Prawidłowe przygotowanie podłoża jest kluczowe dla obfitych plonów. Dlatego tak istotne jest korzystanie z pługa, które przygotowuje glebę do nowych upraw. Wbrew pozorom jego ustawienie wcale nie jest proste. Nieodpowiednio przygotowane podłoże nie daje obfitych plonów. Prawidłowe ustawienie pługa podczas orki zmniejsza zużycie paliwa i elementów roboczych, a także w dużej mierze poprawia komfort pracy.
Czym jest pług rolniczy?
Pług to urządzenie przeznaczone do przeprowadzania orki - zarówno płytkiej, jak i głębokiej. Dawniej pługi ciągnęły zwierzęta należące do danego gospodarstwa, dziś rolę tę pełnią traktory. Obecnie można wyróżnić wiele rodzajów pługów, w tym m.in. pługi lemieszowe, pługi przyczepiane czy też pługi obrotowe.
Budowa pługa
Jeśli chodzi o budowę pługa, składa się on przede wszystkim z takich elementów, jak:
- korpusy płużne,
- rama,
- belka zaczepowa,
- krój tarczowy,
- koło kopiujące.
Do czego służy pług rolniczy?
Pług rolniczy służy do orek siewnych i przedzimowych, a także do podorywek. Dzięki takim zabiegom agrotechnicznym można użyźnić glebę, a więc mieszać ją, kruszyć, spulchniać oraz odwracać. To wszystko zwiększa szansę na osiągnięcie dobrych plonów.
Jak ustawić pług?
Zastanawiasz się, jak poprawnie ustawić pług do traktora? Pługi obrotowe stają się coraz popularniejsze, mimo to wielu rolników wciąż popełnia błędy podczas ich ustawienia. Powoduje to nie tylko wzrost obciążenia ciągnika, a tym samym większe zużycie paliwa, ale też mniejszą wydajność i gorszy komfort pracy, na przykład z powodu ciągłego korygowania toru jazdy. Zalecenia co do sposobu ustawiania pługa obrotowego na ogół są zapisane w instrukcji obsługi. Niestety, nie wszyscy mają do niej dostęp - chodzi o tych, którzy kupili używane maszyny. W takim przypadku można zastosować się do pewnych uniwersalnych zasad regulacji. Najważniejsze jest właściwe wypoziomowanie pługa względem powierzchni pola, ustawienie szerokości pierwszej skiby i punktu ciągu.
Wstępne przygotowanie ciągnika i pługa
- Na początku sprawdź, czy działają wszystkie śruby regulacyjne. W przypadku tych zapieczonych konieczne będzie ich oczyszczenie i zaaplikowanie odpowiedniego smaru. Nie mniej istotne jest ocenienie kondycji innych elementów roboczych - jeżeli któregoś z nich brakuje lub uległ on destrukcji, wpłynie to na pracę całego urządzenia.
- Przeprowadź kontrolę ustawienia lemieszy. W jaki sposób należy to zrobić? Oczywiście poprzez pomiar odległości dziobów lemieszy od ramy oraz od dziobów sąsiednich lemieszy. W sytuacji, gdy różnice w wynikach pomiarów przekraczają 5 mm, sprawdź ustawienie określonych korpusów. W niektórych przypadkach wskazana będzie również wymiana lemieszy, które uległy destrukcji. Nie mniej istotne jest utrzymanie równej odległości od siebie wszystkich odkładnic. Jeśli dojdzie do zmiany kąta przynajmniej jednej z nich, konsekwencją może być nierównomierne odkładanie skib, dlatego należy zadbać o ich jednolite ustawienie.
- Jeśli chodzi o pług obrotowy, trzeba zadbać o symetrię tylnego TUZ-a narzędzi.
- W pierwszej kolejności należy jednak zwrócić uwagę na opony, a konkretnie - na ich ciśnienie, które trzeba wyrównać. Warto też pamiętać, że w trakcie pracy dobrze jest, jeżeli występuje mniejsze ciśnienie w ogumieniu, dzięki czemu opony lepiej przylegają do podłoża. Konsekwencją tego jest lepsza trakcja. Pozwala to też zminimalizować nacisk jednostkowy na glebę. Sprawdzenie ciśnienia w oponach jest pierwszym i niezwykle ważnym etapem ustawiania pługa i właściwego przygotowania ciągnika. Musi być jednakowe po obu stronach, w przeciwnym razie ustawienie pługa będzie się zmieniać z zależności od kierunku jazdy. Do orki proponuje się stosować nieco mniejsze ciśnienie niż zaleca producent opon. Mocniejsze ugięcie opony zwiększa powierzchnię styku bieżnika z glebą i tym samym poprawia uciąg. Lepsza przyczepność to mniejszy poślizg i niższe zużycie paliwa.
