Kalibracja opryskiwacza to podstawowy wymóg Integrowanej Ochrony Roślin i czynność, która ma istotny wpływ na wydajność zabiegu oraz jego skuteczność. Decyduje o wielkości i jakości zebranych plonów, a więc pośrednio o rentowności produkcji. Choć nowoczesna technologia, w tym opryskiwacze automatycznie dawkujące ciecz, wspiera precyzję pracy, nie spełnia ona swojej roli bez regularnej konserwacji i kalibracji sprzętu.

Dlaczego kalibracja jest konieczna?
Przepisy prawa nakładają obowiązek okresowej i sezonowej kalibracji sprzętu. Okresowa kontrola, wykonywana co 3 lata przez uprawnionego diagnostę, ma na celu zapewnienie równomiernej pracy rozpylaczy oraz utrzymanie odpowiedniej dawki cieczy na 1 ha. Prawidłowo wykonana kalibracja pozwala na:
- Oszczędność wydatków poprzez unikanie nadmiernej podaży środka ochrony roślin.
- Niwelowanie niekontrolowanego znoszenia (dryftu) cieczy poza granice pola.
- Zapewnienie najwyższej jakości płodów rolnych.
Przygotowanie opryskiwacza do pracy
Przed przystąpieniem do kalibracji należy przeprowadzić przegląd techniczny:
- Układ filtracji: Sprawdź filtr ssawny oraz filtry ciśnieniowe (z reguły samooczyszczające). Pamiętaj, że niektóre filtry na końcach przewodów sekcyjnych wymagają ręcznego czyszczenia.
- Pompa: Sprawdź poziom oleju w zbiorniku wyrównawczym. Mętna konsystencja oleju świadczy o obecności wody i może wskazywać na uszkodzoną membranę pompy. Skontroluj również ciśnienie w powietrzniku (powinno wynosić od 1/3 do 2/3 ciśnienia roboczego).
- Rozpylacze: Zaleca się montaż nowego kompletu końcówek (np. o rozmiarze 03). Wszystkie muszą być jednakowe.
- Przewody i belka: Skontroluj szczelność przewodów cieczowych oraz stan zawieszenia belki (wahania góra/dół oraz przód/tył).

Procedura kalibracji: krok po kroku
Najczęściej rolnicy kalibrują opryskiwacze dla dawki 200 l/ha. Aby przeprowadzić proces poprawnie, wykonaj poniższe czynności:
1. Wyznaczenie prędkości roboczej
Odmierz odcinek 100 m i przejedź go z prędkością, z jaką będziesz pracować w polu. Bardzo ważne jest utrzymanie stałych obrotów silnika i przełożenia. Zanotuj czas przejazdu w sekundach (dla dokładności warto przejechać odcinek dwukrotnie i wyciągnąć średnią).
2. Obliczenie wydatku cieczy
Aby wyznaczyć wydajność rozpylacza, użyj wzoru:
Wydatek (l/min) = (Prędkość [km/h] × Dawka [l/ha] × Rozstaw rozpylaczy [cm]) / 60 000
Przy prędkości 8,4 km/h, dawce 200 l/ha i rozstawie 50 cm, wydatek z jednego rozpylacza powinien wynosić 1,4 l/min.
3. Dobór ciśnienia
Korzystając z karty charakterystyki posiadanych rozpylaczy, sprawdź, przy jakim ciśnieniu uzyskasz obliczony wydatek. Następnie włącz opryskiwacz na postoju, ustaw obroty WOM i manometrem skoryguj ciśnienie.
4. Test wydatku rzeczywistego
Podstaw pojemnik kalibracyjny pod losowo wybrany rozpylacz i zbieraj ciecz przez 1 minutę. Jeśli ilość cieczy odbiega od obliczonej o więcej niż ok. 5-10%, konieczna jest ponowna regulacja ciśnienia.
Kontrola zaworów sekcyjnych
Ważnym etapem jest sprawdzenie działania zaworów sekcyjnych (szczególnie tych z kompensacją ciśnienia):
- Włącz wszystkie sekcje przy stałych obrotach WOM.
- Zamykaj sekcje pojedynczo od lewej do prawej, obserwując manometr.
- Jeżeli wskazówka zmienia położenie, wyreguluj zawór pokrętłem aż do momentu, gdy zamykanie sekcji nie będzie wpływać na ciśnienie w układzie.
ALBUZ kalibracja opryskiwacza polowego
Pamiętaj, że wraz z upływem czasu zmienia się charakterystyka rozpylaczy, dlatego chcąc uzyskiwać dokładnie założone dawki, należy wykonywać kalibrację regularnie w trakcie sezonu intensywnych zabiegów.