Instrukcja przygotowania i ustawienia opryskiwacza

Przed rozpoczęciem nowego sezonu wegetacyjnego należy sprawdzić i przygotować opryskiwacz do pracy. Tylko sprawny technicznie opryskiwacz można poprawnie wyregulować i przygotować do pracy. O jego stan techniczny należy zadbać już przed zimą, jednak wiosenna kontrola jest równie istotna. Aby w skuteczny sposób wykonać zabiegi, należy odpowiednio przygotować opryskiwacz do pracy, dokonując sprawdzenia stanu i działania poszczególnych podzespołów opryskiwacza i przeprowadzenia odpowiednich regulacji.

Przygotowanie opryskiwacza po okresie zimowym

Wszystkie elementy opryskiwacza, które zostały usunięte przed zimą, należy teraz ponownie zainstalować. Warto również nasmarować wszystkie elementy ruchome, które tego wymagają. Świeżo uzupełniony smar usunie z tych miejsc wodę, która mogła przyczynić się do korozji.

Szczegółowa kontrola podzespołów

Pompa - „serce” opryskiwacza

Pompa to jeden z najważniejszych podzespołów roboczych opryskiwacza, stanowi jego „serce”. Należy dbać o jej stan techniczny. Podstawowe czynności obsługowe i kontrolne pompy to okresowe sprawdzenie szczelności, poziomu oleju oraz wysokości ciśnienia w powietrzniku. Ciśnienie w powietrzniku (jeżeli powietrznik jest) powinno wynosić 1/3 - 2/3 ciśnienia roboczego.

W przypadku, kiedy powietrze z powietrznika uchodzi, oznacza to, że jest pęknięta membrana powietrznika lub uszkodzony wentyl - części te należy wymienić. Głośna praca pompy to najczęściej wybicie łożysk lub uszkodzenie mimośrodu, które również należy wymienić. W pompie sprawdzamy stan przepon tłocznych; jeżeli są na nich powierzchniowe spękania, przepony takie należy wymienić. Należy dokonywać regularnych przeglądów i podstawowych napraw pompy, jak m.in. wymiana przepon czy sprężyny zaworu.

Przy obsłudze pompy opryskiwacza powinno się regularnie kontrolować stan oleju w zbiorniczku wyrównawczym i w razie potrzeby uzupełniać go olejem zalecanym przez producenta. Pompa, z reguły membranowo-tłokowa, jest pierwszym elementem każdego opryskiwacza. Jej kontrolę należy rozpocząć od sprawdzenia poziomu oleju smarującego obrotowe elementy pompy. Producenci zalecają uruchomienie pompy i kontrolę poziomu oleju w przezroczystym zbiorniku wyrównawczym.

Jeśli poziom oleju jest zbyt niski i obniża się po uzupełnieniu, najczęstszą przyczyną jest uszkodzona membrana. Warto przyjrzeć się także kolorowi oleju w zbiorniku. Jeśli jest mętny, to również nie wróży nic dobrego. Mętna konsystencja świadczy o obecności wody, co może wskazywać na uszkodzoną membranę pompy lub powietrznika. Kolejny punkt kontroli pompy to pomiar ciśnienia w powietrzniku. Zaleca się, aby wynosiło ono od 1/3 do 2/3 ciśnienia roboczego w czasie oprysku.

Filtry

Podczas przepływu cieczy roboczej od zbiornika do rozpylaczy znajdują się filtry. Przygotowanie opryskiwacza powinniśmy rozpocząć od układu filtracji, np. od filtra ssawnego. Przed rozpoczęciem sezonu należy sprawdzić stan i czystość poszczególnych filtrów, w tym sita wlewowego oraz szczelność połączeń. Filtry zanieczyszczone należy oczyścić, a uszkodzone wymienić.

Praktyka wykazała, że rolnicy często nie przykładają zbyt dużej wagi do stanu i czystości filtrów, co jest przyczyną częstych awarii - polegających na zapychaniu się rozpylaczy i zmniejszających skuteczność zabiegów.

Gdy po zimie mamy pusty zbiornik, możemy swobodnie demontować filtr. Gdy w czasie sezonu chcemy zdemontować go z wypełnionym zbiornikiem, należy zamknąć zawór doprowadzający ciecz. Kolejny punkt to demontaż filtra ciśnieniowego. Z reguły są to filtry samooczyszczające. Czasami opryskiwacze są wyposażone w dodatkowe filtry ciśnieniowe, umieszczone na końcach przewodów doprowadzających ciecz do poszczególnych sekcji. Te filtry nie są samooczyszczające, więc zalecana jest ich częstsza kontrola.

