Współczesne beczkowozy asenizacyjne coraz częściej wyposażane są w zaawansowane systemy automatyki, mające na celu zwiększenie efektywności i bezpieczeństwa pracy. Jednym z kluczowych elementów jest prawidłowa instalacja i automatyzacja pompy próżniowej, takiej jak Jurop, w połączeniu z systemami zabezpieczającymi przed przelaniem i awariami. Poniższy artykuł przedstawia kompleksowe podejście do montażu i sterowania pompą Jurop w beczkowozie, uwzględniając kwestie elektryczne, mechaniczne oraz praktyczne aspekty użytkowania.
Podstawowe Komponenty Systemu
System beczkowozu asenizacyjnego, który ma być wyposażony w automatyczne sterowanie pompą, składa się z kilku kluczowych elementów:
- Zasuwa pneumatyczna: sterowana elektrozaworem. Brak prądu powoduje, że zasuwa pozostaje zamknięta, co jest istotnym zabezpieczeniem.
- Pompa próżniowa: załączana również elektrozaworem. Brak prądu oznacza, że pompa nie pracuje.
- Wyłącznik pływakowy: umieszczony w górnym włazie, rozłącza prąd po napełnieniu beczki. Ważne jest, aby pływak był wykonany w sposób odporny na medium, np. na membranie od opryskiwacza, aby uniknąć bezpośredniego kontaktu z tłuszczem i innymi zanieczyszczeniami, które mogą uniemożliwić jego prawidłowe działanie. Za membraną powinno być takie samo ciśnienie jak w beczce, aby pływak nie załączał się samoczynnie podciśnieniem.
- System hydrauliczny: Pompa próżniowa jest napędzana za pomocą silnika hydraulicznego, co eliminuje problem zgrzytów przy włączaniu, ponieważ załączana jest pneumatycznie na zawór trójdrogowy.
Schemat Sterowania i Automatyzacji
Kluczowym wyzwaniem jest stworzenie systemu, który przy napełnieniu beczki automatycznie wyłączy pompę i zamknie zasuwę, jednocześnie pozwalając na niezależne sterowanie poszczególnymi elementami. Sugerowane jest posklejanie tego na przekaźnikach lub stycznikach. Wydaje się, że dobrze byłoby, gdyby zasuwa i pompa były na niezależnych sterownikach, a jedynie po utracie sygnału z pływaka wyłączyło pompę i zamknęło zasuwę. Chodzi o to, aby można było włączyć jedno nie uruchamiając drugiego.
Jak podłączyć wyłącznik BRIO SK-13? - #03 Instalacje i pomysły - sklephypo.pl
Praktyczne Aspekty i Wyzwania
Automatyzacja, choć intencje ma dobre, w przypadku beczkowozów asenizacyjnych może być oderwana od rzeczywistości w pewnych sytuacjach. Istnieją argumenty przemawiające za większym zaufaniem do umiejętności obsługującego operatora, ponieważ myślenia i odrobiny doświadczenia nic nie zastąpi. Niemniej jednak, w sytuacjach, gdy operator nie zauważy napełnienia beczki (np. ze względu na utrudniony widok), automatyka jest cennym zabezpieczeniem.
- Spienienie cieczy: Bywa tak, że pompowana ciecz się spieni. Wówczas automatyczne wyłączenie pompy może nastąpić zbyt wcześnie. Jednakże, piana zazwyczaj nie podniesie pływaka, co minimalizuje ryzyko przedwczesnego wyłączenia. Co więcej, wyłączenie pompy przy pianie mogłoby zapobiec jej zalaniu.
- Zamykanie zaworu z tyłu: Automatyczne zamykanie zaworu z tyłu bywa problematyczne. Nierzadko trzeba wylać ściek z powrotem (nie wyłączając pompy lub zmieniając kierunek ssania), co mogłoby być utrudnione przez automatyczne zamknięcie.
- Płynność działania: Włączenie i wyłączenie przystawki wymaga sprzęgła, aby uniknąć zgrzytów. W wyrobionych skrzyniach wałek może wyjść bez sprzęgła, a przystawka się wyłączy, ale nie zawsze. Dlatego, jeśli pompa jest napędzana hydraulicznie, zgrzyty nie wystąpią.
- Przeltanie pompy: Często zdarza się przelać pompę, szczególnie przy pompowaniu ścieków z masarni, które zawierają dużo tłuszczu. Tłuszcz może uniemożliwić dokładne domknięcie zaworu pływakowego i zalepić wziernik. W takich przypadkach automatyczny wyłącznik jest niezbędny.
- Dodatkowe zabezpieczenia: Beczka powinna posiadać dwa zawory przelewowe, które zabezpieczają pompę przed przelaniem. Chodzi o to, aby nie męczyć bez potrzeby pompy i nie uszkodzić jej, bo gdy kula w zaworze przelewowym zamyka, pompa może się powoli zacierać (choć w pompach z ciśnieniowym smarowaniem ryzyko jest mniejsze).
Wyzwania związane z Wyborem Pompy i Jej Konserwacją
Wybór odpowiedniej pompy próżniowej jest kluczowy dla długotrwałej i bezproblemowej eksploatacji beczkowozu. Należy unikać zachodnich beczek z nietypowymi pompami, ponieważ w przypadku awarii części zamienne mogą być trudno dostępne. Polskie typy pomp, takie jak PN-202 (choć o mniejszej pojemności), często okazują się niezawodne.
Naprawa i Konserwacja Pomp Łopatkowych
W przypadku awarii pompy łopatkowej, np. słabego ssania, często problemem są zużyte pierścienie i łopatki. Zasada działania każdej pompy łopatkowej jest taka sama: wirnik z łopatkami kręci się w osi dekli, w których jest osadzony. Pomiędzy deklami znajduje się tzw. stojan. Pierścienie odciążające zmniejszają tarcie między stojanem a łopatkami. Łopatki powinny się po nich ślizgać, a nie po stojanie, a ich średnica powinna być na tyle mniejsza, żeby film oleju mógł uszczelnić szczelinę między łopatką a stojanem.
Naprawa jest możliwa i obejmuje:
- Wyczyszczenie wszystkich elementów.
- Podmienienie uszkodzonych łopatek (jeśli pięć łopatek było zastanych, a jedna złamana, konieczna jest ich wymiana).
- Podtoczenie pierścieni tak, aby szczelina była równa na całej długości łopatki i jak najmniejsza, aby łopatka nie szorowała po stojanie. Jeśli jeden pierścień jest wytarty, należy go dorobić z odpowiedniego materiału, np. żeliwnego puca.
- Naprawienie systemu smarowania.
Pompy z ciśnieniowym smarowaniem są mniej podatne na zacieranie. Starsze polskie wyroby, które miały smarowanie tylko w dwóch punktach, często były modyfikowane poprzez dodanie czterech otworów w korpusie i małej pompy do smarowania, co poprawiało ich żywotność.
Podsumowanie
Budowa i automatyzacja beczkowozu asenizacyjnego wymaga przemyślanego podejścia do każdego elementu. System sterowania pompą próżniową Jurop, choć skomplikowany, może znacząco poprawić bezpieczeństwo i wygodę pracy, zwłaszcza w trudnych warunkach. Kluczowe jest zastosowanie odpowiednich zabezpieczeń i komponentów, a także uwzględnienie praktycznych aspektów eksploatacji pojazdu.