- Kolejnym krokiem jest precyzyjne wyrównanie wysokości obu ramion dolnych podnośnika. Najważniejsze jest ustawienie równej długości cięgien tylnego podnośnika - od tego zależy, czy możliwe będzie wypoziomowanie pługa. Najprościej zrobić to, korzystając z miarki. Trzeba nią zmierzyć odległość od osi górnych ramion TUZ do haków. Po obu stronach musi być zachowana ta sama odległość. To samo dotyczy położenia ramion podnośnika w płaszczyźnie poprzecznej - trzeba je ustawić symetrycznie do osi ciągnika, pozostawiając niewielki luz na boki.
- Przed rozpoczęciem pracy dobrze jest też zadbać o poluzowanie bocznych stabilizatorów, aby umożliwić płynne prowadzenie pługa w trakcie pracy. Wyjątkowo korzystne okazują się stabilizatory automatyczne, które automatycznie ulegają zablokowaniu po podniesieniu maszyny. W ten sposób zapewniają one stabilność na uwrociach. Następnie samodzielnie się one odblokowują po jej opuszczeniu.
Dociążanie ciągnika
Bardzo ważny jest również rozstaw wewnętrzny kół. Ślady kół przednich powinny pokrywać się z tylnymi śladami od wewnątrz ciągnika. Dzięki temu można równolegle prowadzić traktor wzdłuż bruzdy, w wyniku czego obniżają się opory robocze, odciążają się również płozy. Nie mniej istotna jest szerokość ogumienia - jeśli koła są szerokie, mogą najeżdżać na skibę i ugniatać ją, a także doprowadzić do poślizgu na ziemi. To z kolei sprawia, że w wielu sytuacjach rekomenduje się wykorzystanie dłuższych odkładnic, które tworzą szersze dno bruzdy.
Istotne jest również to, aby odpowiednio obciążyć przód traktora. Jest to kluczowy czynnik, który zapewnia odpowiednią trakcję. Chociaż korzystanie z przedniego obciążnika jest zalecane, to równie istotny wpływ na precyzyjne prowadzenie ciągnika ma geometria zawieszenia maszyny.
Warto jeszcze zwrócić uwagę na rozkład mas w ciągniku i w razie potrzeby dociążyć jego przód. W przypadku napędu na jedną oś najlepiej, jeśli przypada na nią jak największe obciążenie. Natomiast w ciągnikach z napędem 4x4 właściwe proporcje (podczas pracy) to 40 proc. obciążenia przypadającego na oś przednią i 60 proc. na tylną.
Metody dociążania
- Dodatkowe obciążenia, takie jak skrzynki przeciwwagi, montowane na 3-punktowym układzie zawieszenia lub na blasze przedniego zderzaka.
- Wypełnienie opon wodnym roztworem chlorku wapnia. Ważne jest, aby nie przekraczać 90 procent wypełnienia, a zalecany poziom to minimalnie 75% całości, do poziomu zaworu. Należy unikać uszkodzenia opon przez ich przepełnienie.
Wszystkie dodatkowe obciążenia są dostępne u przedstawiciela firmy John Deere.
Ustawienie łącznika górnego
Dolne cięgna podnośnika powinny być ustawione równolegle do podłoża podczas pracy, natomiast łącznik górny powinien być skierowany ku przodowi. Dla właściwej pracy pługa ważny jest sposób zagregowania go z ciągnikiem. Łącznik górny podczas pracy powinien być zamontowany w podłużnych otworach ramy pługa pozwalających na swobodny ruch sworznia. Dzięki temu na głębokość orki nie będą miały wpływu nierówności terenu.
Przy pomocy łącznika górnego rekomendujemy wypoziomowanie pługa, tak aby wszystkie korpusy mogły pracować na identycznej głębokości. Pług zawieszany należy podłączyć tak, aby punkt zbieżności wypadał bliżej przedniej osi, zaś dla pługa pół-zawieszanego punkt zbieżności powinien znajdować się bliżej tylnej osi.
W niektórych pługach można też regulować wysokość belki zaczepowej. Trzeba tu jednak wybrać kompromis. Im wyżej ją zamontujemy, tym mniejsze ryzyko ściągania na przykład resztek pożniwnych, ale też ograniczamy w ten sposób wysokość podnoszenia, co przy pługu obrotowym może uniemożliwić pracę.
