907,54 zł brutto.
- Iveco Daily 4x4: Wojsko Polskie korzysta również ze specjalistycznych pojazdów, takich jak wojskowy pojazd medyczny Iveco Daily 4×4. Tego typu auta pracują w trudnych warunkach terenowych i muszą być zawsze w pełni sprawne, dlatego serwisowanie w autoryzowanym punkcie jest kluczowe.