Rozpylacze

Kolejnym krokiem jest przegląd stanu rozpylaczy. Od prawidłowo dobranego rodzaju i wielkości rozpylacza zależy w znacznym stopniu biologiczny stopień ochrony roślin. Wszystkie rozpylacze zainstalowane na belce muszą być tego samego typu i rozmiaru. Powinny charakteryzować się tym samym kątem rozpylania cieczy i odznaczać się jednakowym natężeniem wypływu cieczy.

Niepoprawnie rozpylona ciecz to typowy objaw niedrożności rozpylacza. W czasie wymiany rozpylaczy trzeba zwrócić uwagę na małe filterki, które niekiedy zostają w oprawie lub wyjmują się z kołpakiem i rozpylaczem. Po zainstalowaniu kołpaka może się okazać, że uszczelniacz nie spełnia swojego zadania i ciecz zamiast być rozpylana, wydostaje się między rozpylaczem a oprawą. Spowodowane to jest tym, że stary odkształcony uszczelniacz nie nadaje się do ponownego zamontowania.

Należy sprawdzić, czy w posiadanym opryskiwaczu wyposażonym w rozpylacze szczelinowe każdy z nich jest identycznie ustawiony na belce polowej, czyli z lekkim odchyleniem /5-10º/ od osi podłużnej. Ma to na celu takie usytuowanie poszczególnych strumieni cieczy, aby nie zderzały się ze sobą. Różne rozpylacze zainstalowane na belce pozwalają na szybką ich wymianę w zależności od warunków.

Przed rozpoczęciem kalibracji opryskiwacza zaleca się zamontować wszystkie nowe rozpylacze. Tylko z nowymi rozpylaczami mamy pewność, że nasza praca nie pójdzie na marne. Sercem opryskiwacza w zasadzie nie jest pompa, a rozpylacze i zawory sekcyjne. Jeśli te podzespoły będą działać niepoprawnie, nie ma mowy o dokładnym oprysku.

Trzeba przyjrzeć się pracy wszystkich rozpylaczy, czy wydostający się strumień cieczy tworzy równy wachlarz i czy ciecz jest równomiernie rozpylana. Problemem najczęściej są zużyte rozpylacze. Jeśli praca pojedynczych rozpylaczy budzi zastrzeżenia, należy wymienić cały zestaw końcówek na belce.

Belka polowa i przewody cieczowe

Sprawdzając belkę polową, trzeba zwrócić uwagę na stan przegubów i zawieszenia oraz położenie belki w pionie i poziomie. Linki służące do rozkładania belek opryskiwaczy z czasem się wyciągają. Przed sezonem powinno się ich naciąg skorygować za pomocą śrub.

Dokładnie należy skontrolować przewody cieczy wzdłuż całej belki polowej oraz szczelność połączeń. Kolejny etap przygotowania to kontrola wszystkich przewodów cieczowych. Warto przyjrzeć się także elementom zawieszenia belki. Trzeba się tutaj skupić nie tylko na wahaniach belki w płaszczyźnie góra/dół, ale także przód/tył.

Belki polowe opryskiwaczy ustawia się w zależności od kąta rozpylania cieczy. Przy większym kącie rozpylania belka polowa powinna być ustawiona niżej. Dla rozpylaczy o kącie rozpylania 120º należy belkę ustawić w odległości 40 cm, dla 110º - 50cm, a dla 80º - 60cm od wierzchołków opryskiwanych roślin.

Mieszadło

Mieszadło musi działać intensywnie, aby zapewnić prawidłowe mieszanie cieczy roboczej bez osadzania się cząstek zawiesiny. Wizualnie widoczny efekt mieszania powinien być obserwowany przy pracującym zespole hydraulicznym opryskiwacza. Efekt mieszania jest uzyskiwany poprzez skierowanie w pobliże dna zbiornika znacznych ilości cieczy pod ciśnieniem do specjalnie skonstruowanych dysz mieszających lub perforowanej rury.

Sprawdza się je przy niewielkim napełnieniu zbiornika wodą. Należy zwrócić uwagę na dyszę mieszadła, czy tworzy silny strumień cieczy oraz na drożność przelewu zwrotnego. Bezwzględnie należy kontrolować stan mieszadła. Warto wiedzieć, że niektóre mieszadła cieczy w zbiorniku mogą być również wyposażone w dodatkowe filtry.

Zawory sterująco-rozdzielcze

Zawory sterująco-rozdzielcze muszą poprawnie działać, być szczelne i charakteryzować się dobrą stabilnością. Należy sprawdzić działanie zaworów wyłączających wszystkie sekcje. W opryskiwaczach z komputerem stosowane są zawory z tzw. kompensacją ciśnienia. Coraz częściej zawory takie znajdziemy także w opryskiwaczach z ręcznym sterowaniem.