Poprzeczne poziomowanie pługa
Istotne jest również sprawdzenie pochylenia poprzecznego pługa. Ważne też, aby zwrócić uwagę na grządziele korpusów, które należy ustawić pionowo względem podłoża. Najłatwiej sprawdzić to przy zastosowaniu poziomicy lub po prostu spojrzeć na pług z odległości kilku metrów. Jeżeli całość nie jest ustawiona prawidłowo, należy ją uregulować, po obu stronach pługa, przy wykorzystaniu śrub, które są zlokalizowane przy obrotnicy.
Każdy pług obrotowy ma ograniczniki kąta obrotu. Muszą one być ustawione w jednakowy sposób, tak by podczas pracy w obu kierunkach oś pionowa pługa była prostopadła do powierzchni pola. Warto przy kontroli wspomóc się prostym pionem (sznurek z ciężarkiem). Żeby sprawdzić, czy pług jest rzeczywiście ustawiony pionowo, należy na płaskim odcinku pola przerwać orkę, nie podnosząc pługa i do krawędzi górnego korpusu przyłożyć wspomniany pion. Jeśli trafia on w tę samą krawędź w dolnym korpusie, pług ustawiony jest prawidłowo.
Jak prawidłowo ustawić pług obrotowy? | FARMER.PL
Ustawianie głębokości orki i poziomowanie wzdłużne
Przy pływającym ustawieniu łącznika górnego głębokość orki reguluje się uniesieniem cięgien dolnych TUZ i kołem podporowym. Koło podporowe musi być tak ustawione, by podczas pracy odległość ramy od powierzchni pola przy pierwszym korpusie była taka sama jak przy ostatnim. Do sprawdzenia wystarczy prosta miarka. Po ustawieniu właściwej głębokości pracy należy również skorygować długość cięgna górnego, tak by jego sworzeń był ponownie na środku podłużnych otworów.
Ustawianie szerokości pierwszej skiby i punktu ciągu
W kolejnym kroku ważne jest sprawdzenie szerokości pierwszej skiby. Ważne, żeby odległość pomiędzy dziobem lemiesza dla pierwszego korpusu a krawędzią bruzdy była identyczna jak w pozostałych korpusach. Jeśli nieodpowiednio ustawisz ów parametr, powierzchnia zaoranego pola nie będzie równomierna.
W przypadku gdy szerokość pierwszej skiby i punkt ciągu będziemy ustawiać na podstawie instrukcji pługa, warto to zrobić jeszcze przed jego podłączeniem - gdy pług jest podpięty, sworznie i śruby regulacyjne są obciążone i regulacja wymaga użycia znacznie większej siły. W najnowszych pługach coraz częściej stosuje się rozwiązanie pozwalające na jednoczesną regulację obu tych parametrów. W takim przypadku wystarczy zmierzyć rozstaw kół i szerokość opon oraz dobrać z tabeli długość, na którą trzeba ustawić odpowiednią śrubę regulacyjną.
Następnie należy ustawić punkt ciągu. Trzeba poluzować boczne stabilizatory dolnych ramion podnośnika. Po czym poznać, że pług jest prawidłowo rozstawiony? Głównie po tym, że prowadzi się on sam po linii prostej. To, czy tak się dzieje, można ocenić, patrząc na łącznik górny. Jeśli nie posiadamy instrukcji, regulacja jest nieco trudniejsza. Teoretycznie pług ustawiony jest optymalnie, jeśli linia ciągu przebiega przez środek tylnej osi ciągnika. Dla wyjaśnienia: linia ciągu łączy punkt przecięcia się przedłużonych cięgien dolnych TUZ i punktu ciągu, który zazwyczaj wypada w środku ramy, na której są zamocowane korpusy (w uproszczeniu). W praktyce od prawidłowego ustawienia punktu ciągu zależy m.in. zachowanie się ciągnika w bruździe. Jeśli ustawienia są właściwe, kierowca nie musi kontrolować kierownicy - koła prowadzi bruzda. Poprawność ustawienia szerokości pierwszej skiby można sprawdzić, mierząc ją podczas przejazdów w jedną i drugą stronę. Jeśli jej szerokość będzie się różniła, trzeba skorygować wychylenie cięgien bocznych TUZ (prawdopodobnie nie są symetryczne względem osi ciągnika).
Regulacja przedpłużków
Warto przypomnieć również o prawidłowej regulacji przedpłużków. Muszą one być tak ustawione, by "zatapiały się" w glebę tylko na głębokość równą szerokości ich lemiesza. Ponadto słupica przedpłużka musi być nieco przesunięta w bok w stosunku do korpusu głównego, tak by krawędź boczna lemiesza przedpłużka wystawała o około 15 mm na zewnątrz w stosunku do krawędzi głównego korpusu.