Pierwsze uruchomienie i test szczelności

Przed rozpoczęciem opryskiwania należy dokładnie sprawdzić m.in. połączenie opryskiwacza z ciągnikiem, zwracając szczególną uwagę na połączenie wału odbioru mocy ciągnika z wałem przegubowym i pompą opryskiwacza. Po przeglądzie poszczególnych podzespołów należy sprawdzić działanie całego opryskiwacza.

Wszelkie czynności sprawdzające przeprowadzamy po napełnieniu zbiornika czystą wodą. Na samym początku musimy upewnić się, czy przy urządzeniu nie występują żadne usterki i czy nic nie przecieka. W tym celu napełniamy zbiornik opryskiwacza do połowy czystą wodą i uruchamiamy maszynę przy ciśnieniu 0,5-0,7 MPa. Dzięki temu w bezpieczny sposób możemy sprawdzić, czy nigdzie nie występują wycieki i czy mieszadło oraz zawór rozdzielczy pracują prawidłowo. W wypadku, gdy jakaś część jest uszkodzona lub nie działa prawidłowo, należy ją wymienić.

Po zdemontowaniu rozpylaczy należy dokładnie przepłukać zbiornik i cały układ cieczowy. Po przepłukaniu sprawdzamy równomierność wyprysku poszczególnych rozpylaczy. W pierwszej kolejności włączamy oprysk i ustawiamy takie obroty na WOM, aby manometr wskazywał ciśnienie, na jakim z reguły pracujemy w polu.

Kalibracja opryskiwacza - klucz do skuteczności

Kalibracja opryskiwacza to podstawowy wymóg Integrowanej Ochrony Roślin i czynność, która ma istotny wpływ na wydajność zabiegu ochrony roślin w polu i jego skuteczność. Decyduje o wielkości i jakości zebranych plonów, a więc pośrednio o rentowności produkcji. Celem kalibracji jest uzyskanie równomiernej pracy rozpylaczy, pożądanej wielkości kropel i odpowiedniej dawki cieczy roboczej na 1 ha.

Przede wszystkim podczas kalibracji opryskiwacza musimy uwzględnić aktualne warunki pogodowe i dostosować ciśnienie do prędkości jazdy. Dodatkowo musimy dobrać odpowiednie rozpylacze i zapoznać się ze sposobem używania danego preparatu. Pamiętajmy, że preparaty różnią się od siebie i musimy bezwzględnie stosować się do zaleceń zawartych na etykiecie danego środka chemicznego.

Określenie prędkości roboczej

Należy wyznaczyć odcinek pomiarowy o długości najlepiej 100 m, na podłożu zbliżonym do warunków polowych (nie może być to zbyt miękka łąka ani też utwardzona droga np. asfaltowa). Operator powinien ruszyć kilkanaście metrów przed pierwszym palikiem, aby mijając go, ciągnik poruszał się już ze stałą prędkością roboczą na wybranym biegu. Do pomiaru najlepiej wykorzystać stoper lub aplikację na smartfona, która posiada funkcję stopera.

Dokładne wyznaczenie prędkości, z jaką będziemy wykonywać zabieg, jest kluczowe. Ważne jest, aby pracować z takim przełożeniem i obrotami silnika, jakie będziemy wykorzystywać w polu podczas zabiegu. Następnie stały współczynnik 360 dzielimy przez zmierzony czas przejazdu odcinka 100 m, np. 43 sekundy.

Ustalenie dawki cieczy i wydatku rozpylaczy

Określamy dawkę cieczy, jaką chcemy aplikować na 1 ha. Najczęściej rolnicy kalibrują opryskiwacze dla dawki 200 l/ha. Następnie, korzystając z karty charakterystyki rozpylaczy, którą łatwo pobrać z Internetu, sprawdzamy ciśnienie, z jakim będziemy pracować w polu, znając prędkość. Wartości te trzeba szukać dla odpowiedniej wielkości rozpylacza.

Teraz przechodzimy do określenia jednostkowego wydatku cieczy z rozpylacza. Należy tutaj pomnożyć prędkość jazdy (np. 8,4 km/h) przez zakładaną dawkę cieczy (np. 200 l/ha) oraz rozstaw rozpylaczy (najczęściej 50 cm). Rezultat mnożenia dzielimy przez stały współczynnik 60 000. Otrzymany wynik informuje, że w ciągu 1 minuty przy wyznaczonej prędkości i dawce cieczy obliczona ilość cieczy powinna być wypryskiwana przez każdy rozpylacz - np. 1,4 l/min.

Wydatek cieczy jest ściśle powiązany z ciśnieniem, dlatego teraz musimy dokładnie wyznaczyć tę wartość na podstawie wyliczonego wydatku pojedynczego rozpylacza. Ponownie musimy skorzystać z karty charakterystyki rozpylaczy. Zawierają one także informację o wydatku z pojedynczego rozpylacza przy danym ciśnieniu. Na karcie charakterystyki dla danego rozmiaru rozpylaczy znajdujemy wartość wydatku dla pojedynczego rozpylacza. Z obliczeń wynika, że zakładana dawka cieczy przy określonej prędkości będzie wypryskiwana przy odpowiednim ciśnieniu.

Dla wstępnego ustalenia parametrów pracy opryskiwacza w zależności od dawki, kategorii oprysku oraz warunków pracy dla określonej prędkości wiatru opracowane są tabele. Wyjeżdżając na pole, trzeba pamiętać o zabraniu tabeli wydatku cieczy rozpylaczy, a najlepiej nakleić ją na zbiorniku opryskiwacza. Tabela ta niezbędna jest również w opryskiwaczach sterowanych komputerem.

Określ rzeczywisty wydatek cieczy z jednego rozpylacza. Jeśli rzeczywisty wydatek będzie zbliżony do nominalnego, który został wcześniej obliczony, to ciśnienie powinno pozostać na tym samym poziomie.

Regulacja ciśnienia i zaworów sekcyjnych

Złe ustawienie ciśnienia w opryskiwaczu może prowadzić do strat i nieskutecznych zabiegów. Współczesne opryskiwacze coraz częściej są wyposażone w zawory stałociśnieniowe, które pozwalają utrzymać równomierne ciśnienie niezależnie od liczby pracujących sekcji. To ważne, ponieważ zapobiega miejscowemu przedawkowaniu środków ochrony roślin (ŚOR) i ogranicza znoszenie cieczy poza chronioną plantację. Najczęstsze błędy wynikają z braku znajomości instrukcji obsługi lub jej lekceważenia.

Niektórzy rolnicy regulują wszystkie sekcje jednocześnie, co nie przynosi efektu, albo regulują pracujące sekcje zamiast zamkniętych. Połącz opryskiwacz z ciągnikiem i napełnij go wodą. Jeśli ciśnienie się zmieni, skoryguj je za pomocą pokrętła danej sekcji. Włączamy oprysk na wszystkie sekcje, ustawiamy stałe obroty WOM i dokładnie obserwujemy manometr. Następnie zamykamy sekcje od lewej do prawej. Zamykając sekcję, obserwujemy, czy na manometrze nie zmieniło się ciśnienie, tak samo po ponownym włączeniu sekcji. Jeśli wskazówka zmienia położenie, trzeba wyregulować zawór pokrętłem w przedniej części, aż do momentu, gdy zamknięcie sekcji nie będzie powodować zmiany ciśnienia na manometrze.

Przygotowanie do aplikacji i zasady bezpieczeństwa

Przy przygotowywaniu cieczy użytkowej należy zachować szczególną ostrożność i wykonywać to w odpowiednim miejscu. Opryskiwacze są wyposażone w rozwadniacze, w których należy wykonać ciecz. Podkreślmy, że nie powinniśmy w tym celu używać innych naczyń (chyba że na etykiecie widnieją inne zalecenia). Napełnianie zbiornika opryskiwacza najbezpieczniej wykonać na twardym, nieprzepuszczalnym podłożu.

Jeśli nasz opryskiwacz jest gotowy do pracy, możemy przystąpić do opryskiwania roślin. Przede wszystkim musimy zwrócić uwagę, aby na polu nie występowały tzw. omijaki lub dwukrotne opryski. Aby tego uniknąć, najlepiej skorzystać z odbiornika D-GPS, dzięki któremu będziemy mieli pewność, że wykonujemy zabieg w pełni precyzyjnie. Innymi sposobami na prowadzenie opryskiwacza jest wykorzystanie znaczników pianowych lub stosowanie ścieżek technologicznych.

Pamiętajmy również o sprawdzeniu pogody - oprysków nie należy wykonywać przed spodziewanym deszczem, który zmyje środek chemiczny z naszych roślin. Wszystkie czynności z zakresu obsługi technicznej i konserwacji opryskiwaczy trzeba wykonywać bardzo starannie, ponieważ wpływają one na ich sprawność i trwałość. Sprawny opryskiwacz i równe dawkowanie cieczy na całej szerokości belki to nie tylko dbałość o koszty produkcji, ale także o najwyższą jakość płodów rolnych.

Ważna uwaga

Powyższy artykuł zawiera wyłącznie podstawowe informacje na temat obsługi opryskiwacza i przeprowadzania oprysków. Każdy opryskiwacz różni się od siebie budową, dlatego należy dokładnie zapoznać się z instrukcją obsługi konkretnego urządzenia.

tags: #jak #ustawic #opryskiwacz #starego #typu